Dikkatinin sürekli bölündüğü bir dünyada yaşıyoruz.
Peki gerçekten odaklanabiliyor muyuz?

Bu bölümde:
– Multitasking efsanesi
– Dikkat kalıntısı
– Derin odak vs. sığ çalışma
– Telefonun görünmeyen etkisi
– Zihni gerçekten dinlendiren boş zaman

Ve en önemlisi:
Odaklanmayı yeniden nasıl inşa edebiliriz?

Çünkü dikkatin nereye giderse, hayatın da oraya gider.

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Kaynak Kitaplar

• Pür Dikkat - Cal Newport 
• Dijital Minimalizm - Cal Newport 

İlham gerçekten bekleyince mi geliyor, yoksa çalışırken mi yakalanıyor?

Bu bölümde yaratıcılığın romantik mitlerini biraz kurcaladım.

Neden en iyi fikirler bazen duşta ya da tuvalette aklımıza geliyor?

Bilgi tüketmek neden bizi bazen daha az üretken yapıyor?

Ve zihnimizi dağınıklıktan kurtarmak için nasıl bir “ikinci beyin” kurabiliriz?

Steven Pressfield, Austin Kleon ve Tiago Forte gibi isimlerin fikirlerinden yola çıkarak yaratıcılığın aslında ilham değil, çoğu zaman sistem meselesi olduğunu anlatmaya çalıştım. 

Hadi gelin ilham perisini beklemeyi bırakıp onu nasıl avlayabileceğimizi birlikte düşünelim.

Bazı Kaynak Kitaplar:

• Bir Sanatçı Gibi Araklayın - Austin Kleon 
• Yaratma Savaşı - Steven Pressfield 
• İkinci Beyninizi Kurun - Tiago Forte

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Ben artık değişmem dediğin gün, zihinsel emeklilik dilekçeni imzaladın demektir.

Öğrenme serisinin finalinde, merakın nörobiyolojisinden, Japonların Shoshin felsefesine, uzmanlık tuzağından merak kasını çalıştıran pratik taktiklere kadar pek çok şeyi kurcaladım.

Yaşlandığın için merak etmeyi bırakmazsın, merak etmeyi bıraktığın için yaşlanırsın.

Şimdi düşün bakalım gerçekten meraklı mısın, yoksa sadece uyarılmaya mı bağımlısın? 

Hazırsan başlayalım! 👊

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bazı Kaynaklar: 

• Gruber, M. J., et al. (2014): States of Curiosity… https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25284006/ 
• George Loewenstein (1994): The Psychology of Curiosity,  https://www.cmu.edu/dietrich/sds/docs/loewenstein/PsychofCuriosity.pdf 
• Merak - Ian Leslie
• Bir Sanatçı Gibi Araklayın - Austin Kleon

Bilgi çağındayız ama gerçekten öğreniyor muyuz?

Sürekli içerik tüketiyoruz. Videolar, podcast’ler, özetler, reels’lar… Ama ilerliyor muyuz yoksa sadece öğreniyormuş gibi mi hissediyoruz?

Bu bölümde zihinsel obeziteyi kurcaladım. Bilgiyle dolu ama uygulamayla zayıf bir nesil olma ihtimalimizi. Rahatsız edici olabilir. Ama netlik rahatsızlıkla başlar.

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bilgiye maruz kalmak öğrenmek değildir. "Ben multitasking insanıyım" yalanından kurtulup, bilgiyi beynine çakmanın yollarını arıyorum.

- Akıcılık İllüzyonu: Neden anladığını sanıyorsun?

- Arzu Edilen Zorluklar: Neden zorlanmak zorundasın?

- Usta Protokolü: Bilimsel öğrenme teknikleri.

Görüşünceye dek, aklınıza mukayyet olun ve kendinize iyi davranın ! 👊

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bazı Kaynaklar:

• Aklında Kalsın - Başarılı Öğrenme Bilimi, Peter C. Brown, Henry L. Roediger, Mark A. McDaniel
• Etkili Öğrenme Yöntemleri, Barbara Oakley
• Çocuklar Okulu Neden Sevmez?, Daniel T. Willingham

‘Ben böyleyim’ ya da ‘benden geçti’ demek; ‘ben değişmek için emek harcayamam’ demektir. Ama yerinde saymak isteyen biz faniler için haberler kötü. Bilim yine bizi rahat bırakmıyor ve diyor ki: ‘Beyin, sen ölene kadar değişmeye açık!’ 

Beyin de durur mu, yapıştırmış cevabı: ‘Eğer sen her gün aynı şeylerden şikayet edip, aynı dedikodularla vaktini öldürürsen; ben ancak yerimde saymayı öğrenirim. Şikayet etmek ucuzdur, kafa yormaz; ama seni zihinsel olarak obez yapar."

Bu bölümde beynin neden değişime direndiğini ve şikayet/dedikodu döngüsünün zihnini nasıl hantallaştırdığını anlatıyorum. Kendimizi kandırmayı bırakalım ve artık şu öğrenmeyi öğrenme meselesini biraz kurcalayalım.

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bazı Kaynaklar:

- Aklını En Doğru Şekilde Kullan - Carol S. Dweck 

- Kendini Değiştiren Beyin - Norman Doidge 

- Zinde Bir Yaşlılık İçin Beyin Kuralları - John Medina

Gözünle gördüğüne, kulağınla duyduğuna ne kadar güvenebilirsin? Bu kez gerçeğin bozulduğu yere iniyorum. FOMO bizi nasıl manipüle ediyor? Deepfake ile gerçek nasıl kurgulanıyor? Tartışmalarda bize kurulan o sinsi safsata tuzakları neler? Eleştirel düşünme serisinin finalinde, zihinsel egemenliğimizi geri alıyoruz. 

Uyanık ol, çünkü dikkatini çalmaya çalışıyorlar! 👊

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bazı Kaynaklar:

• Hızlı ve Yavaş Düşünme - Daniel Kahneman
• Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı - Carl Sagan
• Makale: Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). "The spread of true and false news online". Science, 359(6380), 1146-1151.

Dünyayı olduğu gibi değil, kafamızdaki o minik sansürcü ne derse o şekilde anlıyoruz. O sansürcü tarafsız mı, yoksa sadece duymak istediklerini mi bize servis ediyor?

Lahmacun Paradoksu, Sistem 1 - Sistem 2, Sifon Mekanizması gibi alakalı alakasız her şey bu bölümde. Çünkü neden olmasın?

Gerçeği aramak zeka işi değil, dürüstlük işidir. Ben dürüstüm diyenler dinleyiverin gari! 🤘🎙️

Bazı Kaynaklar: 

- Daniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş Düşünme

- Julia Galef - İzci Gibi Düşünmek

- Lisa Feldman Barrett - Duygular Nasıl Oluşur

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bugün savunduğun fikirlerin kaçı gerçekten sana ait? Yoksa bazılarını sadece tanıdık olduğu için mi devraldın?

Bu bölümde zihnimizdeki 'varsayılan ayarlar', Solomon Asch’in sosyal baskı deneyi ve ödünç alınan fikirler hakkında bolca atıp tutuyorum. Fikirleri sorgulamak onları reddetmek değil, onlara bir şans vermektir. Fikirlerinin DNA’sını kurulamak ister, beklerim! 

Bazı Kaynaklar: 

• Solomon Asch - Uyum ve Sosyal Baskı Deneyleri 
• Leon Festinger - A Theory of Cognitive Dissonance
• Daniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş Düşünme
• Adam Grant - Yeniden Düşün 
• Julia Galef - İzci Zihniyeti 

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Manipüle Edilmekten Sıkılmadın Mı?

Dışarıdaki düşmanı, elalemi, siyasetçileri, reklamları boş ver... En yakınlarına bak. Yakın arkadaşım dediklerin, sevgilin, eşin, hatta annen, baban…

Hepsi senin o görünmez duygusal boşluklarını ezbere biliyor. Ve çoğu zaman, farkında bile olmadan o boşluklardan sızıp seni manipüle ediyorlar. Senin iyiliğini istediklerini söylerken bile aslında kendi korkularını sana giydiriyorlar.

Zihnindeki mercek kirliyse; SEVGİYİ MANİPÜLASYONDAN, YARDIMI PRANGADAN AYIRAMAZSIN.

Bugün yine söylemesi kolay, yapması zor bir duraktayız: Eleştirel Düşünme. Zihnindeki o merceği temizleme vakti geldi. Ya o merceği parlatıp gerçeği görürsün ya da hayatım neden böyle? diye sızlanmaya devam edersin.

Sen bilirsin...

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bazı Kaynaklar:

• Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı, Carl Sagan
• Hızlı ve Yavaş Düşünme, Daniel Kahneman
• Factfulness, Hans Rosling
• İnanan Beyin, Michael Shermer