MCK podcasty

Ta jedna z najbardziej intrygujących kobiet epoki romantyzmu po klęsce powstania listopadowego przeniosła na krakowski Rynek swój słynny warszawski salon. To właśnie Anetka – jak nazywali ją współcześni – połączyła trzy istniejące tu wcześniej kamienice w pałac „Pod Krukami”, w którym prowadziła żywą działalność kulturotwórczą. 

Taka historia zobowiązuje – od 1991 roku mieści się tu siedziba Międzynarodowego Centrum Kultury. 

Podobnie jak nazwy i właściciele, przez wieki zmieniała się też jej funkcja. Była domem kupieckim, łaźnią, a także jedną z pierwszych krakowskich księgarni. Można w niej było kupić ponad 1500 tytułów. W XIX wieku kamienica stała się też miejscem ostatecznego spoczynku mopsiczki Gypsi, którą jej ekscentryczna właścicielka postanowiła pochować w podziemiach. Epitafium poświęcone swojej pupilce arystokratka nakazała wyryć na tablicy, na której widnieje do dziś.

Położona u wylotu ul. Grodzkiej kamienica Hetmańska należy do jednych z najstarszych w mieście. Jej najbardziej reprezentacyjną częścią jest tzw. sala gotycka. Zbudowana pod koniec panowania Kazimierza Wielkiego, posiada gotyckie sklepienie krzyżowe ze zwornikami pięknie zdobionymi rzeźbami i herbami. Dziś cieszy oczy gości jednej z krakowskich restauracji. Jeszcze do niedawna kamienica była siedzibą księgarni Hetmańskiej – jednego z pierwszych w Krakowie miejsc, gdzie książki nie tylko można było kupić, ale też poczytać.

Historia znajdującej się u wylotu ul. Siennej kamienicy to nie tylko opowieść o architekturze i sztuce Młodej Polski, choć niektóre wnętrza opracował sam Józef Mehoffer. To przede wszystkim, pokazana na przykładzie jednej krakowskiej rodziny, historia emancypacji społeczności żydowskiej nie tylko w Krakowie, ale w całej Europie Środkowej.

Nazwa pochodziła jednak nie od jednej z ulubionych polskich zup, ale od Józefa Bartscha, kupca i właściciela budynku. Późniejsza nazwa – Czyncielówka pochodzi od nazwiska Józefa Czynciela, który przejął to miejsce po wielkim pożarze miasta w 1850 r.

Zasłynęła jako miejsce, gdzie przez lata mieszkał Stanisław Wyspiański. Właśnie tu, spoglądając przez okno na krakowski Rynek, napisał Wesele. Malowniczy dom obok kościoła Mariackiego pozwala nam przenieść się do czasów Młodej Polski oraz przypomnieć o burzliwych dziejach miasta w XIX wieku.

Wygląd tego średniowiecznego centrum handlowego przez lata zmienił się nie do poznania. W XVI wieku zniszczony przez pożar budynek odbudowano w duchu panującego wówczas w Europie renesansu. Dalsza historia przebudowy Sukiennic stanowi wstęp do uniwersalnej opowieści o narodach Europy Środkowej, które w drugiej połowie XIX wieku budowały swoje tożsamości i wspólnotowe symbole. Gdy motorem rozwoju miasta nie był już handel, ale kultura, zostały przekształcone w sanktuarium narodowej sztuki – pierwsze na ziemiach polskich Muzeum Narodowe.

Rynek Główny od wieków był scenerią życia duchowego miasta. Do dziś możemy podziwiać dwa stojące na nim kościoły. Ten najstarszy powstał jeszcze przed lokacją miasta na pamiątkę kazań, jakie głosił w Krakowie pierwszy polski święty. Jednak najbardziej znaną budowlą sakralną w obrębie Rynku jest monumentalny kościół Mariacki. To jedna z wizytówek miasta, a zarazem świadectwo rozwoju gotyku w Europie Środkowej. To właśnie z jednej z jego wież co godzinę rozbrzmiewa hejnał – przykład niematerialnego dziedzictwa miasta. Historia kościoła Mariackiego to jednak nie tylko architektura, ale też ludzie z nim związani. Najsłynniejszym z nich był norymberski rzeźbiarz Wit Stwosz, autor Ołtarza Mariackiego, jednego z najcenniejszych skarbów Krakowa. 

Pomnik Adama Mickiewicza, największy i najważniejszy, upamiętniający 100 rocznicę urodzin wieszcza, zna każdy, kto choćby na chwilę odwiedził Kraków. Nie każdy jednak wie, że był taki moment w historii miasta, kiedy go zabrakło… Po drugiej stronie Sukiennic znalazło się miejsce dla Erosa bendato, rzeźby podarowanej miastu przez Igora Mitoraja, światowej sławy artystę, który po ukończeniu krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych zamieszkał i tworzył we Włoszech.

Krakowski Rynek Główny to wyjątkowa kreacja urbanistyczna, przesądzająca o miejscu dawnej stolicy Polski w historii cywilizacji europejskiej. To tu, jak w soczewce, skupiają się losy miasta będącego symbolem zarówno polskości, jak i otwartości, europejskości i pluralizmu.