ناظران

در پی بالا گرفتن انتشار یک شایعه در شبکه‌های اجتماعی در فرانسه، برخی از شهرهای حومه پاریس شاهد خشونت علیه کولی‌های رومانیایی بودند. «ناظران» در این برنامه به بررسی شکل انتشار و جامعه شناسی انتشار این شایعه منجر به خشونت در فرانسه پرداخته است.

چند روزی است که شایعه‌ای عجیب در شبکه‌های مجازی در فرانسه دست به دست می‌شود. در این شایعه ادعا شده که برخی از کولی‌های رومانیایی با یک ون سفید در شهرهای حاشیه پاریس اقدام به دزدیدن دختربچه‌ها می‌کنند تا اعضای بدن آنها را به قاچاقچیان اعضای بدن بفروشند.

این شایعه آنچنان به شکل گسترده دست به دست شد که منجر به خشونت‌های پراکنده‌ای در برخی از شهرهای حومه پاریس و حمله به کولی‌های رومانیایی شد. ماجرا آنقدر بالا گرفت که پلیس فرانسه وارد عمل شد و با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد کل ماجرا یک شایعه بوده است. اما کار از کار گذشته بود، ویدئوهای ضرب و شتم کولی‌های رومانیایی در شبکه‌های مجازی دست به دست می‌شد.

ناظران در این برنامه در ابتدا به بررسی شکل و شیوه انتشار این شایعه در شبکه‌های مجازی پرداخته و در ادامه در گفتگو با خانم بهار ماکویی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر حوزه حومه‌های پاریس، به بررسی اجتماعی ساختار این شایعه پرداخته است. خانم بهار ماکویی کتابی پژوهشی با نام «یک سال در کلیشی» درباره یکی از حومه‌های فقیر و معروف پاریس به انتشار رسانده است.

می‌توانید در فایل صوتی برنامه به مشروح این گزارش گوش دهید.

آیا تاکنون به این موضوع فکر کرده‌اید که از وقتی تلگرام و اینستاگرام و واتس‌آپ به تلفن‌همراه ما اضافه شده است تا چه حد "مناسک" دید و بازدید عید را تغییر داده است؟

«ناظران» در این مجله رادیویی، در گفتگو با دو ایرانی، "فرشید" که در ایران زندگی می‌کند و "علی" که سال‌ها است به پاریس مهاجرت کرده، درباره تحولی که شبکه‌های مجازی پیام‌رسان یا شبکه‌های اجتماعی در رفتار آنها در هنگام عید ایجاد کرده پرداخته است.

فرشید که در ایران زندگی می‌کند، خیلی دلِ خوشی از این فن‌آوری‌های نوین ندارد و می‌گوید پیام‌های مشترک و نوشتاری، جای زنگ زدن و تلفن زدن به یکدیگر را گرفته.

اما علی می‌گوید، برای من که در خارج از ایران زندگی می‌کنم، این وسایل به من این اجازه را می‌دهند که با تمام فامیل و دوستان در ارتباط باشم؛ تغییرات آنها را در گذر زمان در اینستاگرام دنبال کنم و با واتس اپ بتوانم راحت و بدون هزینه اضافی با تمام فامیل و دوستان در ارتباط باشم و سال نو را به آنها شادباش بگویم.

این گزارش ناظران با حال و هوای نوروزی را می‌توانید در فایل صوتی برنامه گوش دهید.

"ناظران"، این هفته به موضوع از کار افتادن "اَپ"های ایرانی (اپلیکیشن) در "آیفون" و حواشی‌ای که پیرامون این موضوع ایجاد شده است میپردازد.

چندی است که بسیاری از "اَپ‌"های ایرانی در "آیفون" به ناگهان از کار افتادند؛ بسیاری آن را تحریم جدید کسب و کارهای آنلاین ایرانی از سوی "اَپل" خواندند. اما به نظر میرسد ماجرا کمی از چیزی که بسیاری در شبکه‌های اجتماعی می‌گویند پیچیده‌تر است.

علی نکویی، کارشناس امنیت شبکه، با تأکید بر اینکه از کار افتادن "اَپ‌"ها منحصر به ایران نیست و اساساً هدف ایران نبوده است، درباره علت قطع شدن اَپ‌ها توضیح می‌دهد، هرچند تأیید می‌کند که ریشه آن، تحریم شهروندان ایرانی از سوی کمپانی "اَپل" است.
مشروح این گزارش را در فایل صوتی بالای صفحه بیابید.

در اواخر دهه نود میلادی که طالبان کنترل افغانستان را به دست گرفتند، قوانین سختگیرانه فراوانی علیه افرادی که تلویزیون و یا حتی رادیو داشتند وضع کردند اما اکنون خود به تولیدکنندگان محتواهای چند رسانه‌ای بدل شده‌اند. «ناظران» در این برنامه خود به این تغییر نگاه طالبان به رسانه طی بیست سال گذشته می‍پردازد

«ناظران» در این برنامه در گفتگو با احمد قریشی روزنامه نگار ساکن کابل به روی آوردن طالبان به شیوه های نوین ارتباطی پرداخته است.آقای قریشی با تاکید بر اینکه تغییر رویکرد طالبان به «تصویر» یک تغییر استراتژیک است اذعان می‌کند که شاید طالبان دیگر با تلویزیون و رادیو در ماهیت دیگر مشکلی نداشته باشند و حتی از آن برای رساندن پیام خود به مخاطبانشان استفاده کنند اما مشکل اساسی آنها امروز همانطور که در نشست صلح در روسیه اعلام کرده‌اند، با آزادی رسانه‌ها است. آنها تحمل همین سطح از آزادی بیان که در افغانستان وجود دارد را نیز ندارند.

در فایل صوتی برنامه می‌توانید به مشروح این گزارش گوش دهید.

آیا تاکنون فکر کرده‌اید که اگر در زمانه ناصر حجازی، علی پروین، حسن روشن و یا حتی در دوره کریم باقری، علی دایی و مهدی مهدوی‌کیا، "توییتر"، "اینستاگرام" و "تلگرام" وجود داشت، اکنون ما چه تصویری از آنها در ذهن داشتیم؟

"ناظران" در برنامه این هفته خود در گفتگو با "مهدی رستم‌پور" روزنامه‌نگار و تحلیلگر ورزشی و صاحب امتیاز و مدیر مسئول روزنامه "کشتی"، به موضوع تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر تصویر ذهنی از قهرمانان ورزشی، در خاطرۀ جمعیِ ایرانیان می‌پردازد.

اسطوره‌هایی چون "حجازی" و "تختی"، همچون دژهای رسوخ‌ناپذیری در خاطره جمعیِ ایرانیان هستند؛ اما آیا آنها هیچ وقت اشتباهی در زندگی ورزشی خود مرتکب نشده‌اند؟ آیا هیچ‌گاه گافی نداده‌اند؟ یا نبود شبکه‌های اجتماعی که کوچکترین رفتار و اشتباه ورزشکاران را با دقتی بی‌سابقه ثبت می‌کند، چنین تصویری در ذهن ما ساخته است.

آیا "حجازی"، "پیوس" و "حسن روشن" بازیکنانی به مراتب بهتر از "بیرانوند" و "سردار آزمون" و" طارمی" بودند؟ یا اینکه این توییتر و اینستاگرام هستند که به شکل غلوشده، روی اشتباهات بازیکنان و قهرمانان ورزشی دوره حاضر زوم میکند و تصویری اسطوره‌زدایی شده از آنها به ما میدهد؟

مهدی رستم‌پور معتقد است، اسطوره‌زدایی از چهره‌های ورزشی، از نکات مثبت شبکه‌های اجتماعی است؛ شبکه‌هایی که مونولوگ یکطرفه‌ رسانه‌ها و قهرمانان را در سال‌های گذشته، به یک دیالوگ جمعی برای حمایت و همچنین انتقاد از قهرمانان ورزشی تبدیل کرده است. با این حال وی از توهین‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی به شدت انتقاد می‌کند.

می‌توانید در فایل صوتی برنامه، به مشروح این مجله رادیویی گوش دهید.

«شایعه» یا آنچه «فیک نیوز» خوانده می‌شود، به موضوعی آنچنان مهم تبدیل شده است که برخی از کشورها از جمله فرانسه نحوه مقابله با آن و روش‌های راستی آزمایی اخبار که « فکت چکینگ» نامیده می‌شود را وارد منابع درسی مدارس کرده‌اند و یا در نظر دارند به سرعت چنین کاری کنند.

«ناظران» در این برنامه خود در گفتگو با سعید پیوندی استاد دانشگاه‌های فرانسه به بررسی موضوع آموزش «فکت چکینگ» در مدارس و جای خالی آن در سیستم آموزشی ایران پرداخته است.

سعید پیوندی معتقد است:« دولت‌ها در تلاشند که شهروندان را از نوجوانان با دنیای جدید فضای مجازی و این پدیده جدید آشنا کنند تا آنها یاد بگیرند با نگاهی انتقادی هر خبری را که در شبکه های اجتماعی یافتند باور نکنند و از نوجوانی به شکلی روش شناسانه با آن به مقابله بپردازند.»

او درباره جای خالی آموزش در این زمینه در ایران می‌گوید:« نه تنها در ایران هوشیاری‌ در این زمینه وجود ندارد، بلکه تکلیف با حوزه فضای مجازی هنوز هم مشخص نیست که اساسا پدیده خوبی است یا نه در نتیجه سیاست گذاری‌ نیز در این زمینه وجود ندارد ... در نتیجه ما دچار یک عقب‌ماندگی مهلک در زمینه برخورد با «فیک نیوز»هستیم..»

در فایل صوتی برنامه می‌توانید به مشروح این گزارش گوش دهید.

آیا تاکنون به این موضوع فکر کرده‌اید اگر روزی اطلاعات و تصاویری از شما به درست یا غلط سر از اینترنت درآورد شما چه کاری می‌توانید برای پاک کردن آنها انجام دهید؟ اتحادیه اروپا در پی شکایت یک شهروند اسپانیایی سال‌ها است سعی کرده راه حلی برای این معضل بیابد.

از سال ۲۰۱۴ به این سو، دادگاه‌های کشورهای عضو اتحادیه اروپا حقی را به رسمیت می‌شناسند به نام "حق فراموش شدن". شهروندان ساکن اتحادیه اروپا بر اساس این "حق" می‌توانند موتورهای جستجوگر و سایت‌ها را مجبور کنند که برخی از اطلاعات پیرامون آنها را پاک کنند و یا به کاربران نشان ندهند. تاکنون بیش از هفده هزار فرانسوی از "حق فراموش شدن" خود استفاده کرده‌اند که در این زمینه در اتحادیه اروپا رکورددار هستند.

"ناظران"، در گفتگو با علی نکویی، کارشناس امنیت شبکه، پیرامون چند و چون "حق فراموش شدن" گفتگو کرده است.
این گفتگو را در فایل صوتی بالای صفحه بشنوید.

به تازگی تصاویر و ویدئوهای دردناکی از تجاوز یک مجرم سابقه دار به چند کودک در فضای مجازی دست به دست شده است. آیا تا به حال این موضوع فکر کرده اید که رفتار درست یک شهروند، یک کاربر در چنین شرایطی چیست؟

«ناظران» در این رابطه با علی فاتحی فیلمساز و کنشگر حقوق کودکان مقیم پاریس گفتگو کرده است تا واکنش مناسب در شبکه‌های مجازی در این رابطه را پرس و جو کند.

آقای فاتحی معتقد است، عکس کودکان را حتی برای کمک به آنها منتشر نکنید، حتی با محو کردن صورت و هویت آنها.

شاید نیاز به تاکید کارشناس‌های حوزه‌های مختلف نداشته باشد که «فیلترینگ» تا چه میزان به مردم ایران در عرصه گوناگون آسیب وارد کرده و می‌کند، اما برخی نیز هستند که فیلترینگ نه تنها برای آنها مشکل‌ساز نبوده بلکه باعث رونق کسب و کارشان نیز شده است.

اگر یوتیوب در ایران فیلتر نبود، آیا سرویس‌های مختلف مشابه در ایران توان برپا ایستادن را داشتند؟ اگر اوبر پایش به ایران باز شود ایا تپسی و اسنپ همچنان می‌توانند چنین سود‌ده باشند؟

گفته می‌شود برخی از استارت‌آپ‌های ایرانی حتی برای باقی‌ ماندن فیلترها در ایران با مقامات مذاکره می‌کنند.

«ناظران» در این برنامه خود در گفتگو با علی نکویی کارشناس امنیت شبکه به بررسی این موضوع پرداخته است.

اتحادیه اروپا، قوانین بروزی را برای رعایت حق مؤلف یا "کپی رایت" در فضای مجازی برای اینترنت به تصویب رسانده است؛ قوانینی که هنوز نهایی نشده‌اند اما مباحث داغی را در نه تنها در اروپا بلکه در آمریکا به راه انداخته‌؛ چرا که هدف اول این قوانین، "گوگل"، "فیسبوک" و "یوتیوب" هستند.

بر اساس طرحی که در پارلمان اتحادیه اروپا به تصویب رسیده است، غول‌های فضای مجازی مثل "گوگل"، "فیسبوک" و "یوتیوب"، باید به افراد، رسانه‌ها و ارگان‌هایی که محتوا تولید می‌کنند و این شرکت‌‌های عظیم دنیای مجازی، از تولیدات آنها به طور غیرمستقیم کسب درآمد می‌کنند، پول پرداخت کنند؛ در واقع حق مؤلف آنها را پرداخت کنند.
این قانون همچنین این شرکت‌های عظیم را وادار می‌کند تا تمهیداتی در نظر بگیرند که کاربران نتوانند مطلبی که حق مؤلف آن را در اختیار ندارند منتشر کنند.
"ناظران"، در این رابطه گفتگویی با علی نکویی کارشناس شبکه‌های اجتماعی انجام داده است.

آقای نکویی، معتقد است که نهایتاً این دعوای حقوقی بین اتحادیه اروپا و شرکت‌های عظیم اینترنتی آمریکا، بر سر منافع مالی است و اینکه چه کسی سود بیشتری به جیب بزند.
مشروح این گفتگو را در فایل صوتی بالای صفحه گوش کنید.