Hierdie episode is oorspronklik op 19 September 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Gideon Galloway se storie steeds een van daardie entrepreneursgesprekke is wat mens herinner: groot idees klink dikwels eers belaglik voordat dit vanselfsprekend word.

Gideon is die stigter van King Price Insurance — die maatskappy wat die Suid-Afrikaanse versekeringsbedryf kom uitdaag het met ’n eenvoudige, maar radikale idee: motorversekering waarvan die premie maandeliks daal soos die waarde van jou voertuig daal. Dit was nie net ’n nuwe produk nie. Dit was ’n direkte aanval op ’n bedryf waar groot spelers lank die reëls bepaal het.

Die storie agter King Price was nie ’n gladde suksesverhaal nie. Gideon moes sy idee 43 keer hoor “nee” kry voordat hy mense gekry het wat bereid was om saam met hom die berg te skuif. Op papier was dit riskant. In praktyk het dit een van Suid-Afrika se bekendste versekeringsuitdagers geword.

Wat hierdie gesprek sterk maak, is nie net die besigheidsidee nie, maar die tipe mens agter die idee: iemand wat ’n “nee” nie as finale antwoord aanvaar het nie, en wat geglo het dat ’n swaar, formele bedryf ook eenvoudiger, goedkoper en meer menslik kon wees.

Vandag is King Price nie meer net ’n waaghalsige beginonderneming nie. Die groep bied onder meer persoonlike, besigheids-, landbou-, gemeenskaps-, ingenieurs- en lewensversekering aan; het ook buite Suid-Afrika begin groei; en staan vandag as een van die bekendste challenger-handelsmerke in die plaaslike versekeringsmark.

Hierdie is ’n gesprek oor waagmoed, volharding, geloof in ’n eenvoudige idee, en die soort entrepreneurskap wat nie vra of die berg geskuif kan word nie — maar waar om eerste te begin grawe.

Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Pepe Marais se storie vandag nog harder praat: oor hoe ’n besigheid eers kan val, en dan weer opstaan wanneer groei nie deur winsbejag gedryf word nie, maar deur ’n duidelike rede om te bestaan.

Pepe Marais is die mede-stigter van Joe Public, een van Suid-Afrika se bekendste onafhanklike advertensie- en kommunikasiegroepe. Maar sy storie is nie die gewone glansverhaal van kreatiewe pryse, groot kliënte en vinnige groei nie. Dit is ook ’n verhaal van amper verloor, weer begin, en die moeilike besluit om ’n maatskappy rondom waardes te bou wanneer die makliker pad waarskynlik meer geld sou gemaak het.

In 2009 het Joe Public deur een van sy donkerste tye gegaan. Die besigheid het byna ondergegaan nadat Pepe en sy vennoot, Gareth Leck, gekies het om weer beheer oor die agentskap terug te neem. Uit daardie breekpunt het ’n ander soort maatskappy begin vorm: een wat nie net wou adverteer nie, maar mense, kliënte en uiteindelik die land wou laat groei.

Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is Pepe se eenvoudige maar ongemaklike besigheidsvraag: Wat gebeur wanneer “purpose” nie ’n mooi woord op ’n muur is nie, maar die ding waarvolgens jy besluite neem?

Vandag is Joe Public lank nie meer net ’n plaaslike agentskapstorie nie. Die groep beskryf homself as ’n 100% onafhanklike African and European communication group, met kantore in onder meer Johannesburg, Kaapstad, Durban, Amsterdam, Antwerp en Londen. In 2026 het Pepe ook sy boek One Word: The Power of Simplicity in a Complex Business World bekendgestel — ’n verdere uitbouing van sy denke oor hoe ’n enkele, duidelike kernidee ’n onderneming se kultuur en groei kan rig.

Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, kreatiwiteit, geloofwaardigheid, val en weer opstaan — maar veral oor die verskil tussen ’n besigheid wat net geld maak, en ’n besigheid wat weet hoekom hy bestaan.

Hierdie episode is oorspronklik in 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Ernest North se storie vandag selfs skerper lees as toe: ’n Suid-Afrikaanse entrepreneur wat vroeg verstaan het dat versekering nie net goedkoper moes word nie, maar eenvoudiger, eerliker en meer menslik.

Ernest is een van die drie aktuarisse agter Naked Insurance, saam met Alex Thomson en Sumarie Greybe. Hulle het ’n bedryf aangepak wat vir baie mense stadig, swaar en wantrouerig gevoel het — en dit probeer herontwerp rondom tegnologie, deursigtigheid en beheer in die kliënt se hande.

Wat hierdie gesprek steeds sterk maak, is dat dit nie net oor ’n app of ’n digitale versekeringsproduk gaan nie. Dit gaan oor vertroue. Hoe bou jy ’n versekeringsmaatskappy in ’n mark waar mense dikwels reeds skepties is nog vóór hulle ’n polis koop? En hoe gebruik jy tegnologie sonder om die menslike probleem agter versekering te vergeet?

Vandag is Naked nie meer net ’n vroeë insurtech-idee nie. Die maatskappy bied nou motor-, huis-, inhoud-, enkelitem- en troeteldierversekering aan, word deur Hollard onderskryf, en het in 2025 sowat R700 miljoen in nuwe befondsing bekom om groei, AI, outomatisering en produkontwikkeling verder te versnel.

Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, vertroue, tegnologie en die moed om ’n taai, ou bedryf van binne af nuut te probeer bou.

Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Hannon Bothma en Julius Swart se storie wys hoe ’n persoonlike passie, as dit lank genoeg met dissipline en vakmanskap gevoer word, uiteindelik ’n herkenbare Suid-Afrikaanse handelsmerk kan word.

Hannon Bothma is vir baie mense die gesig van Glam Guru — die man van hare, grimering, styl en transformasie. Maar agter die televisiepersoonlikheid lê ’n langer entrepreneursverhaal: iemand wat van jongs af deur skoonheid en beeld gefassineer was, sy eerste salon op 25 geopen het, sy handwerk formeel geslyp het, en later saam met Julius Swart die HANNON-handelsmerk help bou het.

Wat hierdie gesprek interessant maak, is dat dit nie net oor “mooi maak” gaan nie. Dit gaan oor hoe jy ’n naam bou in ’n bedryf waar vertroue, konsekwentheid en geloofwaardigheid alles beteken. Dit gaan oor smaak, maar ook oor harde werk. Oor kreatiwiteit, maar ook oor besigheid. Oor die vermoë om mense beter oor hulself te laat voel — en dan daardie vermoë in ’n volhoubare handelsmerk te omskep.

Hierdie is ’n gesprek oor beeld, identiteit, entrepreneurskap en die lang pad agter ’n openbare naam wat vir baie Suid-Afrikaners sinoniem geword het met transformasie.

Hierdie was een van die mees afgelaaide episodes op Klipkouers. Dit is oorspronklik in 2020 opgeneem, maar ek bring dit nou weer terug omdat Mike Bolhuis se wêreld — misdaad, dwelms, geweld en die beskerming van kwesbare mense — vandag nog net so hard teen Suid-Afrika se werklikheid skuur.

Mike Bolhuis is nie ’n sagte stem in die openbare gesprek nie. Hy praat reguit, hy ontstel mense, en hy vermy nie die donker dele van die samelewing nie. Vir jare het hy homself in die middel geplaas van sake wat baie mense eerder op ’n afstand sou hou: dwelmsindikate, georganiseerde misdaad, geweld teen vroue en kinders, en die beskerming van diere.

Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is nie net Bolhuis se reputasie nie, maar die groter vraag daaragter: hoe reageer ’n samelewing wanneer misdaad nie meer net ’n nuusberig is nie, maar deel van gewone mense se daaglikse lewe word?

In hierdie episode praat Bolhuis oor sy werk, sy dryfkrag en sy siening van verantwoordelikheid in ’n land waar te veel mense voel dat hulle op hul eie moet oorleef.

Hierdie episode is oorspronklik op BoerPot opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Jimmy Malan se storie wys hoe nuuskierigheid en innovasie oor geslagte gebou word.

Die Malan plaas het oor meer as 110 jaar ’n sterk kultuur van nuuskierigheid en vooruitstrewendheid ontwikkel. Van die begin af het die stigter ’n punt daarvan gemaak om die beste plantmetodes toe te pas, en selfs Duitsland toe gereis om nuwe tegnologie en idees terug plaas toe te bring.

Sy fokus is om die boerdery aan die beweeg te hou, aan te hou verbeter en nuwe maniere te vind om waarde te skep. Dit sluit hul kleinhandelbeen, Plantland, in — ’n netwerk van tuinsentrums en ’n aanlyn winkel waar hulle direk met die eindverbruiker skakel en hul produkte landwyd beskikbaar maak.

In hierdie gesprek praat ons oor die plaas se geskiedenis, hoe hulle diversifiseer, die rol van Plantland, en wat Suid-Afrikaanse boere by hul Europese eweknieë kan leer.

Hierdie episode is oorspronklik in Augustus 2022 op BoerPot opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Charles Back se storie baie meer is as wyn en kaas. Dit gaan oor waardes, visie en hoe ’n mens ’n besigheid oor geslagte bou.

Charles Back is die derde generasie eienaar van wyn en kaasprodusent Fairview in Paarl. Die opregtheid en eerlikheid van sy pa en oupa is waardes wat hy vandag nog uitleef.

As leerder aan Paarl Gimnasium het hy vroeg blootstelling gekry aan diskriminasie, iets wat ’n blywende sensitiwiteit vir die underdog by hom geskep het.

Hy sien wynbou nie net as ’n bedryf nie, maar as ’n manier om mense te bemagtig en vooruitgang in Suid-Afrika te dryf.

In 2017 is hy aangewys as Wes-Kaap se Boer van die Jaar.

Sy visie is eenvoudig. Om uiteindelik sy produkte direk aan die eindverbruiker te verkoop. Want as jy dit reg doen op die plaas, sal mense eerder na jou toe kom as om winkel toe te gaan.

Hierdie episode is oorspronklik in Maart 2022 op Nostalgooi opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Meyer se storie nie net oor skryf gaan nie. Dit gaan oor deursettingsvermoë, vakmanskap en hoe ’n mens iets wêreldklas uit Suid-Afrikaanse grond bou.

Nié alleen het hy bykans eiehandig misdaadfiksie in Afrikaans laat herleef sedert 1994 nie, Deon Meyer is ook een van die “Nuwe Suid-Afrika” se bekendste uitvoerprodukte.

Sedert sy eerste blitsverkoper, Feniks, het daar nog 14 romans uit sy pen verskyn. Sy boeke is in meer as 40 lande gepubliseer en in 27 tale vertaal.

Meyer se pad na roem was alles behalwe maklik.

In die genadelose leerskool van joernalistiek, en later as aspirantskrywer, moes hy leer om kritiek, afkeuring en mislukking te vat en aan te hou.

Selfs kommentaar soos: “Hierdie ou sal nooit kan skryf nie” het hom nie gestop nie.

Na sy deurbraak met die TV-reeks Orion in 1998 het Deon Meyer nie weer teruggekyk nie.

Hierdie episode is oorspronklik in Februarie 2022 op ’n ander podcast reeks, Nostalgooi, opgeneem het. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat hierdie gesprek met Kramer tydloos is; nie net as kunstenaar nie, maar ook as entrepreneur.

Benewens die kommersiële sukses wat hy in die vroeë tagtigerjare met supertreffers soos ‘Blokkies Joubert’ behaal het, kan David Kramer met reg as ’n baanbreker van alternatiewe Afrikaanse liriek beskou word.

Ironies genoeg het Kramer tydens sy universiteitsjare, in die apartheidsera, Afrikaans aanvanklik afgemaak as die taal van die onderdrukker. Met verloop van tyd het hy egter besef dat dit in werklikheid nié bloot die witmens se taal was nie.

Dit was ook aan die Universiteit van Leeds waar die saadjie van liedjieskryf geplant is; ’n saadjie wat later sou uitgroei tot ’n roemryke loopbaan en bekroonde musiekteaterproduksies saam met wyle Taliep Petersen.

Vir David Kramer was die belangrikste nog altyd om die Suid-Afrikaanse identiteit te ondersoek en iets eg Suid-Afrikaans te skep.

Wat ’n bakgat mens.

In hierdie besonderse episode van Klipkouers Bosoorlog Stories het ek, Jacques Basson, die voorreg om met generaal-majoor Gert Opperman te gesels, 'n merkwaardige militêre leier met 'n indrukwekkende loopbaan van 33 jaar in die weermag. Bekend as die man wat die Voortrekker Monument gered het, deel Generaal Opperman sy ryk ervarings en insigte oor sy militêre loopbaan, sy tyd as hoof van die monument en die erfenisstigting, asook die aangrypende verhaal van hoe hy die oorskot van soldate uit Angola teruggebring het.

Vroeë Jare en Militêre Loopbaan

Gebore en grootgeword in Johannesburg, hoofsaaklik in Fairland, het generaal Opperman sy skoolopleiding by Hoërskool Linden voltooi voordat hy in 1963 by die weermag aangesluit het. Hy deel sy inspirerende reis van 'n jong seun wat aanvanklik 'n vegvlieënier wou word tot 'n gerespekteerde generaal, en beklemtoon dat sy sukses gebou is op harde werk, deeglike opleiding en wat hy noem "genade bo verdienste."

Die Ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse Weermag

Generaal Opperman bied 'n fassinerende blik op die transformasie van die Suid-Afrikaanse weermag, van 'n instelling met sterk Britse invloed tot 'n meer eiesoortige Suid-Afrikaanse identiteit. Hy bespreek hoe politieke veranderinge, toenemende bedreigings en nuwe uitdagings gelei het tot die instelling van nasionale diensplig, die ontwikkeling van plaaslike militêre doktrine en die uitbouing van die krygstuigbedryf. Die impak van operasies soos Operasie Savanna word ook bespreek, asook die waardevolle lesse wat hierdeur geleer is.

Leierskap en Opleiding

Met diepgaande insigte in militêre leierskap, beklemtoon generaal Opperman die noodsaaklike eienskappe van 'n effektiewe leier: kennis van jou oorsprong en bestemming, die bereidwilligheid om voor te loop en risiko's te neem, en 'n sterk mensgeoriënteerde benadering. Hy bespreek die waarde van die weermag se opleidingstelsel, nie net vir oorlogvoering nie, maar ook vir die ontwikkeling van leiers wat later sleutelposisies in verskillende sektore van die samelewing beklee het.

Die Voortrekker Monument en Erfenisstigting

Een van die mees fassinerende dele van die onderhoud handel oor generaal Opperman se betrokkenheid by die redding van die Voortrekker Monument. Hy vertel hoe hy onverwags die pos as uitvoerende hoof aanvaar het en die uitdagings om die monument te transformeer van 'n "morsdood" instelling met sterk apartheidsassosiasies tot 'n relevante erfenissentrum vir alle Suid-Afrikaners. Die stigting van die Erfenisstigting om ander bedreigde Afrikaner-erfenisplekke te bewaar, word ook bespreek, asook die suksesvolle destigmatisering van die monument wat gelei het tot ondersteuning van die Lottofonds en die regering.

Die Terugbring van Soldate uit Angola

Generaal Opperman deel die aangrypende verhaal van die Ebo-trust en die komplekse proses om die oorskot van Suid-Afrikaanse soldate uit Angola terug te bring. Hierdie emosionele reis van frustrasies en deursettingsvermoë het uiteindelik gelei tot die terugbring van die oorskot van drie van die vier soldate, wat nou in die muur van herinnering by die Voortrekker Monument rus. Hy beklemtoon die belangrikheid van afsluiting vir die families van diegene wat in die buiteland gesterf het.

Advies vir die Jonger Generasie

Met wysheid gebore uit 'n leeftyd van ervarings, bied generaal Opperman waardevolle raad aan die jonger generasie: wees bewus van jou omstandighede, moenie vashaak in die verlede nie, soek geleenthede (selfs oorsee), en wees proaktief. Hy beklemtoon die belangrikheid van 'n sterk kulturele, geloofs- en opleidingsagtergrond, asook die vermoë om dinge gedoen te kry.

Sy Boek en Nalatenskap

Die onderhoud sluit af met 'n bespreking van generaal Opperman se boek, wat sy lewensreis chronologies volg en perspektief bied op die gebeure van sy tyd. Sy doelwit was om sy ervarings eerlik te deel, sonder selfverheerliking, en om die jonger generasie insig te gee in die uitdagings en oorwinnings van 'n belangrike era in Suid-Afrika se geskiedenis.