‘Ben böyleyim’ ya da ‘benden geçti’ demek; ‘ben değişmek için emek harcayamam’ demektir. Ama yerinde saymak isteyen biz faniler için haberler kötü. Bilim yine bizi rahat bırakmıyor ve diyor ki: ‘Beyin, sen ölene kadar değişmeye açık!’ 

Beyin de durur mu, yapıştırmış cevabı: ‘Eğer sen her gün aynı şeylerden şikayet edip, aynı dedikodularla vaktini öldürürsen; ben ancak yerimde saymayı öğrenirim. Şikayet etmek ucuzdur, kafa yormaz; ama seni zihinsel olarak obez yapar."

Bu bölümde beynin neden değişime direndiğini ve şikayet/dedikodu döngüsünün zihnini nasıl hantallaştırdığını anlatıyorum. Kendimizi kandırmayı bırakalım ve artık şu öğrenmeyi öğrenme meselesini biraz kurcalayalım.

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bazı Kaynaklar:

- Aklını En Doğru Şekilde Kullan - Carol S. Dweck 

- Kendini Değiştiren Beyin - Norman Doidge 

- Zinde Bir Yaşlılık İçin Beyin Kuralları - John Medina

Gözünle gördüğüne, kulağınla duyduğuna ne kadar güvenebilirsin? Bu kez gerçeğin bozulduğu yere iniyorum. FOMO bizi nasıl manipüle ediyor? Deepfake ile gerçek nasıl kurgulanıyor? Tartışmalarda bize kurulan o sinsi safsata tuzakları neler? Eleştirel düşünme serisinin finalinde, zihinsel egemenliğimizi geri alıyoruz. 

Uyanık ol, çünkü dikkatini çalmaya çalışıyorlar! 👊

https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bazı Kaynaklar:

• Hızlı ve Yavaş Düşünme - Daniel Kahneman
• Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı - Carl Sagan
• Makale: Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). "The spread of true and false news online". Science, 359(6380), 1146-1151.

Dünyayı olduğu gibi değil, kafamızdaki o minik sansürcü ne derse o şekilde anlıyoruz. O sansürcü tarafsız mı, yoksa sadece duymak istediklerini mi bize servis ediyor?

Lahmacun Paradoksu, Sistem 1 - Sistem 2, Sifon Mekanizması gibi alakalı alakasız her şey bu bölümde. Çünkü neden olmasın?

Gerçeği aramak zeka işi değil, dürüstlük işidir. Ben dürüstüm diyenler dinleyiverin gari! 🤘🎙️

Bazı Kaynaklar: 

- Daniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş Düşünme

- Julia Galef - İzci Gibi Düşünmek

- Lisa Feldman Barrett - Duygular Nasıl Oluşur

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bugün savunduğun fikirlerin kaçı gerçekten sana ait? Yoksa bazılarını sadece tanıdık olduğu için mi devraldın?

Bu bölümde zihnimizdeki 'varsayılan ayarlar', Solomon Asch’in sosyal baskı deneyi ve ödünç alınan fikirler hakkında bolca atıp tutuyorum. Fikirleri sorgulamak onları reddetmek değil, onlara bir şans vermektir. Fikirlerinin DNA’sını kurulamak ister, beklerim! 

Bazı Kaynaklar: 

• Solomon Asch - Uyum ve Sosyal Baskı Deneyleri 
• Leon Festinger - A Theory of Cognitive Dissonance
• Daniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş Düşünme
• Adam Grant - Yeniden Düşün 
• Julia Galef - İzci Zihniyeti 

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Manipüle Edilmekten Sıkılmadın Mı?

Dışarıdaki düşmanı, elalemi, siyasetçileri, reklamları boş ver... En yakınlarına bak. Yakın arkadaşım dediklerin, sevgilin, eşin, hatta annen, baban…

Hepsi senin o görünmez duygusal boşluklarını ezbere biliyor. Ve çoğu zaman, farkında bile olmadan o boşluklardan sızıp seni manipüle ediyorlar. Senin iyiliğini istediklerini söylerken bile aslında kendi korkularını sana giydiriyorlar.

Zihnindeki mercek kirliyse; SEVGİYİ MANİPÜLASYONDAN, YARDIMI PRANGADAN AYIRAMAZSIN.

Bugün yine söylemesi kolay, yapması zor bir duraktayız: Eleştirel Düşünme. Zihnindeki o merceği temizleme vakti geldi. Ya o merceği parlatıp gerçeği görürsün ya da hayatım neden böyle? diye sızlanmaya devam edersin.

Sen bilirsin...

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bazı Kaynaklar:

• Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı, Carl Sagan
• Hızlı ve Yavaş Düşünme, Daniel Kahneman
• Factfulness, Hans Rosling
• İnanan Beyin, Michael Shermer

Bazen bir bakmışsın arabayı eve kadar getirmişsin ama yolu hatırlamıyorsun... Kahveyi içmişsin ama tadını almamışsın. Ya da yan bakan birine hiç düşünmeden, o meşhur "otomatik" tepkini vermişsin.

Dümende kim var baba? Sen mi, yoksa o sinsi otomatik pilot mu?

Bu bölümde "Öz Farkındalık" serimizin finalini yapıyoruz. Mindfulness masallarını bir kenara bırakıp Behzat Ç.’yi konuşuyoruz. Gerçekten anda kalmak bir kaçış mıdır, yoksa en büyük yüzleşme mi?

Fark etmek, o sıcacık konforlu yorganı üzerinden çekip almaktır. Önce üşürsün, sonra mecburen hareket edersin.

Daha önce de söylediğim gibi; ben burada psikologculuk oynamıyorum, kendi hikâyemi anlatıyorum. Sen dümenden düştüysen ve toparlayamıyorsan uzmanından destek al, ama yalnız olmadığını da bil! 🤘

Görüşünceye dek; aklınıza mukayyet olun ve kendinize iyi davranın!

Bazı Kaynaklar:

• Gittiğin Her Yere Kendini De Götürürsün, Jon Kabat-Zinn
• Farkındalığın Mucizesi, Thich Nhat Han
• Farkındalık, Ellen Langer

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bilinçaltı bizi hayatta tutmak için programlanmış, iyi yaşatmak için değil! 🤷🏻‍♂️

• Neden bizi tüketen işlerde ve ilişkilerde bu kadar ısrarcıyız?
• Bilişsel çelişki bizi nasıl hasta ediyor?
• Neden hep aynı hataları yapıyoruz?

Yeni bölüm yayında!🎙️ Dinleyiverin gari!🤘

Keyifli dinlemeler. Ya da yüzleşmeler... 😏

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bazı Kaynaklar:

• Bilinç Dışı, Sigmund Freud, 2019
• Duygusal Beyin Duyguların Gizemli Dünyası, Joseph LeDoux, 2006
• Bilişsel Çelişki Teorisi (A Theory of Cognitive Dissonance) Leon Festinger, 1957

Kendini tanımak yetmiyor, bir de bu "kendinle" yaşamayı öğrenmen lazım. Ama o vıcık vıcık "sen çok özelsin" edebiyatıyla değil, gerçeklerle!

Bu bölümde;

• Hedonik Koşu Bandı: Neden koştukça yerimizde sayıyoruz?

• Cahil mi, Sahtekar mı? Bozuk ölçüm cihazlarının hangi tarafındasın?

• İçindeki Zorba: Kendine neden bir akran zorbası gibi davranıyorsun?

Dışarıda enerjini emcüklemek için pusuya yatmış binlerce dansöz var zaten, ama senin asıl meselen kendi içindeki o zorba.

Hadi gel, boğulan kendine o can simidini birlikte atalım.

Bazı Kaynaklar:

• Brené Brown, Mükemmel Olmamanın Hediyeleri, 2011
• Kristin Neff, Kendine Nazik Olmanın Kanıtlanmış Gücü, 2021
• Carl Rogers, Kişi Olmaya Dair, 2024
• David Dunning & Justin Kruger, Unskilled and Unaware of It, 1999
• Pauline Rose Clance & Suzanne A. Imes, The Impostor Phenomenon in High-Achieving Women, 1978

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Herkese Selam! Ben ne zaman doğru olduğuna inandığım yolu görsem, tatlı konfor alanım incinmesin diye başka yönlere gitmeyi tercih ettim. Buna dümdüz korkaklık da diyebiliriz, ama insan kendine "cesareti yoktur" demeyi tercih ediyor. 😉

Jung beyabi bunu şöyle tanımlamış: “İnsanlar, ne kadar saçma olursa olsun, kendi ruhlarıyla yüzleşmemek için her şeyi yaparlar.” 

Bu bölümde o saçmalıkların peşindeyiz! 👀

• Neden 10 kişiden 9'u kendini tanıdığını sanıyor?

• Kendinle yüzleşmek, kendi sesini kayıttan ilk kez duyduğun o irkilme anı gibi mi?
• Dürüstlük Randevusu nedir ve bu buluşmaya neden bıçağını çantana koyarak gitmelisin?🤺

Mesele, kendini tamamen çözmek değil; kendinle yaşamayı öğrenmek. Hadi gel, kendi halimize birlikte gülelim!

Bazı Kaynaklar: 🕵️‍♂️

• Daniel Goleman - Duygusal Zeka: EQ Neden IQ'dan Daha Önemlidir?, 1995
• Tasha Eurich - İçgörü, 2022

• Duval & Wicklund - A Theory of Objective Self Awareness, 1972 (Nesnel Öz Farkındalık Teorisi)

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Hani her şey yolundaymış gibi görünürken, bazen içinde huzursuz bir kıpırtı olur ya... O ne biliyor musun? Yıllardır kendine kurduğun pis bir komplo! 🎭

Evren bize o komplonun kazanmak üzere olduğunu anlatmak için daha ne kadar mesaj gönderebilir? Depresyon, panik atak, tükenmişlik, obezite… Ne alırsınız? :) Hepsi tamam da, kel birine saç kıran yollamak niye? Bu, evrenin mizah anlayışının ne kadar acımasız olduğunu göstermez mi? 🤯

Demek ki, bu saçma sapan hayat kurgusunu çözmek için öyle 'günde beş dakika meditasyon' falan bizi kesmeyecek. Derine daha derune inip, otomatik pilotu durdurmak lazım. İşte "KomplE Teorisi" tam burada, farkındalık operasyonuna başlıyor.

İlk bölüm "Otomatik Pilotu Şutla!" şimdi yayında! Dinleyiverin gari!🤘

https://www.instagram.com/komple_teorisi/

https://www.youtube.com/@KomplEteorisi