NEW

NEW

By Free Range Productions, Kolegium Europy WschodniejSociety & CultureDocumentaryNewsNews CommentaryPolitics
Download on the App Store

NEW episodes

  • NEWs: Ostra gra NATO i Rosji
    Maraton rozmów dyplomatów Rosji i Zachodu. Czy Srebrny Lis powstrzyma presję Kremla na Ukrainę i ewentualną inwazję wojska rosyjskiego na ten kraj? To także ostra gra Władimira Putina na ograniczanie obecności NATO w Europie Środkowej.
    Mianem Srebrnego Lisa określa się Wendy Sherman, zastępcę amerykańskiego sekretarza stanu. Jej rywalami są dyplomaci rosyjscy. Rozmawiali twarzą w twarz oraz w gronie szefów dyplomacji państw Sojuszu podczas pierwszej od dwóch lat Rady NATO-Rosja. O znaczenie tych długich godzin rozmów, czy jest wygrany i przegrany oraz czy Ukraina ma powody do zadowolenia Michał Żakowski pyta Roberta Pszczela, byłego dyplomatę NATO i niezależnego eksperta ds. bezpieczeństwa.
    7 min
  • Bez wojny żołnierz jest bezrobotny

    Podcast jest  odcinkiem z cyklu "Daleko od domu" poświęconego wspomnieniom i doświadczeniom żołnierzy polskich, którzy uczestniczyli w misjach NATO i członków ich rodzin. 

    • Wsparcie merytoryczne cyklu: Przemysław Wójtowicz.

    Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO.

    24 min
  • Pomyślmy, kto zabił Homera

    Czy samo myślenie może być postrzegane jako prowokacja? Wydaje się, że jest ono czymś najbardziej naturalnym, prostym i oczywistym. Każdy z nas myśli: albo o tym, co zrobić po przebudzeniu, albo o sensie życia. Ale współcześnie utknęliśmy w „niby-oczywistościach”. Myślenie może być więc prowokujące, kiedy myślimy o rzeczach, które, zdawałoby się, mamy już przemyślane. Powrót do korzeni antycznych daje możliwość przemyślenia wszystkiego raz jeszcze. Na nowo pytamy o człowieka, o płeć, o instytucje, o społeczeństwo. Wszystko ukazuje się w nowym świetle.

    Szansą są takie dyscypliny jak filozofia czy filologia klasyczna. Pierwsza uczy nas krytycznego myślenia, druga języka (łacina i greka) i kultury starożytnej, które są nam z jednej strony obce, a z drugiej - wręcz przeciwnie! Ćwiczymy się w zaglądaniu w przeszłość, by lepiej zrozumieć świat, który nas otacza. Abstrakcyjne wchodzenie w sferę tego języków, których już nie używam, może nas niesamowicie pobudzić do działań bardzo realnych i nowoczesnych. Wszelkie zadania, które są - wydaje się - po nic, uruchamiają myślenie, uplastyczniają wyobraźnię.

    W pewnym momencie pojawił się mocny trend, że absolwentów filozofii i filologii klasycznej na całym świecie zatrudniano w korporacjach na kluczowych stanowiskach. Okazało się, że ludzie ci nadają się doskonale do rozwiązywania problemów, do których inni nie wiedzą, jak podejść. Wiedza to za mało. Niejednokrotnie - a szczególnie w XXI wieku - kluczowe okazuje się myślenie nieszablonowe, niekonwencjonalne, nieschematyczne. Któż nadaje się do tego lepiej od kogoś, kto całe swoje życie ćwiczy umysł?

    Francis Bacon i Kartezjusz, dokonując przewrotu w filozofii nowożytnej, po prostu przypominają starożytne pytania: czy jesteś zdziwiony światem?, czy twój osąd jest krytyczny?, czy dana myśl zgadza się z rzeczywistością? Filozofia to zachęta do myślenia, a nauka łaciny i greki to powrót do domu.

    Uniwersytet, a z nim cała edukacja w Polsce, znalazł się w głębokim kryzysie. To, co z założenia jest szkołą uczenia się i wspólnotą myśli, sprowadzono do rangi zwykłej korporacji. Liczą się nie odkrywcze myśli i przełomowe badania czy wartościowe publikacje, ale listy ministerialne, punktacje, ewaluacje, produktywność i tym podobne.

    - Nauka polega na tym, by prowokować. Nauka powinna być na barykadzie. Uniwersytet jest od tego, by podkładać miny i wysadzać - mówi prof. Joanna Hańderek, filozofka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. -  Uniwersytet nie ma dawać żadnego produktu, bo uniwersytet nie jest ani szkołą wyższą zawodową, ani jakąś szkołą technologiczną. Uniwersytet ma zbroić do krytycznego myślenia.

    Profesor Hańderek przekonuje, że myślenie ma się dobrze, ale ważne, by dostrzegać nowe przestrzenie, gdzie może się ono realizować w nowoczesny świecie. Ale czy te dwie kwestie - wolną myśl i instytucję, jaką jest uniwersytet - w dzisiejszy czasach da się jeszcze pogodzić? Gdzie i jak realizować wolną i kreatywną myśl - tak nam potrzebną - skoro uniwersytet tego nie wymaga i tego nie uczy?

    Podcast z cyklu "Kto zabił Homera" został nagrany w bibliotece Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Fragment "Uczty "Platona czytał Patryk Czyżewski. W wyborze i przygotowaniu tekstów uczestniczył Julian Skowronek. Na zrekonstruowanych instrumentach antycznych, aulosie i kitarze grał Stefan Hagel z Austriackiego Instytutu Archeologicznego Austriackiej Akademii Nauk.  Realizacja podcastu, Free Range Productions.`

     

    1 hr 5 min
  • NEWs: Protesty i zamieszki w Kazachstanie
    Dziesiątki tysięcy ludzi na ulicach miast w Kazachstanie. Ich protest to skutek drastycznych podwyżek gazu ciekłego LPG. Sprzeciwu na taką skalę jeszcze w tym kraju nie było. Wprowadzono stan wyjątkowy oraz odcinane są połączenia telefoniczne. Dochodzi do aresztowań aktywistów. Dlaczego teraz władze zdecydowały o wyższych cenach gazu i czy tylko to jest powodem tak licznych demonstracji w Kazachstanie? Czym ten protest może się zakończyć? Te pytania Michał Żakowski zadaje Kacprowi Ochmanowi, analitykowi i autorowi bloga Kierunek Kaukaz zajmującemu się tym regionem Azji.
    8 min
  • Wybuch miny i strzelanie z łuku

    Podcast jest  odcinkiem z cyklu "Daleko od domu" poświęconego wspomnieniom i doświadczeniom żołnierzy polskich, którzy uczestniczyli w misjach NATO i członków ich rodzin. 

    • Wsparcie merytoryczne cyklu: Przemysław Wójtowicz.

    Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO.

    28 min
  • Covid-19 jest piekłem dla przywódców

    Szeroko rozumiany świat polityki nie zdał egzaminu z radzenia sobie z pandemią Covid-19. Interes globalny przegrywa z interesami lokalnymi, czego wielokrotnie udowodnili politycy na całym świecie. Przykładem tego są szczepienia krajów biedniejszych, bez których nie uda się powstrzymać mutacji wirusa i uporać się z pandemią. 

    - Pandemia i ten wirus jest absolutnym piekłem dla przywódców – mówi Mikruta. – decyzje podejmowane jednego dnia wydają się niegłupie tylko po to, żeby po tygodniu okazać się krańcowo głupie, co jest katastrofą. 

    Jedną z metod walki z pandemią jest chińskie podejście zera tolerancji dla Covid-19, co oznacza zamykanie wielkich miast po wykryciu pojedynczych przypadków choroby. Jest to dość skuteczną, choć także kwestionowaną, metoda walki z pandemią, która jednak nie sprawdzi się w przypadku walki ze zmianami klimatycznymi, których zamykanie granic nie powstrzyma. 

    Świat jest przy tym zmęczony pandemią. Nawet Nowozelandczycy mają dość obecnej sytuacji mimo skutecznej polityki rządu i świetnej komunikacji. Pomimo krytyki, Unia Europejska też nie wypada najgorzej, choć fiaska są „europeizowane”, a sukcesy są „nacjonalizowane”. 

    - Ja nie mam odczucia po dwóch latach pandemii, że świat zaczął patrzeć na problemy globalnie – mówi Jan Mikruta, współgospodarz magazynu „Dzień na Świecie” w Polsat News. To z kolei źle wróży na przyszłość, zwłaszcza w kontekście nasilającej się katastrofy klimatycznej. 

    Pomimo ogromnych kosztów i fiaska w wielu obszarach, doświadczenia dwóch lat walki z pandemią Covid-19 nie są wyłącznie negatywne. Jednym z jasnych punktów jest współpraca naukowców. Także Unia Europejska się zmienia, co może być dobrym sygnałem. 

    Podcast został sfinansowany z grantu przyznanego przez Departament Stanu USA. Opinie, stwierdzenia i wnioski zawarte w tym podcaście należą do jego autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Departamentu Stanu USA.

    27 min
  • NEWs: Rosja szantażuje Zachód wojną na Ukrainie
    Rosyjski minister obrony straszy, że Ukraina chce przeprowadzić atak chemiczny w Donbasie. Moskwa gromadzi na granicy z Ukrainą ponad 100 tysięcy żołnierzy, ogłasza ultimatum dla Zachodu – w rzeczywistości szantażując NATO. W Kijowie trwają przygotowania na ewentualne bombardowania. Jak blisko jest wojna i co oznaczają nowe ruchy wojsk rosyjskich? Te pytania Michał Żakowski kieruje do Konrada Muzyki, szefa think tanku Rochan Consulting
    7 min
  • Gąstał o misjach i powrotach

    Podcast jest  odcinkiem z cyklu "Daleko od domu" poświęconego wspomnieniom i doświadczeniom żołnierzy polskich, którzy uczestniczyli w misjach NATO i członków ich rodzin. 

    • Wsparcie merytoryczne cyklu: Przemysław Wójtowicz.

    Podcast został zrealizowany ze wsparciem Departamentu Dyplomacji Publicznej NATO.

    26 min
  • Gruzini potrzebują nadziei

    W rozmowie z Piotrem Pogorzelskim w podcaście Po prostu Wschód  ksiądz Szulczyński podkreśla, że kiedy przyjechał w latach 90. do Gruzji, w kraju tym panowała straszna bieda. 

    - Nigdy nie wyobrażałem sobie, że będę miał do czynienia z ludźmi, którzy zginęli z głodu lub zimna - mówi. 

    Emerytura wynosiła wówczas kilka dolarów, jak mówili Gruzini, “za dużo żeby umrzeć, za mało żeby żyć”. Sytuacja polepszyła się dopiero po “rewolucji róż” (2003 r.), czyli w czasie I kadencji prezydenta Micheila Saakaszwilego. 

    - Gruzja się rozwijała, przede wszystkim została zwalczona korupcja, była woda, światło, gaz. Zaczęła choć trochę funkcjonować służba zdrowia - zaznacza. 

    W Gruzji wszyscy, poza mundurowymi, otrzymują teraz taką samą emeryturę w wysokości 240 lari, czyli około 320 złotych. Przy cenach produktów spożywczych takich samych, jak w Polsce. Służba zdrowia jest dostępna za darmo jedynie w podstawowym zakresie. Obecnie zmiany w Gruzji są bardzo powolne i większość Gruzinów straciła nadzieję na szybką poprawę sytuacji. 

    - Potrzeba kogoś, kto mógłby poderwać jeszcze raz ten naród, dać mu jakąś nadzieję - mówi duchowny. 

    Ks. Witold Szuldziński zwraca też uwagę, że zeszły i ten rok były dla Gruzji, żyjącej w dużej mierze z turystyki, bardzo trudny ze względu na pandemię koronawirusa. 

    Podcast został udostępniony bezpłatnie w ramach współpracy pomiędzy autorem i portalem Nowa Europa Wschodnia. Projekt "Po prostu Wschód" można wesprzeć na Patronite.

    19 min
  • NEWs: Drakońskie wyroki na przeciwników Łukaszenki
    Białoruski reżim znowu uderza w opozycjonistów. Skazuje aktywistów i blogerów na kilkanaście lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze lub ciężkiego więzienia. Wśród nich jest mąż Swiatłany Cihanouskiej, która de facto wygrała sfałszowane wybory prezydenckie w ubiegłym roku. Siarhiej Cichanouskiego skazano aż na 18 lat. Co te wyroki oznaczają dla białoruskie opozycji? Co to znaczy być więźniem w kolonii karnej? Czy Zachód może być szantażowany takimi decyzjami? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Wojciech Konończuk, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.
    7 min

About NEW

From the publisher's feed

NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede…