احتمالاً به نظر می‌رسه وقتی یه شاعر و یه معمار تبدیل بشن به رقبای عشقی، برنده بازی باید شاعر باشه دیگه قاعدتاً! اما مریم همه قواعد رو برهم زده بود. وقتی این شاهزاده قجری در دوگانه انتخاب بین عشق سوزناک شاعر و عشق آرمانی معمار قرار گرفت، یکی از مهم‌ترین مثلث‌های عشقی تاریخ معاصر ما شکل گرفت. مثلی با سه ضلع: رهی معیری شاعر، نورالدین کیانوری مبارز و مریم فیروز زیبا و ساختار شکن. این سه نفر چه کسانی بودند؟ چه سرگذشتی داشتند؟ تاریخی‌ترین مثلث عشقی معاصر ما چه سرنوشتی داشت؟ ما در این قسمت از مورخ به سراغ این مثلث عشقی-ادبی-سیاسی رفتیم.

جعفر پیشه‌وری که بود؟ فرقه او از کجا اومد؟ آیا قصد این فرقه تجزیه ایران بود یا نه؟ ما در این قسمت از مورخ به سراغ داستان یکی از عجیب‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران رفتیم، فرقه دموکرات آذربایجان

ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ نیکولای چائوشسکو، دیکتاتور رومانی، کسی که سفر به ایران براش بد یمن بود.

قبل از عبدالمالک ریگی گروه‌های تروریستی دیگه‌ای هم در منطقه بودن و بعدش هم هستن. یکی از بسترهای تشکیل چنین گروه هایی، همسایگی با پاکستانه و شاید یکی از بسترهاش هم محرومیت مناطق بلوچ نشین ایران عزیزمون باشه. اما عبدالمالک ریگی تا امروز بزرگترین تروریست اون منطقه بوده و دستگیر کردنش، مهمترین شکار نیروهای امنیتی ایران به شمار میاد ولی به عزت رسوندن سیستان و بلوچستانِ ایران، یکی از اصلی‌ترین شاهکارهاییه که ایران عزیزمون روزی باید انجام بده. به امید روزی که این پاره تن وطن، آباد و شاداب و بدور از هر گونه خشونتی باشه. ما در این قسمت رفتیم به سراغ داستان یک تروریست، عبدالمالک ریگی.

تقی ارانی در جایگاه متهم حاضر شد. مجتبی از بچگی تقی رو می‌شناخت. زمان تحصیل تو آلمان هم با هم بودن. تقی ملی‌گرایی بود که بعد از جنگ جهانی اول حسابی چپ‌گرا هم شده بود، مثل خود مجتبی. دکتر تقی ارانی پشت تریبون رفت و شروع کرد به صحبت، صحبت از رنج‌دیدگان ایران. تقی ارانی شش ساعت و نیم در دادگاه سخنرانی کرد، شش ساعت و نیمی که ایران رو تکون داد، شش ساعت و نیمی که شد، نقطه عطف تاریخ. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ تشکیلاتی که احتمالاً می‌تونیم بگیم مهم‌ترین تجربه تحزب و کار حزبی در تاریخ ایران ما بوده، به سراغ حزب توده.

امیر قوی‌دل فیلم ترن رو سال 1366 ساخت. فیلم، داستان یک لوکوموتیو ران رو روایت می‌کنه که قطار حامل سوخت ارتش شاهنشاهی رو می‌دزده تا به مردم شمال کشور برسونه. انگیزه لوکوموتیوران که نقشش رو فرامرز قریبیان بازی می‌کنه، مرگ پسر، عروس و نوه‌ش تو حادثه سینما رکس آبادانه. نقش لکوموتیوران رو فرامز قریبیان بازی می‌کنه، کسی که شبانگاه 28 مرداد 1357، وقتی تصویرش روی پرده سینما بود، رکس و مشتری‌هاش، خاکستر شدند. تاریخ ثبت کرد کسان زیادی کشته شدند و خانواده‌هایی چشم به راه موندن. مثل خانواده مریم و خالد. و البته همونطور که فیلم ترن نشون داد، تاریخ ثبت کرد که در نهایت، آتیش رکس، به انبار باروت انقلاب افتاد. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ روایت تلخ سینما رکس آبادان.

وقتی مجسمه بی‌نظیر نفرتیتی پیدا شد، موزه نویز برلین قصد داشت تا جای ممکن با این مجسمه که اعتبار باستان‌شناسی آلمان بود، پز بده! در نتیجه اصلا خوشش نمیاد کسی اصالت این اثر رو زیر سؤال ببره. اما این اتفاق افتاده. هنری استیرلین داشت تمام اعتبار موزه و کاوشگران مجسمه و کل کاوشگری آلمان‌ها رو زیر سوال می‌برد. ناپدید شدن یازده ساله مجسمه نمیتونه اتفاقی باشه! سلامت این مجسمه و زیبایی امروزینش نمیتونه بی‌معنی باشه و... ما در این قسمت به سراغ خانم نفریتیتی رفتیم، به سراغ زندگی پر رمزش و مجسمه پر رازش!

ما در این قسمت رفتیم به سراغ ترورهای رئیس‌جمهورهای آمریکا، از ابتدای تاریخ این کشور تا این لحظه که داریم با هم صحبت می‌کنیم و مشخصاً تمرکز می‌کنیم بر تروریست‌هایی که درست عمل نکردند!

عملیات فرار بنی‌صدر و رجوی واقعا یکی از پیچیده‌ترین نقشه‌های فرار تاریخ محسوب می‌شه. گفته میشه نقشه فرار توسط مجاهدین خلق و شبکه هواداران بنی‌صدر در نیروهای مسلح و اعضای گارد سابق ریاست‌جمهوری کشیده شد. افراد زیادی در این عملیات دست داشتن.عملیات خروج بنی‌صدر و رجوی، با هدایت خلبان معزی. خلبانی که ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان زندگیش.

زندگی فرخزاد بالا و پایین‌های بسیاری داشت و مرگش، دل‌های بسیاری رو خراش انداخت. او یک عنصر نامتناسب بود. عنصر نامتناسب با جامعه. فریدون فرخزاد، شادی سازی بود در مکانی که بیش از شادی، با غم رفیقه. ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی فریدون فرخزاد.