
Sign up to save your podcasts
Or


گاهی یک ایمیل استعفا رو مینویسی، چند دقیقه بهش نگاه میکنی و دوباره میبندیش.
نه چون میخوای بمونی؛ چون هنوز نمیدونی با رفتن، دقیقاً چه چیزهایی رو از دست میدی.
چرا گاهی چیزی رو نگه میداریم که مدتهاست دیگه برامون ارزش گذشته رو نداره؟
در اپیزود نهم «نقطه کور» سراغ یکی از مهمترین مکانیزمهای تصمیمگیری انسان میریم: زیانگریزی (Loss Aversion)؛ اینکه چرا از دست دادن، اغلب تأثیر بیشتری از به دست آوردن یک سود هماندازه روی ما میذاره.
از موندن در شغلها و رابطهها تا تصمیمهای مالی، اثر مالکیت و هزینههای ازدسترفته؛ بررسی میکنیم که چطور ترس از باخت روی انتخابهامون اثر میذاره.
بعد از زاویهی طراحی محصول نگاه میکنیم به اینکه کسبوکارها چطور از همین مکانیزم در اشتراکها، برنامههای وفاداری و فروشگاههای آنلاین استفاده میکنن و چه زمانی طراحی رفتار به طراحی اضطراب تبدیل میشه.
شاید سؤال مهم این نباشه که با رفتن چه چیزی رو از دست میدیم؛ بلکه این باشه که موندن چه هزینهای برامون داره.
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
نزدیک نیمهشبه. گوشی رو برمیداری و کاری رو انجام میدی که شاید امروز حتی حوصلهش رو نداری؛ فقط برای اینکه عدد کنار استریکت صفر نشه.
اما چرا گاهی حفظ کردن یک زنجیره، از خودِ کاری که برای انجامش شروع کردیم مهمتر میشه؟
در این اپیزود از «نقطه کور» دربارهی مکانیزم استریک، شکلگیری عادت و نقش پاداش و ترس از قطع شدن در تکرار رفتار حرف میزنیم.
با نگاهی به محصولاتی مثل Snapchat، Apple Fitness و TikTok بررسی میکنیم که چطور سیستمهای دیجیتال ما رو به بازگشت تشویق میکنن و چرا نرخ بازگشت بالای کاربران همیشه نشونهی تجربهی بهتر نیست.
از عادتهای روزمره تا طراحی محصول، به این سؤال میرسیم که چه زمانی تکرار به رشد کمک میکنه و چه زمانی به وابستگی تبدیل میشه.
اگر هیچ استریک و شمارندهای وجود نداشت، باز هم همون رفتار رو ادامه میدادیم؟
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
شروع کردن معمولاً با هیجان همراهه؛ شروع ورزش، یادگیری یک مهارت، ساختن یک پروژه یا حتی شروع یک زندگی جدید.
اما چرا بعد از چند هفته، همون مسیری که با انگیزه شروع کردیم، کمکم سخت و فرساینده میشه؟
در این اپیزود از «نقطه کور» بررسی میکنیم که چرا ادامه ندادن همیشه نشونهی کمبود انگیزه یا اراده نیست و چطور اصطکاکهای کوچک، نبود بازخورد و ساختار نامناسب میتونن باعث رها کردن یک مسیر بشن.
با نگاهی به ایدههای James Clear و B.J. Fogg و بررسی تجربهی محصولاتی مثل Spotify، YouTube و Netflix، دربارهی این حرف میزنیم که چطور سیستمها میتونن ادامه دادن رو سادهتر کنن.
از عادتهای شخصی تا محیط کار و طراحی محصول، سؤال اصلی اینه:
آیا ما واقعاً انگیزهمون رو از دست میدیم، یا مسیر رو بیش از حد سخت طراحی کردیم؟
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
اولین باری که به یک Level جدید میرسیم یا یک Badge میگیریم، هیجانانگیزه. اما چرا بعد از مدتی، همون امتیازها و پاداشها دیگه احساس خاصی در ما ایجاد نمیکنن؟
در این اپیزود از «نقطه کور» دربارهی عادت کردن ذهن به پاداشهای تکراری و نقش گیمیفیکیشن در شکل دادن به انگیزه و رفتار حرف میزنیم.
با بررسی سیستمهایی مثل Clash of Clans، Stack Overflow و برنامههای وفاداری، میبینیم که چرا افزایش امتیاز همیشه به معنی رشد نیست و چطور یک Level میتونه بهجای یک عدد ساده، نشونهی توانایی، اختیار یا تجربهای تازه باشه.
از دنیای بازیها تا محیط کار، این سؤال رو دنبال میکنیم که چه زمانی پاداشها به ادامه دادن کمک میکنن و چه زمانی فقط ما رو به جمع کردن عددهای بیشتر وابسته میکنن.
اگر امتیازها و رتبهها وجود نداشتن، از کجا میفهمیدیم واقعاً بهتر شدیم؟
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
تا حالا شده ساعتها برای چیزی تلاش کنی، اما احساس کنی هیچ پیشرفتی نداشتی؟ یا برعکس، کلی کار انجام بدی و حس کنی جلو رفتی، بدون اینکه واقعاً به هدفت نزدیکتر شده باشی؟
در این اپیزود از «نقطه کور» دربارهی تفاوت پیشرفت واقعی و احساس پیشرفت حرف میزنیم؛ اینکه چرا دیدن نتیجهی تلاشهای کوچک میتونه انگیزهی ادامه دادن رو زنده نگه داره.
با نگاهی به پژوهشهای تریسا آمابیل و طراحی محصولاتی مثل Duolingo، GitHub و Apple Watch بررسی میکنیم که چطور نوارهای پیشرفت، امتیازها و نشانههای بصری روی رفتار ما تأثیر میذارن.
و مهمتر از همه، چرا در زندگی و کسبوکار باید تفاوت بین فعالیت (Activity) و نتیجه (Outcome) رو بشناسیم.
آیا واقعاً داریم پیشرفت میکنیم، یا فقط یاد گرفتیم پیشرفتمون رو با عددها اندازه بگیریم؟
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
چند بار تصمیمی گرفتیم، نه چون واقعاً چیزی رو میخواستیم، بلکه چون میترسیدیم فرصت از دست بره؟
ترس از جا موندن یا FOMO، گاهی قبل از اینکه چیزی رو از دست بدیم، احساس فقدان رو در ذهن ما میسازه.
در این اپیزود از «نقطه کور» بررسی میکنیم که چطور مقایسهی اجتماعی، کمیابی و فشار زمانی روی تصمیمهامون اثر میذارن و سیستمهایی مثل اینستاگرام، فروشگاههای آنلاین و پلتفرمهای رزرو چطور میتونن این احساس رو تقویت کنن.
اما سؤال مهم اینه:
ما واقعاً چیزی رو میخوایم، یا فقط نمیخوایم کسی باشیم که اون رو از دست داده؟
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
وقتی شرایط بیرونی ناپایدار میشه، چرا بیشتر خبرها رو چک میکنیم، بیشتر برنامه میریزیم یا سعی میکنیم جزئیات کوچکتری از زندگی رو کنترل کنیم؟
در این اپیزود دربارهی نیاز ما به کنترل حرف میزنیم؛ اینکه وقتی آینده قابل پیشبینی نیست، ذهن چطور سعی میکنه با ساختن کنترلهای کوچکتر، دوباره احساس اثرگذاری پیدا کنه.
از تجربههای روزمره و مهاجرت تا طراحی محصول، داشبوردها و سیستمها، میبینیم چه تفاوتی بین کنترل واقعی، حس کنترل و کنترل کاذب وجود داره و طراحی چطور میتونه به جای ایجاد اضطراب بیشتر، مسیر و اقدام بعدی رو واضحتر کنه.
و در نهایت به یک سؤال میرسیم:
کجا میتونیم اقدام کنیم، کجا فقط میتونیم اثر بذاریم و چه چیزی واقعاً خارج از کنترل ماست؟
«آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.»
گاهی متوقف میشیم، نه چون انتخابی نداریم؛ بلکه چون نمیدونیم بعد از انتخاب چه اتفاقی میافته.
در این اپیزود دربارهی ابهام و تأثیرش روی تصمیمگیری حرف میزنیم؛ از موندن در یک موقعیت آشنا و ترس از قدم بعدی، تا انتخاب بین گزینههای زیاد و اینکه طراحی محصول و سیستمها چطور میتونه تصمیم گرفتن رو سختتر یا سادهتر کنه.
و در آخر به این سؤال میرسیم:
چطور میشه بدون اینکه همهچیز رو بدونیم، باز هم حرکت کنیم؟
«آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.»
چرا بعضی آدمها با وجود توانایی، تجربه و حرفی که برای گفتن دارن، وارد مسیر دیده شدن نمیشن؟
در این اپیزود، دیده شدن رو نه فقط بهعنوان یک ترس شخصی، بلکه بهعنوان یک رفتار بررسی میکنیم؛ رفتاری که میتونه تحت تأثیر تجربههای گذشته، ترس از قضاوت و حتی طراحی سیستمهایی باشه که هر روز ازشون استفاده میکنیم.
از مدل رفتاری BJ Fogg و تأثیر شبکههای اجتماعی گرفته تا اصطکاک شروع، بازخورد امن و دیده شدن مرحلهای؛ میبینیم چطور میشه مسیر دیده شدن رو طوری طراحی کرد که شروع کردن کمی سادهتر بشه.
شاید مسئله این نباشه که دیده نمیشیم؛
شاید هنوز وارد فرآیند دیده شدن نشدیم.
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
به نقطه کور خوش اومدین.
اینجا دربارهی رفتارهایی حرف میزنیم که هر روز تکرارشون میکنیم، تصمیمهایی که میگیریم و چیزهایی که روی انتخابهامون تأثیر میذارن؛ بدون اینکه همیشه متوجهشون باشیم.
در این اپیزود صفر، کمی دربارهی ایدهی «نقطه کور» و مسیری که قراره در این پادکست با هم طی کنیم حرف میزنم.
آنچه میبینیم، تمامِ واقعیت نیست.
From the publisher's feed