In dieser deutschsprachigen Episode unseres Podcasts präsentieren wir ein Gespräch mit Esther Kinsky, das vom warschauer Goethe-Institut am 1 April 2019 organisiert wurde. Das Interview wurde geführt von Dr. Christoph Bartmann (Direktor des Goethe-Instituts Warschau).

Esther Kinsky (geb.1956) ist eine deutsche literarische Übersetzerin und Autorin von Romanen und Lyrik. Sie hat mehrere Bücher aus dem Polnischen, Englischen und Russischen übersetzt (darunter Werke von Olga Tokarczuk, Anka Grupińska, Magdalena Tulli, Joanna Bator und anderen).

00:14 Einführung

03:23 Esther Kinsky über ihr Buch 

05:20 Ein Auszug von ihrem Buch ("Die Oder")

09:59 Die Autorin spricht über den Fluss Lea in der Nähe von London

13:11 Die Wichtigkeit des Geländes in der Prosa von Kinsky  

15:39 Die Arbeitsweise von Esther Kinsky.

18:40 "Nature writing" gegen "Culture/Social writing" in der heutigen Literatur

21:38 Hackney und das Motto des Buches ("The ultimate condition of everything is river.")

24:15 Iain Sinclair, "Psychogeografie" und John Clare (1793-1864)

26:48 Flüsse und die faszinierenden Eigenschaften des Lichtes

30:34 Noch ein Stück aus dem Kapitel "Folklore"

39:05 Esther Kinsky als Übersetzerin aus dem Polnischen und aus anderen slawischen Sprachen

43:21 Der Underschied zwischen Schreiben und Übersetzen

44:52 Aktuelle Übersetzungprojekte

Fragen aus dem Publikum

45:32 Ein Projekt mit polnischen Schriftstellern und Dichtern

46:57 Eine Frage an Sława Lisiecka, Übersetzerin von Esther Kinsky ins Polnische

50:59 Die Rolle der Fotografie im Leben und Schreiben

53:10 Die Kunst der literarischen Beschreibung 

54:50 Noch eine Frage zur Fotografie

56:03 Miron Białoszewski und Tadeusz Różewicz

56:56 Übersetzungsprojekte nach mehreren Jahren Pause

60:25 Sława Lisiecka kündigt ein neues Verlagsprojekt an

61:59 Esther Kinsky als Übersetzerin ihrer eigenen Bücher.

64:26 Und zum Schluss, liest die Autorin einen Auszug aus ihrem Buch vor ("Wind")

W dzisiejszym odcinku kolejne ciekawe nagranie archiwalne poświęcone teatrowi - fragment wystąpienia Małgorzaty Semil w Instytucie Anglistyki UW z 24 listopada 2017 r.

Małgorzata Semil jest niezwykle zasłużoną tłumaczką i krytyczką teatralną odznaczoną Srebrnym Krzyżem Zasługi i odznaką Zasłużony Działacz Kultury. Od 1966 pracuje w redakcji Dialogu, gdzie drukowała liczne przekłady utworów dramatycznych wybitnych pisarzy anglojęzycznych. Od 1970 jest członkiem Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Pełniła funkcję kierowniczki literackiej Teatru Powszechnego w Warszawie, a także konsultantki literackiej Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie.

Przy okazji premiery serwisu online Polski Szekspir, gromadzącego wszystkie dziewiętnastowieczne polskie przekłady dramatów Szekspira (grant NCN (2015/17/B/HS2/01784) realizowanego w latach 2016-2019 na Wydziale Neofilologii UW we współpracy z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW), z przyjemnością przedstawiamy archiwalne nagranie z 24 listopada 2017 roku, na którym o kapryśnej naturze tekstów teatralnych opowiadała kierowniczka projektu Polski Szekspir, prof. Anna Cetera-Włodarczyk.

Wyróżniona w 2017 roku nagrodą Man Booker Prize książka Lincoln in the Bardo George’a Saundersa jest wyjątkowa i wyjątkowe są wymagania, które stawia tłumaczom. 15 grudnia 2018 roku Aga Zano i Piotr Szymczak rozmawiali z Michałem Kłobukowskim, polskim tłumaczem książki. W rozmowie poruszyliśmy wiele spraw, rozmawialiśmy m.in. o:

• krytycznych zachwytach nad książką i możliwych zarzutach,

Wywiad odbył się w Warsztacie Warszawskim - dziękujemy za udostępnienie studia.

Jako osobny odcinek zamieszczamy wystąpienie Marka Bieńczyka -- znakomitego tłumacza (m.in. Milana Kundery, Emila Ciorana i Rolanda Barthes’a), pisarza (laureata Nagrody Nike), a także eseisty, romanisty i znawcy wina -- na gali wręczenia Nagród im. R. Kapuścińskiego. 

Tekst, zatytułowany Zwierciadło i mur, jest laudacją dla Véronique Patte, zwyciężczyni nagrody w 2019 roku, tłumaczki Kapuścińskiego i innych pisarzy polskich i rosyjskich na język francuski.

Grafika: Bruno Casonato na Flickr (licencja CC).

4 marca 2019 roku w warszawskim Teatrze Ateneum przyznano dwie równorzędne nagrody dla tłumaczek Ryszarda Kapuścińskiego, Agaty Orzeszek (na hiszpański) i Véronique Patte (na francuski).

Galę poprowadził Mariusz Szczygieł, fragmenty prozy czytała Krystyna Czubówna, laudacje laureatek wygłosili: Abel Murcia Soriano oraz Marek Bieńczyk.  

• Przedstawienie laureatek Nagrody dla tłumaczy Ryszarda Kapuścińskiego za całokształt twórczości

Podobno tłumacz musi się zakochać w umyśle poety, aby poświęcić ogrom czasu jego emocjom i myślom. I przełożyć je na własny język możliwie najżarliwiej. A własny język powinno się rozumieć nie tylko jako język rodzimy, ale też język tłumaczowi współczesny, w jakim sam myśli i którym mówi na co dzień; naturalny, niearchaiczny, nieupozowany na epokę nieznaną mu z autopsji.

Rozmowę z tłumaczką, Krystyną Lenkowską, poprowadził Bohdan Zadura.

Wstęp do odcinka wykorzystaliśmy dzięki życzliwości Bohdana Zadury i Muzeum Literatury. Muzyka we wstępie podcastu: Mystery Sax Kevin MacLeod (incompetech.com), licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License. Dagerotyp: Wikimedia

Czy warto pisać dla małego grona czytelników? Po co tłumaczyć światową klasykę na języki mniejszości?

Rozmawiają pisarze, tłumacze i badacze literatur w językach mniejszościowych:

• Artur Jablonsczi (Artur Jabłoński), pisarz, autor m.in. 3 powieści w języku kaszubskim i działacz stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota;

Co dzieje się w wydawnictwie, zanim książka trafi do nas do tłumaczenia? Co decyduje o tym, że właśnie nas wybrano? Jak powinny przebiegać dalsze etapy pracy nad tekstem - i jak nie pogubić się między różnymi redaktorami: inicjującym, prowadzącym, językowym? Czego powinni dopilnować, a czego unikać tłumacze?

O współpracy z redaktorami Piotr Szymczak rozmawia z Dominiką Cieślą-Szymańską, członkinią-założycielką Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, a także doświadczoną redaktorką językową i prowadzącą. 

Nagranie z 10 stycznia 2019 roku.

Tematy:

01:05 Jak przebiega proces wydawniczy? Czym zajmuje się redaktor prowadzący, a czym inicjujący?

04:43 Kto i na jakiej podstawie wybiera tłumacza do przełożenia książki?

05:44 Kiedy tłumacz ma szanse na wynegocjowanie wyższej stawki? 

06:40 Nie tylko tłumacz, czyli o czym jeszcze myśli redaktor prowadzący

07:27 Twoja konkurencja: ilu tłumaczy ma redaktor na swojej liście?

08:08 Jakie są realia pracy redaktora prowadzącego?

09:37 Najgorsze rzeczy, jakie tłumacze mogą zrobić redaktorowi.

12:14 O redakcji językowej przekładu

13:54 Jakie prawa ma tłumacz przy robieniu korekty autorskiej po współpracy z redaktorem językowym?

15:54 Czy redaktor językowy nie jest zbyt uprzywilejowany w stosunku do tłumacza?

17:21 Skąd biorą się napięte terminy w pracy nad przekładami?

19:56 Co mogą zrobić tłumacze, żeby edukować wydawców w tej kwestii?

20:55 Jak i komu zgłaszać propozycje wydania książek, na których nam zależy?

21:59 Standardy: czego redaktor spodziewa się po tekście przekładu?

24:20 Kiedy deadline jest elastyczny, a kiedy nie do ruszenia?

28:48 Dlaczego przetłumaczone książki wypadają z planu wydawniczego i czy jest dla nich wtedy jeszcze nadzieja?

30:06 Co udało się osiągnąć STL-owi, a co pozostaje nam do zrobienia?