Niektóre z miejsc i zdarzeń, jakie odnotowała przeszłość ziem Warmii i Mazur, mogły nieźle namieszać w historii nie tylko kraju, ale i świata. Czy atrakcyjny krajobrazowo region od zawsze był magnesem dla przełomowych nazwisk i faktów, czy może geopolitycznie skazani byliśmy na wykuwanie mrocznej historii? Gdziekolwiek leżałaby odpowiedź, dziewięciu poniższych miejsc nie można pominąć, a z pewnością nie można nie znać.