News Albo Fake News

Komenda Powiatowa w Piasecznie i niewinny funkcjonariusz ze świętokrzyskiego celem internetowego linczu... Nawet tak dramatyczne wydarzenie jak gwałt na policjantce w Piasecznie wywołało setki internetowych oskarżeń. W sieci błyskawicznie wskazano "winnych", pokazując wizerunki i publikując nazwiska, które nie mają nic wspólnego z tą bulwersującą sprawą. Dlaczego takie fejki błyskawicznie zdobywają zasięgi? Jak socjologicznie wytłumaczyć to, że internauci tak chętnie oglądają, łatwo wierzą i szybko udostępniają niezweryfikowane materiały? Funkcjonariusze Komendy Powiatowej w Piasecznie opublikowali komunikat, w którym nie zgadzają się na hejt, pomówienia i dezinformację dotyczącą ich samych. Gościni: dr Magdalena Piłat-Borcuch, socjolog, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Wiemy, jak rozpoznawać dezinformację, ale tej wiedzy nie stosujemy? Dlaczego ta świadomość nie przekłada się na nasze działanie? Czy jesteśmy odporni na dezinformację i fejki tylko w teorii? 84 procent Polaków zetknęło się z fake newsami w ciągu roku - to znaczy, że problem dezinformacji w Polsce osiągnął krytyczny poziom? Zaufanie do mediów informacyjnych spadło do poziomu 39 procent, jednego z najniższych w Europie. Czy w takich warunkach walka z dezinformacją w ogóle ma sens? Obalanie fake newsów sprawia, że odbiorcy czują się przebodźcowani chaosem informacyjnym? Gość: prof. Przemysław Sadura, socjolog z UW, kierownik raportu "Polacy w epoce dezinformacji" przygotowanego przez Fundację Pole Dialogu.

Coraz więcej Polaków pada ofiarą nowego oszustwa - chodzi o tzw. "omyłkowe" przelewy blikiem, które tak naprawdę wcale nie są przypadkowe. Na czym polega mechanizm nowego oszustwa? Przestępcy grają na naszej uczciwości i pośpiechu, wciągając niewinne osoby w finansową pułapkę? Czy to może dotyczyć każdego z nas? Co odpowiadać osobom, które mówią: "przelew Blik to tylko numer telefonu, więc musi być bezpiecznie”? Jak odróżnić prawdziwą pomyłkę od oszustwa? Co należy zrobić, by nie stać się ofiarą oszustw np. na fejkowe przelewy Blikiem? Gość: Marcin Daszkiewicz, badacz oszustw i edukator cyberhigieny.

Pomaganie w internecie jest dziś prostsze niż kiedykolwiek. I właśnie dlatego często bywa niebezpieczne. Niestety nasza empatia, litość i współczucie, powodowane przez czyjeś cierpienie są wykorzystywane przez oszustów. Jedno kliknięcie może realnie zmienić czyjeś życie… albo zasilić konto cyberprzestępcy. Sprawdzamy: czy zbiórki internetowe są z definicji bezpieczne, czy raczej bezpieczne pod pewnymi warunkami? Gdzie leży granica odpowiedzialności: po stronie fundacji, darczyńcy czy platformy? Kogo dotyczą zagrożenia związane ze zbiórkami internetowymi? Kto naprawdę ponosi ryzyko – darczyńca, osoba potrzebująca czy fundacja? Jakie są dziś najczęstsze schematy oszustw? Jakie trzy rzeczy absolutnie trzeba sprawdzić przed wpłatą, nawet jeśli zbiórka wygląda „wiarygodnie” i jest szeroko udostępniana w mediach społecznościowych? Gościni: Aleksandra Ciompała, koordynator ds. programów pomocowych, Alivia Onkofundacja.

W mediach społecznościowych pojawiły się informacje, że program "Czyste Powietrze" wraz z Nowym Rokiem został wstrzymany. Mówimy: sprawdzam! Po co powstają i skąd biorą się przekłamania o rzekomym zakończeniu programu? Jakie są możliwe konsekwencje dla osób zainteresowanych termomodernizacją domów, gdy mają do czynienia z takimi fejkami? Czy w kontekście dezinformacji, obsługa wniosków złożonych wcześniej nadal trwa i pieniądze za wykonane prace są wypłacane? Gość: Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Nowy rok, nowa lub nowy ja - tak mówi większość z nas, ale statystyki pokazują, że ponad 90% noworocznych postanowień szybko umiera śmiercią naturalną. Ile w tym wszystkim prawdy o zmianie sposobu odżywiania, stylu życia, a ile karmienia się ułudą czy kłamstwami z mediów społecznościowych? Internetowe narracje wpędzają nas np. poprzez fejkowe treści w złudne poczucie rzeczywistości, która nie istnieje? W mediach społecznościowych często widzimy "transformacje 30 dni" i influencerów święcących sukcesy - ile prawdy jest w takich przekazach, a ile w tym internetowego marketingu? Uniwersalna dieta cud to fejk, którym karmimy się po każdej przerwie świąteczno-noworocznej? Gościni: Monika Hajduk, dietetyk.

Jakie były najważniejsze cyber wyzwania 2025 roku? W kończącym się roku obserwowaliśmy wysyp fałszywych komunikatów podszywających się pod instytucje państwowe? Co w tych atakach było nowe w porównaniu z poprzednimi latami? Fałszywe komunikaty, phishing i narracje o rzekomych cyberatakach w tym roku stały się narzędziem wpływu równie groźnym jak same incydenty techniczne? Jakie cyfrowe kompetencje należy rozwijać, by przygotować się na to, co przyniesie 2026 rok w kontekście cyberbezpieceństwa? Które zagrożenie z obszaru cyberbezpieczeństwa było najbardziej niedoszacowane, a potencjalnie najgroźniejsze? Gosć: Karol Bojke, specjalista ds. incydentów i komunikacji w obszarze cyberbezpieczeństwa NASK.

Rok 2025 pokazał, że sztuczna inteligencja radykalnie zwiększyła skalę dezinformacji? Dlaczego manipulacje oparte na AI działają lepiej niż "klasyczne" fejki? Jak sztuczna inteligencja wykorzystywana do moderacji treści, sama staje się narzędziem dezinformacji? Jak bardzo dezinformacja generowana przy użyciu narzędzi AI realnie zagraża bezpieczeństwu państwa czy podważaniu zaufania do instytucji państwowych? Jakich cyfrowych umiejętności nadal nam brakuje w kontekście wyzwań wobec AI? Co w przyszłym roku będzie największym wyzwaniem dezinformacyjnym związanym z AI, o którym dziś mówi się jeszcze za mało? Gościni: Dominika Bucholc, ekspert AI i strategii cyfrowej.

Fejki w kończącym się roku nie już były marginesem internetu - to masowa broń wpływu, która kształtowała emocje, wybory i decyzje społeczne. Które fałszywe narracje były najgłośniejsze? Dlaczego tak łatwo się rozchodziły i kto na nich zyskiwał? Jakie mechanizmy dezinformacyjne sprawiły, że te konkretne fejki tak wyraźnie przebiły się przez wszystkie inne? W roku 2025 deepfake’i przestały być ciekawostką, a zaczęły realnie wpływać na debatę publiczną. Który fake news kończącego się roku był najbardziej niebezpieczny? Gościni: Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. nowych technologii i cyfryzacji, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.

W czasie Bożego Narodzenia jesteśmy bombardowani publikacjami na mediach społecznościowych. Na zdjęciach uśmiechnięte rodziny, piękne choinki, suto zastawione stoły. Iście "sielsko i anielsko". Tyle, że duża część z tych postów to jedynie kreacja, za którą często kryją się rodzinne problemy czy inne braki. Jak nie dać się zwieść i zachować względny spokój? Jak unikać frustrujących porównań? Gość: dr Jakub Kuś, psycholog nowych technologii z Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.