Jak działa pamięć? Co zachowujemy z przeszłości, a co z czasem ulega zatarciu, zmianie lub powraca do nas w najmniej oczekiwanym momencie? O tym między innymi jest książka „Arytmia pamięci”, której autorką jest Agata Tuszyńska – pisarka, poetka, reporterka i biografka, która przygląda się pamięci, przemijaniu i osobistym śladom przeszłości. „Arytmia pamięci” to bardzo osobista, nostalgiczna opowieść o wspomnieniach, przemijaniu i świecie, którego już nie ma. Znajdziemy w niej historie z dzieciństwa autorki, wspomnienia z pobytu w Kazimierz nad Wisłą, Paryż czy Toronto, doświadczenie wojny i losy ocalałych, ale też opowieść o codzienności i fascynacjach. Czym dla Agaty Tuszyńskiej jest pamięć, jak literatura pomaga oswajać doświadczenia, czego czasem nie chcemy pamiętać i dlaczego niektóre historie domagają się ponownego opowiedzenia, o to autorkę książki pytała Katarzyna Hnat.

Dziś historia zapomnianej polskiej pisarki, której rękopis z II wojny światowej został odnaleziony jakiś czas temu w pewnej warszawskiej piwnicy, po 80 latach od jego napisania. To książka pt.: „Struny i serce”, której autorką jest Rita Rey - pisarka i felietonistka pochodzącą ze Lwowa. Jej felietony publikowano w polskich, francuskich i amerykańskich gazetach, a czytelników przyciągały lekkością, ironią i trafnymi obserwacjami społecznymi.

Wiele podróżowała po Europie i Ameryce, ale ostatnie lata życia spędziła w Domu Literatów przy ul. Krupniczej w Krakowie. Zmarła w 1946 roku, pozostawiając nieukończoną i nieopublikowaną powieść pt.: „Struny i serce”. To jest historia osadzona w Polsce lat trzydziestych XX wieku, opowiadająca o przyjaźni, muzyce i artystycznych ambicjach. Główna bohaterka, Nuna — córka profesora Akademii Muzycznej — rozwija talent skrzypcowy pod okiem ojca. Jej spokojne życie zmienia się wraz z przybyciem do domu słynnego artysty.

O swoim odkryciu, pracy nad filmem dokumentalnym i całym projekcie poświęconym Ricie Rey, rozmawiamy z Martą Błocką, producentką kreatywną, dzięki której ten rękopis wreszcie przemówi.

Mieli po kilkanaście, dwadzieścia kilka lat. Zakochiwali się, przyjaźnili, snuli plany i marzyli o przyszłości. 1 sierpnia 1944 roku ich życie zmieniło się jednak w jednej chwili. Zamiast codzienności, którą znali, pojawiły się barykady, ostrzał, strach i walka o przetrwanie.

W najnowszej książce „Młodzi ’44” Agnieszka Cubała przygląda się Powstaniu Warszawskiemu z perspektywy młodego pokolenia. Sięga do wspomnień, relacji i dokumentów, by pokazać nie tylko samą walkę, ale przede wszystkim ludzi, którzy wzięli w niej udział. Jak wyglądała ich codzienność? Co robili w chwilach względnego spokoju? O czym rozmawiali, czego się bali, za czym tęsknili? Jak rodziły się przyjaźnie i miłości w rzeczywistości, w której każdy kolejny dzień mógł być ostatnim?

W książce znajdziemy także historie mniej znane – opowieści o młodych powstańcach, ich rodzinach, relacjach, marzeniach i wyborach, przed którymi stawiała ich wojna. To próba spojrzenia na Powstanie nie tylko przez pryzmat dat, wydarzeń i militarnych decyzji, ale przede wszystkim przez emocje i doświadczenia młodych ludzi, uczestników Powstania.

Z autorką książki Agnieszką Cubałą rozmawiała Katarzyna Hnat.

Dlaczego wiedza o drzewach jest nam dziś tak potrzebna? W czasach rekordowych temperatur, suszy, problemów z wodą i postępującego kryzysu klimatycznego coraz wyraźniej widzimy, jak ważną rolę odgrywają drzewa i zadrzewienia w naszym najbliższym otoczeniu. Dlatego zaprosiliśmy do rozmowy Marka Styczyńskiego, który jest etnobotanikiem, doświadczonym leśnikiem, wykładowcą akademickim, muzykiem i praktykiem życia blisko natury, oraz autorem książki: „Ocalą nas małe drzewa. Zadrzewienia karmiące dla wszystkich”.

Czy kilka dobrze dobranych drzew może realnie zmienić nasze otoczenie? Jak drzewa pomagają zatrzymywać wodę, łagodzić skutki upałów, wspierać bioróżnorodność i tworzyć bardziej odporne ekosystemy? I dlaczego wcale nie potrzebujemy wielkich lasów, żeby zrobić coś ważnego dla przyrody i dla siebie? Marek Styczyński pokazuje, że odpowiedź na wielkie wyzwania współczesności może zaczynać się bardzo lokalnie – od ogrodu, działki, gospodarstwa czy niewielkiego skrawka ziemi. Z Markiem Styczyńskim rozmawiała Katarzyna Hnat

„Obudzony z niebytu” Tomasza Klatkiewicza to nie jest książka o spektakularnym upadku celebryty, ani fikcyjna historia wymyślonego bohatera. To osobista, prawdziwa i niezwykle szczera oraz poruszająca opowieść o człowieku, który przez lata zmagał się z depresją lękową i alkoholizmem. To historia życia w cieniu uzależnienia – pełnego samotności, lęku, wstydu i stopniowego tracenia samego siebie.

W tym odcinku rozmawiamy o tym, jak wygląda codzienność osoby zmagającej się z lękami, depresją i uzależnieniem, dlaczego tak trudno poprosić o pomoc oraz co sprawia, że nawet w najciemniejszych momentach można odnaleźć nadzieję. Ale to też rozmowa o konsekwencjach życiowych wyborów, a przede wszystkim o odwadze, by zmierzyć się z własną przeszłością i rozpocząć proces zdrowienia oraz nadziei na lepszą przyszłość.

Z Tomaszem Klatkiewiczem rozmawiała Katarzyna Hnat.

Naszym gościem jest Michał Zabłocki – poeta, autor tekstów piosenek i twórca wyjątkowego projektu „Anikoty”. To niezwykły album oparty na archiwalnych nagraniach Anny Szałapak, legendarnej artystki Piwnicy pod Baranami, które po latach zyskały nowe muzyczne aranżacje. Wszystkie utwory łączy jeden motyw – koty, a wśród autorów tekstów i kompozytorów znaleźli się czołowi twórcy polskiej piosenki. Są tu teksty samego Michała Zabłockiego, ale także Ewy Lipskiej, Moniki Partyk i Dariusza Bazaczka, do muzyki skomponowanej m.in. przez Zygmunta Koniecznego, Andrzeja Zaryckiego, czy Grzegorza Turnaua.

Premiera albumu zaplanowana jest na 18 września 2026 roku.

W podcaście Katarzyna Hnat rozmawia z Michałem Zabłockim o kulisach powstania „Anikotów”, niezwykłym spotkaniu muzyki z różnych epok oraz o tym, dlaczego właśnie koty stały się bohaterami tej opowieści.

Ukazała się kolejna książka w bestsellerowej serii o polskich monarchach, której autorem jest dr Michael Morys-Twarowski, historyk, pisarz i publicysta. Po biografiach Łokietka i Chrobrego, tym razem podjął się opowieści o Władysławie Jagielle w książce pt.: „Jagiełło Rex”. To z jednej strony rzetelnie napisana biografia, oparta na wielu materiałach źródłowych, a z drugiej epicka opowieść o człowieku z krwi i kości, który zmienił bieg historii, stworzył potęgę dynastii Jagiellonów i nieustannie walczył o władzę, autorytet i jedność państwa. Jakiego jeszcze Jagiełłę znajdziemy w tej książce, o to Michaela Morysa-Twarowskiego pytała Katarzyna Hnat

„Szeleścidło” to dość tajemnicza powieść o samotności, emocjach i sile wyobraźni, która pomaga przetrwać trudne doświadczenia. Historia łączy losy chłopca marzącego o podróżach międzygwiezdnych i dorosłego malarza zmagającego się z bolesną przeszłością, a ich wspólnym mianownikiem jest tajemnicza postać „Trzeciego”, symbolizująca pamięć, lęk i próbę odnalezienia własnej tożsamości. Historia wciąga czytelnika do świata wspomnień, lęków i sekretów, które nie chcą pozostać w ukryciu.

O tym jak powstała ta historia, co inspiruje jej autora do pisania i co może nas w niej zachwycić, o tym z Tomaszem Maruszewskim rozmawiała Katarzyna Hnat.

Czasy II wojny światowej, trudne decyzje, zakazana miłość i poczucie winy, które wyniszcza. O tym, między innymi, pisze w swojej najnowszej książce pt.: „Ciężar winy” Barbara Wysoczańska. Autorka, która urodziła się w Nowej Soli, a obecnie mieszka w Zielonej Górze, próbuje opowiedzieć nam historię dziejącą się właśnie w tym regionie. Z jednej strony opisuje fakty historyczne i okrucieństwa wojny, z drugiej stara się pokazać stanowisko tej drugiej strony, opisując wydarzenia również z punktu widzenia niemieckiej kobiety, pielęgniarki i córki szefa lokalnego Gestapo, która zakochała się w polskim jeńcu wojennym. A to wcale nie było dla pisarki łatwym zadaniem, o czym opowiadała w rozmowie z Katarzyną Hnat.

Jak opowiedzieć świat, który rozpada się na obrazy, urywki wspomnień i niepewne ślady przeszłości? Czy pamięć jest zapisem tego, co naprawdę było, czy raczej opowieścią, którą nieustannie tworzymy na nowo?

Wit Szostak, jeden z najbardziej oryginalnych współczesnych polskich pisarzy po raz kolejny zaprasza czytelników do literackiego eksperymentu, tym razem mierząc się z naturą pamięci. Dlaczego niektóre wspomnienia pielęgnujemy, inne wymazujemy, a jeszcze inne nieświadomie upiększamy? O tym między innymi są jego "Suche strugi", ale to także poruszająca refleksja nad śladami, jakie zostawiają w nas miejsca, ludzie i historie, które współtworzą nasze życie. O tej niezwykłej książce, granicach między pamiętaniem a zmyślaniem oraz o literaturze jako sposobie odzyskiwania tego, co pozornie utracone z autorem książki rozmawia Katarzyna Hnat.