Marginesy Kultury

Václav Havel, spytany o wojnę w Gruzji w 2008 roku, powiedział: „Myślę, że po wielu stuleciach istnieje taki rosyjski problem, że Rosja właściwie nie wie, gdzie się zaczyna, a gdzie kończy”. Minęło 18 lat, ale na ukraińskim froncie widać, że nic się w podejściu moskali nie zmieniło.

W czwartą rocznicę ataku na Ukrainę sięgam po opowieści, które ukształtowały ten kraj, a dziś podtrzymują ducha walki. Zaglądam również w opisaną przez Havla rosyjską mentalność, szukając jej źródeł w zamierzchłej przeszłości. I egoistycznie wspominam o tym, jak bardzo owa czerwonoarmijna mentalność pokrzyżowała moje osobiste plany, kiedy czołgi z białą literą Z wtoczyły się na terytorium Ukrainy.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: Magdalena Musiał.

Każdy z nas jest… no właśnie, jakiś. A ta unikalność odzwierciedla się w naszym języku. Nie ma dwóch osób, które mówią w ten sam sposób. A zatem nie powinno być również dwóch postaci literackich, które mówią tak samo. Wszystko — od pochodzenia, przez zawód, osobiste upodobania i doświadczenia — wpływa na indywidualny język bohaterki lub bohatera. Co jeszcze się na niego składa i jak to wygląda w praktyce? Posłuchajcie!

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠⁠⁠⁠Wojciech Latawiec⁠⁠⁠⁠.

Czas na kolejną rozmowę na „Marginesach Kultury”. Dziś goszczę Sylwię Dec — pisarkę i opowiadaczkę baśni, autorkę fantasy, która umiejętnie łączy poważne tematy z komizmem karnawału. I o nieoczywistych połączeniach w literaturze rozmawiamy. A także o tym, kto i co powinien pisać, co pisanie ma wspólnego z aktorstwem oraz jak to się stało, że młodsza podówczas Sylwia postanowiła opowiadać historie na żywo.

Polecajka książkowa od Sylwii Dec: „Tam na niebie są rzeki”, Elif Shafak, Wydawnictwo Poznańskie: 2025.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠⁠⁠⁠Karolina Pszczoła⁠⁠⁠⁠.

Co mają wspólnego Kmicic, filmowa praca sapera i Góry Mgliste? Odpowiedź może być tylko jedna — wszystkie zostały zbudowane na kłamstwie. Drobne i większe oszustwa to dla pisarzy i scenarzystów chleb powszedni, ale nie czujcie się z tym źle. Bez niewielkich przekłamań nie powstałoby chyba żadne dzieło. Czas na rzut oka na kłamstwo i jego rolę w budowaniu narracji.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠⁠⁠Wojciech Latawiec⁠⁠⁠.

W trzecim odcinku naszej podróży wybieramy się za siódmą górę i siódmą rzekę. Spojrzymy, kiedy rozgrywają się opowieści i jak różne perspektywy czasowe wpływają na narrację. Dziś dowiecie się, kto opisał pierwszy rejs na Księżyc, co łączy „Park Jurajski” z „Krainą Lodu” oraz dlaczego „Władca Pierścieni” to epos post-apo.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠⁠⁠Wojciech Latawiec⁠⁠⁠.

Kontynuujemy naszą podróż przez literacki warsztat. A dziś pokażę Wam, że stworzenie świata przedstawionego to nie taka prosta sprawa. Wszyscy popełniamy błędy, dopuszczamy niekonsekwencje i niedociągnięcia. Ważne, by wyłapać je na czas. A co się dzieje, gdy tego nie zrobimy? Przekonajcie się sami.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠⁠Wojciech Latawiec⁠⁠.

Czy bohater literacki naprawdę ma swoją własną osobowość? Jak to możliwe, skoro istnieje tylko w wyobraźni pisarza? Dziś zaczynamy mini-cykl o technicznych stronach pisania powieści — właśnie od bohatera. Zdradzam, jak skonstruować pełnowymiarową postać oraz dlaczego jej dobre sportretowanie jest tak istotne dla opowieści.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: ⁠Wojciech Latawiec⁠.

Dziś sięgniemy w naprawdę odległą przeszłość, w której mitach kryją się początki postanowień noworocznych. I odpowiemy sobie na pytanie, kiedy tak naprawdę zaczyna się rok. Powiemy też sobie, dlaczego właściwie puszczamy fajerwerki (oraz czy to naprawdę dobry pomysł). Zacznijcie 2026 rok razem ze mną!

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Fragment pieśni Щедрик w wykonaniu Eileen | Zdjęcie na okładce: ⁠Wojciech Latawiec⁠.

Świętujemy - ale co? Dziś zapraszam na dygresyjną wyprawę przez święta przypadające na najkrótsze dni w roku. Nie zabraknie prawdziwych gwiazd, promienia nadziei i życzeń dla Was, Słuchaczki i Słuchacze.

Cytaty w odcinku za:

• Brewiarz dla świeckich
• J. R. R. Tolkien, „Władca Pierścieni: Dwie wieże”, tłum. M. Skibniewska, Warszawa: 2004.
• A. Szrejter, „Mitologia germańska. Opowieści o bogach mroźnej Północy”, Gdańsk: 2006.

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠kamilexner.com⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠notatki.exner⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠”; „⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | Zdjęcie na okładce: Wojciech Latawiec.

Przygody Oriany i Amelii Geber to nie tylko „Esencja Bezkresu”. W tym odcinku sięgamy głębiej w trzewia mojej drugiej powieści pt. „Szlak nieśmiertelności”. Bliżej przyjrzymy się dwóm boginiom, bez których ta opowieść by nie zaistniała i sięgniemy do mitu tak starego, jak cywilizacja (i to nie jest przesada!).

Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „⁠⁠⁠⁠⁠Esencja Bezkresu⁠⁠⁠⁠⁠”; „⁠⁠⁠⁠⁠Szlak nieśmiertelności⁠⁠⁠⁠⁠” | Oceń moje książki na ⁠⁠⁠⁠⁠Lubimy Czytać⁠⁠⁠⁠⁠! | Muzyka w podcaście: „Velvet Throne”, autor: Roman Dudchyk | „Local Forecast - Elevator” , autor: Kevin MacLeod Zdjęcie na okładce: Nina Filek.