Ta, która wie. Wie jak wykorzystać swój potencjał i obudzić go w innych. Z symbolu ofiary zabobonów stała się ikoną kobiet świadomych swojej mocy i pomagającej sięgnąć po nią innym. Kim jest współczesna wiedźma? I gdzie można ją znaleźć na Warmii i Mazurach?

Kiedy w kwietniu zmarł książę Edynburga Filip Mountbatten, mąż angielskiej królowej, regionalne fora internetowe ożywiły się. Jego praprapraprababką była bowiem Maria Eleonora Lehndorff z rodu, którego siedzibą przez wieki był otoczony jeziorami pałac w Sztynorcie na Mazurach. Na ten ślad w drzewie genealogicznym królewskiej rodziny brytyjskiej wpadł przed kilku laty dr Jerzy Łapo, archeolog, krajoznawca, miłośnik historii sztynorckiego majątku. Wyliczył, że w żyłach najmłodszego pokolenia Windsorów płynie po 3/1024 krwi Lehndorffów. Ta ciekawostka znalazła się w jego wydanej pod koniec maja książce „Sztynort. Blaski i cienie”.

Biznesu uczyła się na własnych próbach i błędach, a dzisiaj jej firma znajduje się w gronie najbardziej luksusowych marek świata. Dr Irena Eris, współwłaścicielka holistycznego imperium urody, mogłaby już odcinać kupony, a mimo to codziennie wstaje o piątej rano i szykuje się do pracy. O tym dlaczego nie ma telefonu komórkowego i powodach dla których nie warto gonić za wieczną młodością, rozmawiamy w jej hotelu na Wzgórzach Dylewskich, który w grudniu obchodził 15-lecie.

A gdyby tak wejść do świata sztuki? Przenosić na ekran, papier czy płótno wytwory swojej wyobraźni? Brak talentu nie jest przeszkodą, sztuczna inteligencja pomaga rozwinąć skrzydła każdemu. A w jaki sposób - będzie można sprawdzić w olsztyńskiej Galerii w Ramach Sztuki.

To chyba nikogo nie zaskoczy, że na Warmii i Mazurach jest największe w Polsce skupisko „miast dobrego życia”. Sieć Cittaslow ma się u nas bardzo dobrze, bo doceniliśmy harmonię i kulturę dobrego życia - w spokoju, bez narzucanego w aglomeracjach pośpiechu i w przyjaźnie urządzonym otoczeniu.

Piwna rewolucja i winiarska nisza. Nieskażona natura, jakościowe produkty i czysta woda Warmii i Mazur sprzyjają twórcom i pasjonatom trunków z procentami. Niektóre z nich powstają na przekór warunkom klimatycznym.

W późne listopadowe popołudnie, a jakby bardzo dawno temu, w Giławach 30 kilometrów od Olsztyna, a jakby gdzieś daleko stąd, odnaleźliśmy ducha prawdziwych warmińskich świąt Bożego Narodzenia. Edward Cyfus pokazał świat, którego dziś już nie ma, a pozostał we wspomnieniach. Możemy jednak czerpać z niego pełnymi garściami, kontynuując tradycję Warmiaków i budując dzisiejszą tożsamość regionu.

Wyobraźcie sobie, że wstajecie rano i dziwnym trafem ubywa wam obowiązków domowych. Wszystko posprzątane, po podłodze nie walają się ubrania i zabawki, zaś w kuchni czeka pachnące ciasto. A gdybyście wstali z łóżka w dzień Bożego Narodzenia, doznacie szoku, bo w salonie będzie stała pięknie ubrana choinka. To wszystko sprawka barstuków, czyli maleńkich, pomocnych duszyczek, które nocami zapalają małe latarenki i przychodzą z lasu do naszych domów, by nam pomóc. Warunek jest jeden - nie lubią być podglądane w swojej robocie. Wolą po cichutku podziałać, a potem obserwować przez okna ludzką radość. Podobno działo się tak w czasach, gdy Olsztyn był małą wioską rybacką mieszczącą się w łuku Łyny. Barstuki nocami pomagały ludziom, a najbardziej przed świętami Bożego Narodzenia. W wigilijną noc zakradały się do chat, przynosząc duże choinki i ubierając je. Pod choinkami zostawiały kosze z darami lasu oraz zabawkami. Kiedy ludzie wczesnym rankiem wstawali, by pójść na pasterkę, byli w szoku widząc pracę barstuków, a dzieci szalały ze szczęścia. A gdzie zniknęły barstuki? Podobno wścibska żona młynarza, pewnej nocy, obserwując je, głośno kichnęła. Od tamtej pory zniknęły z Olsztyna.

Rysunek: Agnieszka Cichoń-Kamińska

Dawno temu terenami, które dziś zwiemy Warmią i Mazurami, rządził słynny wódz Prusów Dobrzyń. To właśnie od łez jego żony – Ałny, wzięła swój początek rzeka Łyna. Posłuchajcie historii o prastarym grodzisku, o miłości, intrydze, ale i o wielkiej rozpaczy.

W niemal niezmienionej formie żyje na ziemi od czasów dinozaurów. Niestety, wystarczyło 100 lat działalności ludzkiej, aby stał się krytycznie zagrożonym gatunkiem. Mowa o jesiotrze ostronosym. Na szczęście tym gatunkiem zainteresowali się naukowcy z olsztyńskiego Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie. Grupa ichtiologów z instytutu podjęła się ambitnego planu przywrócenia jesiotrów do naszych wód. I osiągnęli uznany na świecie sukces.