Money for Change

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Bijna 6 weken geleden begonnen de Verenigde Staten en Israël een oorlog tegen Iran waar inmiddels een broze wapenstilstand heerst. Naast de humanitaire en geopolitieke gevolgen van de oorlog zijn de gevolgen ook voelbaar in de mondiale economie en de financiële markten. In die context gaat het vooral over de voor scheepvaart nagenoeg gesloten Straat van Hormuz; de transmissiezeestraat waar vanuit een aanzienlijk deel van het wereldwijde aanbod aan olie, gas en kunstmest wordt geëxporteerd. Het resultaat is een stijging in de prijzen van deze grondstoffen, enigszins vergelijkbaar met wat we eerder dit decennium zagen na de Russische inval in Oekraïne.

In deze aflevering van Money for Change trekken we de parallellen tussen de economische en financiële effecten van beiden oorlogen maar kijken we ook hoe ze van elkaar verschillen. Vanuit Europees perspectief leidt de huidige crisis bijvoorbeeld minder snel tot tekorten dan vier jaar geleden. Waarom is de olieprijs dan toch op vergelijkbare hoogte als destijds? En wat zeggen de economische modellen verder over hoe de mondiale economie zich de komende tijd zal ontwikkelen? Om hier duiding aan te geven schuift onze collega en econoom Joeri de Wilde bij ons aan.

Verder gaan we dieper in op hoe oliecrises de dynamieken binnen het financiële systeem beïnvloeden met betrekking tot de energietransitie. We kijken naar de gevolgen van prijsprikkels op deze markt en aan welke knoppen beleidsmakers als de ECB kan draaien om de financiering van duurzame energie te stimuleren; is rentebeleid voldoende of is meer gerichte kapitaalsturing nodig?

Het nieuws van deze week sluit hier direct op aan; we hebben het over de oproep van ECB-bestuurslid Frank Elderson om energieafhankelijkheid te verminderen en zo prijsstabiliteit te versterken.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Een van de onderwerpen die centraal staat in onze podcast is de essentiële rol die banken

spelen in het vormen van onze samenleving door het verstrekken van krediet en het beleggen in bedrijven. NGO’s als Oxfam Novib, Milieudefensie en Amnesty International realiseren zich dit ook en dus kwamen zij in 2009 voor het eerst met de Eerlijke Bankwijzer; een overzicht waarin de 8 grootste Nederlandse banken worden beoordeeld op hun beleid rond thema’s als klimaat, mensenrechten en dierenwelzijn. Vorige week werd de nieuwste versie van de Eerlijke Bankwijzer gepubliceerd.

Een mooi moment dus om Valerie Schreur, expert financiële sector bij Oxfam Novib en

eindverantwoordelijke voor de Eerlijke Bankwijzer in Nederland, bij ons uit te nodigen. We duiken vandaag dieper in hoe Valerie en haar collega’s te werk gaan bij het uitvoeren van dit onderzoek. Hiervoor kijken we hoe ze bepalen wat nou precies ‘eerlijk ‘is en hoe zij tot hun eindelijke praktijk- en beleid scores komen voor de banken. Het beoogde doel van de bankwijzer is om banken te stimuleren om meer maatschappelijk verantwoord te investeren en te bouwen aan een nieuwe economie. Hoe succesvol vinden zij dat ze hierin zijn geweest tot nu toe? En zijn vrijwillige toezeggingen wel voldoende om kapitaalstromen de eerlijke kant op te sturen? Dat bespreken we vandaag.

In het nieuws hebben we het over de effecten van een kleinere omvang van Schiphol op de brede welvaart van mensen in de omgeving en de oproep tot de boycot van ChatGPT vanwege hun nauwe banden met de Trump regering.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!

-------------------------------------------------------------------------------------------------
Link naar Eerlijke Bankwijzer: https://www.eerlijkegeldwijzer.nl/bankwijzer/hoe-scoort-jouw-bank/ 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Het recht op eigendom staat naast de vrijheid van meningsuiting en het verbod op foltering in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. DVolgens economen zijn goed gedefinieerde eigendomsrechten bovendien essentieel voor efficiënte marktwerking.

Onze gast van vandaag Eva Vermeulen promoveerde op de rol van eigendomsrecht in ongelijkheid. Eva stelt dat we eigendomsrecht geen doel op zich zou moeten zijn, maar een instrument om rechtvaardigheid te bevorderen. In de praktijk schuurt dat en zien we het recht op eigendom steeds vaker botsen met andere fundamentele rechten, zoals het recht op wonen. Uitgaande van het idee van kansengelijkheid, bepleit zij daarom voor een andere interpretatie van het eigendomsrecht.

In deze aflevering ontleden we waaruit het eigendomsrecht precies bestaat en welke elementen het doel om rechtvaardigheid te creëren in de weg staan. Verder discussiëren we waarom een herziening van dit recht niet volledig aan economen overgelaten moet worden en of het een reëel risico is dat investeerders hun kapitaal intrekken zodra het eigendomsrecht wordt ingeperkt.

In het nieuws van deze week bespreken we het leasen van het Amerikaanse TikTok-algoritme door bondgenoten van Trump en de doorrekeningen van het coalitieakkoord door het CPB.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! 

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Het proefschrift van Eva over eigendomsrecht: https://www.njb.nl/universitair/doing-justice-to-property/ 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Het universele basisinkomen : een door de staat verzorgd inkomen zonder tegenprestatie. Op allerlei verschillende plekken in de wereld is hier al volop mee geëxperimenteerd,van de Verenigde Staten tot aan Kenia en van Finland tot Zuid-Korea De recente populariteit van dit idee wekt mogelijk de indruk dat het om een nieuw concept gaat. Niets is echter minder waar; al in de jaren 30 werd er tijdens de Grote Depressie al nagedacht over het geven van basisvoorzieningen aan burgers.

Vandaag duiken we in drie van dit soort basisvoorzieningen en bespreken we naast het basisinkomen ook de basisbaan en de basisdiensten. Een overheid kan namelijk, behalve het verstrekken van een onvoorwaardelijk inkomen, ook denken aan het creëren van banen voor mensen die willen werken of aan het bieden van gratis toegang tot essentiële diensten zoals openbaar vervoer, onderwijs en zorg.

Waarom komt het idee van een basisinkomen juist nu weer bovendrijven? En gaat het invoeren van deze voorzieningen ook kunnen zorgen voor een culturele verandering in hoe we ons tot arbeid verhouden? Hans, Anna en Ernst kijken naar wat de resultaten van de experimenten ons vertellen en wat dit zegt over de haalbaarheid van dit systeem op grote schaal.

Verder bespreken we in het nieuws wat het nieuwgevormde coalitieakkoord betekent voor de transities waar wij bij Money for Change voor pleiten, evenals de kelderende waarde van de Bitcoin en de gevolgen hiervan voor het financiële systeem.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change 

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Het naderende minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft een nieuw wetsvoorstel ingediend waarmee zij het “bonusplafond” in de financiële sector van 20% willen afschaffen. Het weghalen van deze limiet moet helpen om goed personeel aan te trekken.

Wij doken in de wereld achter de bonus. Uit onderzoek blijkt dat het bestaande ongelijkheden kan reproduceren. Daarnaast reduceert het doelen tot meetbare indicatoren die mogelijk hun doel voorbij schieten en kan het een perverse prikkel voor risicogedrag zijn. Zeker dat laatste is een probleem in de bancaire sector, waar de belastingbetaler de prijs betaald zodra het misgaat. Daarnaast is er een groot rechtvaardigheidsvraagstuk; is het eerlijk dat werknemers van banken die (gedeeltelijk) in publiek bezit zijn bonussen ontvangen die betaald zijn door burgers?

In deze aflevering van Money for Change duiken we in de economische theorie achter bonussystemen, bespreken we de voor- en nadelen en kijken we of bonussen gebruikt kunnen worden om duurzame en rechtvaardige ontwikkeling te stimuleren. Luister mee!

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Als het gaat over de energietransitie ligt de nadruk vaak op hoe we de CO2 uitstoot zo veel en snel mogelijk kunnen verminderen. Minder vaak gaat het over of deze verandering wel rechtvaardig verloopt. Nadenken over welke actoren het hardst geraakt worden bij het uitfaseren van fossiele brandstoffen, hoe zij betrokken zijn in besluitvorming en hoe zij gecompenseerd moeten worden zijn essentieel voor een effectieve transitie.

In de eerste aflevering van 2026 zijn we te gast op de TU Delft, in een live opname met studenten. Hier spreken we met Behnam Taebi, professor energie- en klimaatethiek aan deze universiteit, die zich veel bezighoudt met klimaatrechtvaardigheid. Vanuit een internationaal perspectief draait het debat vaak over de verhouding tussen het mondiale noorden en zuiden. Volgens Benham is internationale klimaatrechtvaardigheid niet alleen een morele plicht maar ook in het eigen belang van het mondiale noorden.

Daarnaast richten we ons op wat klimaatrechtvaardigheid betekent op Nederlands niveau. Hoe eerlijk zijn de lusten en de lasten van klimaatbeleid tot nu toe verdeeld tussen verschillende groepen in de samenleving? En hoe kan burgerparticipatie het beleid eerlijker te maken en het draagvlak te vergroten? Ook bespreken we hoe vooral arbeiders de dupe zouden kunnen worden van maatregelen zoals het afschalen van industrie, en welke beleidskeuzes nodig zijn om hen perspectief te bieden.

Ook bespreken we het nieuws over de onrust in Iran en Venezuela, het CO2-budget voor 2026 van de allerrijksten die al snel was uitgeput en de druk die Donald Trump uitoefent op de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

2025 nadert zijn eind en dus is het tijd om de balans op te maken. We kunnen er kort over zijn: het was een enorm bewogen jaar. De start van het tweede Trump-tijdperk werd ingeluid met hoge importheffingen en het terugtrekken van militaire steun aan Europa, wat zorgde voor flinke chaos en onzekerheid. Toch laten de economische cijfers een ander beeld zien; dat van gestage groei en optimisme op de financiële markten. Hoe vallen deze twee realiteiten met elkaar te rijmen?

Deze vragen legden wij voor aan Joeri de Wilde, economisch onderzoeker bij Triodos Bank. Hij schreef recent het economische vooruitzicht voor ontwikkelde economieen in 2026, inclusief een terugblik op 2025. Volgens Joeri valt een groot deel van de groei te verklaren door het toenemende consumptie en investeringen van de allerrijksten en grote tech-bedrijven. Vooral in die techbedrijven worden enorme bedragen geïnvesteerd voor de ontwikkeling van, je raadt het al, AI. Dit leidt tot bijzonder hoge aandelenkoersen, die impliceren dat deze AI bedrijven in de toekomst heel veel winst gaan maken. Maar deze torenhoge waarderingen maken de kans op teleurstelling ook zeer reeel, dus misschien is er wel sprake van een financiele bubbel

Gaat AI onze productivteit in zo’n mate verhogen dat alle verwachtingen worden waargemaakt? En waarom gebruiken we eigenlijk überhaupt nog naar economische groei als belangrijkste indicator in onze rapportages? We sluiten de laatste aflevering van het jaar af met onze verwachtingen en hoopvolle gedachtes voor 2026.

In het nieuws van deze week behandelen we een nieuw mondiaal onderzoek naar inkomens- en vermogensongelijkheid en het ‘Nederlands Draghi-rapport’ van Peter Wennink, voormalig CEO van ASML.

Namens team Money for Change; fijne feestdagen en tot het volgende kalenderjaar, vanaf 21 januari zijn wij weer terug met een wekelijkse aflevering.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! 

How can we create a fair and sustainable world? The Money for Change podcast explores how money shapes our economy and global progress. We do this together with systems thinker and chief economist at Triodos Bank Hans Stegeman.

COP30 is just behind us and the outcomes of the 30th conference on climate change are to put it mildly, very mixed. Slow progress has been made, but in the end no major breakthroughs: no global agreements on deforestation and the phasing out of fossil fuels have been made, illustrating the slow advancement of effectively combating climate change. On top of that, the United States had no formal delegation present, while fossil-fuel lobbyists outnumbered the representatives of any single country.

Does this mean it is all doom and gloom? We don’t think so. Together with Sven Renon, Impact manager at Triodos Bank, we speak what the near future could hold for us. We discuss the proposal of some countries to create a pathway for phasing out fossil fuels. In 2026, Colombia will host, in collaboration with the Netherlands, a separate conference next year dedicated to shape this pathway. What potential does a ‘coalition of the willing’ have to accelerate the energy transition? We also reflect on the role of other agents; what can we as Triodos Bank, other financial institutions and you as a listener do to enhance the most important transition of our time?

Find out in this episode of Money for Change!

If you have any comments or questions about this episode, feel free to contact us using the form on our webpage: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change

Enjoy listening and don’t forget to rate & follow us! 

Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.

Vaste luisteraars hebben ons de afgelopen tijd zeker meer dan eens over het onderwerp van vandaag gehoord; de digitale euro. Hoog tijd dus om de context van dit nieuwe initiatief te schetsen en te bespreken wat we er nou al écht over weten. Je denkt misschien nu bij jezelf “digitale euro? Die heb ik toch al gewoon op mijn bankrekening staan”. In werkelijkheid is dit slechts een banktegoed, een belofte van jouw bank om het geld uit te betalen wanneer jij dat wilt.

Dit lijkt misschien een nuanceverschil, maar het huidige financiële systeem zorgt ervoor dat private banken grotendeels de macht hebben over de geldpers. De digitale euro moet ervoor zorgen dat het publieke goed dat geld is, weer publieke bescherming krijgt en de balans tussen publieke instellingen en private banken herstelt.

Toch is er ook nog veel niet bekend over de digitale euro. Want hoeveel ‘digitale cash’ mogen EU-burgers straks in hun portemonnee hebben? En welk rentepercentage gaat hier tegenover komen te staan? Allemaal vragen die uiteindelijk invloed gaan hebben op de effectiviteit van dit idee. Verder hebben we het ook over de voor- en nadelen die genoemd worden bij het introduceren van een Europese digitale munt en bespreken we waarom het er in het publieke debat, voornamelijk binnen de politiek, er zo weinig over gaat.

Daarnaast duiken we in het nieuws: de wereldwijde wapenverkoop heeft een recordhoogte bereikt, wat wrang genoeg tot economische groei lijdt. Ook bespreken we zorgwekkend de staat van Afrikaanse bossen, die dusdanig hard in kwaliteit achteruitgaan dat in die gebieden meer CO2 wordt uitgestoten dan opgeslagen.

Het voorstel voor een digitale euro wordt op dit moment besproken in het Europees Parlement, een perfect moment dus om jezelf volledig te laten bijpraten over deze belangrijke ontwikkeling.

Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change

Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Op 16 december presenteert Triodos haar visie op een beter financieel systeem tijdens een interactieve avond in Pakhuis de Zwijger. Inschrijven kan via deze link: PdZ x Triodos Een beter financieel systeem - Pakhuis de Zwijger