Koffie met Kif Kif

De vorige aflevering met Paul van der Velde werd ondertussen enkele honderden keren gedownload. Ons gesprek over de koloniale kijk op oosterse spiritualiteit bleek dus heel populair. Daarenboven beleefden Paul en ik er zelf ook erg veel plezier aan. Daarom besloten we er een vervolg aan te breien met 'Groetjes uit Shambhala'. Dat wordt onze eigen podcastreeks over fenomenen als yoga, mindfulness, chakrahealings en shamanisme retreats. Dat alles is vandaag nu eenmaal alomtegenwoordig. Meer nog, zo’n 25 procent van de mensen in onze samenleving omschrijft zichzelf als ‘spiritueel maar niet religieus’. We dachten dus dat het hoog tijd werd om van dichterbij te onderzoeken wat die spiritualiteit precies inhoudt. Met een kritische blik – en een gezonde dosis humor – zullen we elke aflevering één specifiek thema ontrafelen.

Binnenkort komt er weer een nieuwe episode van Koffie met Kif Kif, maar met deze trailer wilde ik jullie toch graag inlichten over dit nieuwe, persoonlijke project. Want ik veronderstel dat sommige trouwe luisteraars deze 'Groetjes uit Shambhala' ook wel willen volgen. Als dat inderdaad zo is, abonneer je dan via je favoriete podcastapp. De eerste episode komt er snel aan en vanaf dan hopelijk elke drie weken nog één. https://anchor.fm/groetjes-uit-shambhala

In gesprek met Paul Van der Velde -- Hoewel het onderwerp ‘religie’ de gemoederen geregeld verhit, wordt ‘oosterse spiritualiteit’ over het algemeen als iets positief gezien. Vooral het boeddhisme en moderne uitlopers daarvan zoals mindfulness zijn bijzonder populair. Maar hoe onschuldig ook, de alomtegenwoordigheid van Boeddha’s in wellness centra en kleurrijke oosterse wijsheden op Instagram, verraden uiteindelijk een behoorlijk koloniale bril op religie. Om wat beter na te gaan hoe dat precies zit, ging ik in gesprek met Paul Van der Velde.

Paul van der Velde is hoogleraar hindoeïsme, boeddhisme, Sanskriet en Hindi aan de Radboud Universiteit en publiceerde dit jaar het intrigerende boek ‘De huid van de Goden’.

In gesprek met Sinan Çankaya -- Het thema ‘identiteit’ beheerst de laatste jaren een groot deel van onze maatschappelijke debatten. Invloedrijke politici schrijven er boeken over, psychologen geven er lezingen over en het dient als een verklaring voor tal van maatschappelijke wrijvingen. Maar hoe bruikbaar is die term eigenlijk? Biedt het concept ons werkelijk een heldere kijk op de samenleving of weerhoudt de focus op identiteit er ons juist van om socio-economische problemen op te lossen? Om die vragen te bespreken klopte ik aan bij Sinan Çankaya.

Sinan Çankaya is cultureel antropoloog en geeft les aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Enkele maanden geleden publiceerde hij zijn boek 'Mijn ontelbare identiteiten'. Het boek biedt een openhartige, diepgaande en genuanceerde reflectie op thema’s als identiteit, racisme en het samenleven in de hedendaagse culturele diversiteit. Voor veel mensen met een familiale migratieachtergrond zal het vol herkenbaarheden zitten – naast inspirerende inzichten – en voor mensen zonder familiale migratieachtergrond zal het een relaas bieden dat de ogen doet opengaan.

In gesprek met Frank Vanaerschot (Deel 3) -- Dit is het laatste deel van onze driedelige reeks over geld. In het eerste deel gingen we uitgebreid in op de manier waarop geld gecreëerd wordt door banken en hoe het zich in de samenleving verspreidt. In het tweede deel bespraken we hoe de eurocrisis voor structurele achterstelling zorgde, hoe de veroorzakers van de crisis daar nog extra profijt uit haalden, hoe financieel beleid soms ook racistisch kan zijn en hoe dat alles in tijden van corona sterk dreigt toe te nemen als we de financiële sector niet democratiseren. In dit laatste deel bespreken we tot slot of er aan dit alles iets te doen valt.

In gesprek met Frank Vanaerschot (Deel 1) -- De coronacrisis gaat zakken vol geld kosten. Zoveel is duidelijk. Het lijkt dan ook dringend tijd om wat diepgaander te reflecteren over geld. Want sommige beleidsmakers doen het uitschijnen alsof het evident is dat de overheid zal moeten besparen en dat alle belastingbetalers een bijdrage zullen moeten leveren. Maar werkelijk evident is dat helemaal niet. Dat het allemaal wat complexer in elkaar zit, werd wel erg duidelijk tijdens de vorige wereldwijde crisis.  Alleen was dat geen gezondheidscrisis en wel een financiële crisis. Overheden gingen ook toen massaal besparen om private banken te redden. Maar dat zorgde er enkel voor dat de rijken nog rijker werden en dat de mensen in de economische onderlagen van de samenleving het steeds harder te verduren kregen.

Het lijkt dan ook uitermate belangrijk om ervoor te zorgen dat de gevolgen van deze gezondheidscrisis niet opnieuw afgewenteld worden op dezelfde groepen. Want meer dan ooit zijn het die groepen die de samenleving doen draaien – van onderbetaalde paksjebezorgers tot afgematte verpleegsters. We moeten ons dus afvragen hoe we er kunnen voor zorgen dat de kloof tussen arm en rijk niet opnieuw zal vergroten door toedoen van corona.

Om dat alles in de diepte te bespreken, zat ik samen met Frank Vanaerschot, medewerker bij Fairfin (www.fairfin.be), een organisatie die al vele jaren onze bankensector op ethisch vlak onder de loep neemt.

Dit wordt trouwens een driedelige podcast. In dit eerste deel van de reeks gaan we vooral in op het thema geldcreatie. Daar bestaan immers talloze misvattingen over. En het is cruciaal dat we die misvatting eerst doorpikken. Want pas dan kunnen we diepgaand analyseren hoe het politieke en financiële beleid voor structurele achterstelling zorgt in onze samenleving en hoe de kloof tussen arme en rijk daardoor nog veel groter kan worden in de nasleep van corona. Die analyse komt aan bod in het tweede deel. In het derde deel zullen we tot slot de vraag stellen hoe we dat financieel beleid kunnen veranderen zodat we die achterstelling misschien net kunnen wegwerken.

Marieke Dermul en Filip Tielens trokken in juni 2019 naar New York. Daar vond toen de grootste Pride ooit plaats, 50 jaar na de Stonewall-rellen die de start betekenden voor de wereldwijde regenboogbeweging. Gewapend met een camera en een gezonde dosis interesse, maakten ze een documentaire die verschillende stemmen aan het woord laat over zowel het verleden, het heden als de toekomst van de Prides. Zijn ze loutere bling-bling parades geworden, of dragen ze nog steeds maatschappijkritisch protest te zijn?

In gesprek met Thomas Decreus --- Wie de hedendaagse politiek van nabij volgt, krijgt soms het gevoel in een soort spiegelpaleis te leven. De beeldvorming lijkt vaak reëler dan de realiteit. Politiek wordt immers niet zozeer bepaald door de concrete zorgen van mensen en wel door mediadebatten die politiek voorstellen alsof het sportwedstrijden zijn: twee kampen worden tegenover elkaar losgelaten om vervolgens te zien hoeveel punten ze scoren bij het publiek. Maar wie er ook ‘wint’, zelden wordt er iets gedaan aan de werkelijke noden van de burgers. Anders gezegd: onze democratie is niet langer een debat van reële politieke ideologieën, maar werd een theater. In februari publiceerde Thomas Decreus daarover het boekje Spektakeldemocratie.

In gesprek met prof. Jo Van Steenbergen --- In deze aflevering van Koffie met Kif Kif nemen we een diepe duik in de geschiedenis van de islam. Geen sinecure in deze tijden van polariserende beeldvorming. Hoe houden we het hoofd koel om een correct zicht op de geschiedenis te krijgen in plaats van deze te demoniseren of, omgekeerd, overmatig te romantiseren? En wat kan zo’n meer koelhoofdige kijk op de geschiedenis van de islam ons leren over de hedendaagse verhitte debatten?