KopCast

Nog één keertje dan, mijn eigen verhaal. Intussen zijn er al een aantal podcasts verschenen in actieve en passieve rol als patient. Patient van rouw en patient van migraine. Delen van mijn vehaal is helend, voor mijzelf en voor de luisteraar. Ik weet het. Maar te veel en te vaak, is ook weer zowat. 
Maar voor Ellen van Studio Migraine maak ik als voorzitter van de Hoofdpijn Alliantie graag een uitzondering. Noblesse oblige, zo gezegd. 
In Studio Migraine gaat het vooral over vrouwengezondheid. 
Vrouwengezondheid, ik had er eigenlik geen kaas van gegeten, om eerlijk te zijn. Vond het misschien aanvankelijk een hype. Maar dat is het allerminst. Ik ging op onderzoek uit, congressen zijn daarbij een uitkomst. Geconcentreerde kennis op de podia en in de zaal. Ik kwam in een wondere wereld terecht, die van vrouwengezondheid. 
Een kort verslag van het congres "Vrouwen en Gezondheid" van Bohn, Stafleu van Lochum met aansluitend mijn gesprek met Ellen Terwindt van Studio Migraine. 
Onder een somber gesternte, omdat dat de realiteit is van een chronische aandoening. Doe komt met ups en downs en gaat gepaard met  fysieke maar ook zeker met mentale worstelingen.

"De zorg, dat is topsport" is zo'n kreet die vaak voorbij komt. Het bekt lekker weg en geeft een indruk van de bevlogenheid en toewijding, die het werken in de zorg vraagt. Maar wie de topsport echt heeft leren kennen, weet dat er toch belangrijke verschillen zijn. In de zorg draait het om ziekte en gezondheid, soms om leven en dood. In topsport draait het uiteindelijk echt alleen om wínnen. In de topsport staat alles in het teken van het presteren van de topsporter. En daar schort het in de zorg natuurlijk behoorlijk aan: Lange werkdagen, te weinig rustmomenten, wisselende diensten, overvolle spreekuren, krakende dienstroosters en veel "niet lullen maar poetsen". Daarmee win je dus wel eens een wedstrijd, maar word je dus geen wereldkampioen.

Maar wat kan de zorg nog meer leren van topsport? Dat vraag ik me al decennia lang af als sport- en revalidatiearts. Veel denk ik. Vooral als het gaat om het verleggen van grenzen en het opzoeken van de limieten aan het fysieke én mentale vermogens. Zo leuk om met jonge frisse geesten Brecht van der Velden en Tom LansinkIn, beiden arts met interesse in sport en orthopedie, op onderzoek uit te gaan in deze serie KopCast "Topsport&Zorg".

In deze aflevering ga ik op bezoek bij oud Olympisch kampioen hockey en huisarts Joyce Sombroek en oud wereldkampioen roeien en arts orthopedie Lisa Wörmer. 

"De verschillen tussen de zorg en topsport? In topsport kun je je vaardigheden onbeperkt oefenen. In de gezondheidszorg is elke patient anders. Je kunt veel leren, maar je kan het niet over doen."

Wat we kunnen leren: “We moeten in de zorg veel meer doen aan teambuilding doen en dezelfde doelen nastreven.

Over omgaan met druk en goed voor jezelf zorgen. 
Over de impact van een blessure op het leven van een Olympische sporter. 
En tip van de dag: Zoek een coach en onderzoek 'welke richting ga ik uit en hoe manoeuvreer ik daar heen?'

Over dat ieder lid van het team er toe doet, ook als je rol is te steunen of te duwen en niet zozeer de kar te trekken.

Wat kan de zorg leren van topsport? 
In ieder geval kan de zorg fitter en dus weerbaarder worden, dat is het credo van Isabelle Bruggenwirth en Iza Stekelenburg. Zelf zijn ze verwoed sporters, al dan niet topsport, daarover discussiëren we met Brecht van der Velden en Tom Lansink, jonge dokters met interesse in de sport en orthopedie. 
Hoe combineer je een baan als arts met sport, laat staan met topsport? Wat hebben Isabelle en Iza geleerd van topsport? Wat levert topsport hen op? En wat heeft topsport hen gekost? Casper is met name onder de indruk dat beide dames nog nooit geblesseerd zijn geraakt, kom daar maar es om! 
Luister naar deze heldere zorgstemmen met een sporthart. Boordenvol impliciete en expliciete tips om zelf fit te raken en deze fitheid te behouden. 

"De zorg, dat is topsport" is zo'n kreet die vaak voorbij komt. Het bekt lekker weg en geeft een indruk van de bevlogenheid en toewijding, die het werken in de zorg vraagt. Maar wie de topsport echt heeft leren kennen, weet dat er toch belangrijke verschillen zijn. In de zorg draait het om ziekte en gezondheid, soms om leven en dood. In topsport draait het uiteindelijk echt alleen om wínnen. In de topsport staat alles in het teken van het presteren van de topsporter. En daar schort het in de zorg natuurlijk behoorlijk aan: Lange werkdagen, te weinig rustmomenten, wisselende diensten, overvolle spreekuren, krakende dienstroosters en veel "niet lullen maar poetsen". Daarmee win je dus wel eens een wedstrijd, maar word je dus geen wereldkampioen.

Maar wat kan de zorg nog meer leren van topsport? Dat vraag ik me al decennia lang af als sport- en revalidatiearts. Veel denk ik. Vooral als het gaat om het verleggen van grenzen en het opzoeken van de limieten aan het fysieke én mentale vermogens. Zo leuk om met jonge frisse geesten Brecht van der Velden en Tom LansinkIn, beiden arts met interesse in sport en orthopedie, op onderzoek uit te gaan in deze serie KopCast "Topsport&Zorg".

In de eerste aflevering spreken we af met oud topjudoka en sportarts Jessica Ga. Jessica werd 4x Europees kampioen, won 4x brons op de  werelkampioenschappen en nam 4x deel aan de Olympische Spelen. Zij verhaalt in deze podcast over wat de topsport haar heeft opgeleverd én gekost. Onomwonden vertelt zij over haar eetstoornis, waarover ze lang zweeg, maar ze zag teveel problemen bij haar op spreekuur om nog langer te zwijgen. Zij is trots op haar carrière, maar minstens zo trots op haar huidige werk en haar rol als moeder. En ja, de jaren hebben haar ook doen relativeren. 
"Je kunt wel de beste in iets willen worden, maar dan ben je tegelijkertijd in miljoenen dingen niet de beste".
Luister naar dit en meer inzichten van een helder stem uit de zorg. Want de zorg, dat is topsport! Toch?

Aflevering 1: Jessica Gal, sportarts en voormalig topjudoka
Aflevering 2: Isabelle Brúggenwirth, AIOS chirurgie en extreem duursporter en Iza Stekelenburg, arts onderzoeker en marathonschaatser
Aflevering 3: Joyce Sombroek, huisarts en oud hockey keeper en Olympisch Kampioen

Al jaren gaat het hier in de KopCast over geluk. Ik leerde van de Geluksprofessor Meike Bartels dat geluk bepaald wordt door een genetische component, aangevuld met dat wat je overkomt en hoe daar mee om gaat. Maar wat als al je keuzes bepaald worden door armoede. Uit stress en uitzichtloosheid is het fundamenteel anders kiezen dan op een geplaveide weg. 
Het boek "Armoede uitgelegd aan mensen met geld" opende mijn ogen. Ik dacht dat ik wist wat armoede betekent voor mijn patiënten, maar ik had geen flauw benul. En dan denk ik altijd, jij vast ook niet. Daarom nodigde ik Tim uit voor de aftrap van een serie over armoede en kansenongelijkheid. In aflevering 2 hoorde je socioloog en toponderzoeker Lianne Mulder.
In aflevering 3 de vloer aan Alja Sluijter. Samen hadden we een heerlijke wandeling nabij de Utrechtse Heuvelrug over haar kijk op kansenongelijkheid in de zorg als activistisch huisarts, kaderarts, maar bovenal podcast-en documentairemaker en pleitbezorger van een actieve leefstijl in de zorg. Over dit laatste maakte ik al es een podcast, samen met haar brother in crime Stefan van Rooijen, voor de VvAA #vaniknaarwij. 
"Bij mensen in armoede, is het vooral van belang om naast deze mensen te gaan staan en de haakjes te herkennen waar armoede zich in uit." Kortom, een inspirerende geest getroffen op een fijne lente wandeling. Luister snel! 

Al jaren gaat het hier in de KopCast over geluk. Ik leerde van de Geluksprofessor Meike Bartels dat geluk bepaald wordt door een genetische component, aangevuld met dat wat je overkomt en hoe daar mee om gaat. Maar wat als al je keuzes bepaald worden door armoede. Uit stress en uitzichtloosheid is het fundamenteel anders kiezen dan op een geplaveide weg. 
Het boek "Armoede uitgelegd aan mensen met geld" opende mijn ogen. Ik dacht dat ik wist wat armoede betekent voor mijn patiënten, maar ik had geen flauw benul. En dan denk ik altijd, jij vast ook niet. Daarom nodigde ik Tim uit voor de aftrap van een serie over armoede en kansenongelijkheid. 
Aan het woord in de 2e aflevering Lianne Mulder, socioloog, wetenschapper met een publicatie in de Lancet (mind you!) en bovenal een mens met een gepassioneerde overtuiging om kansenongelijkheid in de zorg en dan met name in de artsenwereld aan de kaak te stellen en onze zorgwereld op te schudden. Vanuit een zuivere intentie, altijd weer. Veel geleerd, zoals "Schotland ons gidsland!" Zet uw stoelriemen vast en luister!

Een beweging in gang zetten, het is iets van alle tijden. Je bent ergens voor en roept mensen op tot saamhorigheid. Je gelooft in dat wat je doet, en overwint weerstand en tegenslag. Daar is een visie, lef en doorzettingsvermogen voor nodig.  In 1991 richtte ik samen met mijn grote vriend Maarten Smale en drie anderen de utrechtse studentenvoetbalvereniging Odysseus ’91. Uit passie voor voetbal en op zoek naar verbinding. 
Deze week viert Odysseus zijn 35e verjaardag en is uitgegroeid tot een niet meer weg te denken fenomeen in het Utrechtse leven. In die tussenliggende tijden heeft Odysseus aan duizenden voetballende studenten een plek geboden waar gesport en gefeest wordt en hechte vriendschappen zijn ontstaan, vaak voor het leven. Dat is exact wat we voor ogen hadden, maar eigenlijk niet hadden durven dromen toen we op een bierviljte in de sportkantine op de Uithof onze ideeen opschreven. Luister naar de oprichting van Odysseus ’91 met Maarten Smale en mijn persoontje, geinterviewd door de stem van de toekomst, Odysseus ’91 Lustrumcommissie lid Kirsten Spierts. Wellicht ter inspiratie danwel vermaak.

Casper interviewde recent Shirin Bemelmans en Emma Bruns, 2 chirurgen die stopten met hun vak.
Maar ook Casper stopte met werken als revalidatiearts/bestuurder, zij het gedwongen door zijn aandoening: chronische migraine.
In deze bijzondere aflevering van de KopCast i.s.m. BFC Compassionate Care & Mindful Medicine draait de rolverdeling om. Niet Casper van Koppenhagen achter de microfoon, maar Barbara Doeleman-van Veldhoven. Zij bevraagt de man die velen kennen als revalidatiearts, sportarts, zorgbestuurder, schrijver, docent, podcastmaker en inspirator voor een menselijker zorg: dr. Casper van Koppenhagen.
Casper verkent in zijn werk en in deze podcast wat het betekent om een gelukkige dokter te zijn en vooral wat het betekent om mens te zijn: met veerkracht, kwetsbaarheid, humor, verlies, betekenis en hoop.
Hij werd in 2024 bekroond met de Van Hoytema Trofee voor zijn uitzonderlijke bijdrage aan de revalidatiegeneeskunde, was jarenlang hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Revalidatiegeneeskunde, werd Docent van het Jaar (2016), Leading Dokter (2023) en groeide uit tot een van de meest geliefde stemmen in het gesprek over menselijkheid in de zorg.
Die stem is doorleefd. Casper en zijn vrouw Laura verloren hun twee zoons Lennard en Simon kort na hun geboorte, en hij kreeg de laatste jaren zelf te maken met ernstige migraine, waardoor hij zijn werk als revalidatiearts heeft moeten neerleggen. De dokter werd patiënt  en menselijkheid werd geen thema, maar praktijk.
In deze aflevering spreken Casper en Barbara over zorg en innerlijke kracht, over rouw en betekenis, over grenzen, compassie, humor, leiderschap en de vraag hoe je overeind blijft én open blijft in het leven. Over mens-zijn in de zorg, en zorg-dragen voor het mens-zijn; van anderen en van jezelf.
Een intiem, eerlijk en hoopvol gesprek, boven de boomtoppen en onder dansende wolken.
Welkom in de KopCast 'Be Free & Connected'.
Welkom bij de mens.

Een gelukkige arts worden, hoe doe je dat? Met deze vraag begon in 2022 mijn zoektocht, gevangen in deze podcast KopCast. Ik sprak met vele deskundigen, want over geluk zijn we allemaal deskundig, toch? Afgelopen weken stond het in mijn bubbel bol van het geluk. Een heuse polemiek brak los in medisch specialistenland toen Emma Bruns, chirurg en columniste in het NRC, haar column wijdde aan haar vertrek uit de chirurgie. Voor- en tegenstanders buitelden op sociale media over haar en haar besluit heen. Van 'moedig' tot 'prinsessengedrag', van 'zonde' tot 'beter zo'. 
Wat ik miste in deze socialmediastorm was de nuance, die niet in een oneliner te vatten is, zelfs niet in een column geschreven met Emma's fijnbesnaarde pen. 

Ik besloot mijn podcastpodium nog eens te gebruiken om een en ander meer nuance en diepgang te geven, want stoppen met iets waar je je ziel en zaligheid in hebt gestoken, is vaak lastiger dan doorgaan.

Ik reikte uit naar de stem van de toekomst, Kirsten Dabekausen, voorzitter van De Jonge Specialist. Samen spraken we Shirin Bemelmans, cardiothoracaal chirurg, die in september vorige jaar haar baan opzegde. Wij spraken elkaar al recent in de KopCast op het Festival van de Bevlogenheid van de LAD en Challenge&Support, juist over dit geluk van het ervaren van bevlogenheid in je vak.
En ik zocht contact met Emma Bruns zelf. 
Het werden een prachtig gesprek, schurend, zoekend, maar bovenal verbindend. Zoals een gesprek hoort te zijn. En ja, dat duurt net even wat langer, maar hun woorden zijn het beluisteren waard, als ik zo vrij mag zijn. 
Ter leering ende vermaeck.

Een gelukkige arts worden, hoe doe je dat? Met deze vraag begon in 2022 mijn zoektocht, gevangen in deze podcast KopCast. Ik sprak met vele deskundigen, want over geluk zijn we allemaal deskundig, toch? Afgelopen weken stond het in mijn bubbel bol van het geluk. Een heuse polemiek in medisch specialisten land brak los toen Emma Bruns, chirurg en columniste in het NRC haar column weidde aan haar vertrek uit de chirurgie. Voor- en tegenstanders buitelden op sociale media over haar en haar besluit heen. Van 'moedig' tot 'prinsessengedrag', van 'zonde' tot 'beter zo'. 
Wat ik miste in deze social media storm was de nuance, die niet in een oneliners te vatten zijn, zelfs niet in een eigen column beschreven met Emma's fijnbesnaarde pen. 

Ik besloot mijn podcast podium nog eens te gebruiken om een en ander meer nuance en diepgang te geven, want stoppen met iets waar je je ziel en zaligheid in hebt gestoken, is vaak lastiger dan doorgaan. 
Ik reikte uit naar de stem van de toekomst, Kirsten Dabekausen, voorzitter van De Jonge Specialist. Samen spraken we Shirin Bemelmans, cardiothoracaal chirurg, die in september vorige jaar haar baan opzegde. Wij spraken elkaar al recent in de KopCast op het Festival van de Bevlogenheid van de LAD en Challenge&Support, juist over dit geluk van het ervaren van bevlogenheid in je vak.
En ik zocht contact met Emma Bruns zelf. 
Het werden een prachtig gesprek, schurend, zoekend, maar bovenal verbindend. Zoals een gesprek hoort te zijn. En ja, dat duurt net even wat langer, maar hun woorden zijn het beluisteren waard, als ik zo vrij mag zijn. 
Ter leering ende vermaeck.

Luister naar het hoe en waarom van bevlogenheid en hoe het nemen van een dergelijke beslissing tot stand komt.

"Eén dag in de week autonomie was voor mij heel lang genoeg om om mij energie te geven om de rest van de week geleefd te worden."