Opium
Download on the App Store

Opium episodes

  • Het gesprek - Daan Heerma van Voss (11 juni 2026)

    Shula Tas in gesprek met Daan Heerma van Voss.

    Deze week verschijnt het boek 'Waarom ik Amerika afwijs' bij De Arbeiderspers. In dit scherpzinnige essay buigt Daan Heerma van Voss zich over het anti-amerikanisme van Menno ter Braak, die in 1927 al waarschuwde voor de Amerikaanse cultuur en de gevaren die 'het nieuwe land' vertegenwoordigde. Nu de Europese bezwaren tegen Amerika heviger zijn dan ooit stelt Daan Heerma van Voss Ter Braaks werk opnieuw aan ons voor. Hij analyseert haarscherp zijn eigen, in afkeer omgeslagen liefde voor het land en komt erachter dat zijn (of onze) bezwaren in feite dicht bij die van Ter Braak liggen. We waren nog zo gewaarschuwd!

    In een van zijn spraakmakende essays – ‘Waarom ik “Amerika” afwijs’, uit 1927 – formuleerde Menno ter Braak (1902-1940) zijn bezwaren tegen de Amerikaanse cultuur, die in ons is gedrongen ‘als de tendentie tot wanorde en oppervlakkigheid […] tot rumoer en verkeer’, een cultuur die onherroepelijk zou leiden tot zelfverloochening van onze Europese identiteit.
    Zijn waarschuwing ging verloren in de strijd. En over Amerika als onze bevrijder klonk tot lang na de oorlog niets dan goeds.

    Daan Heerma van Voss schrijft romans, journalistieke en beschouwende boeken. Zijn werk is in verscheidene talen vertaald. Werk van hem werd bekroond met de (journalistieke prijs) De Tegel 2011, hij won de BNG Bank Literatuurprijs voor zijn roman Geen vaarwel vandaag. Zijn laatste roman is Schijnoffers (2025).

    15 min
  • Het gesprek - Maarten Inghels (10 juni 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Maarten Inghels.
    Achttien is de nieuwe roman van Maarten Inghels waarin een auteur, Maarten Inghels, door het hof gesommeerd wordt om een portret te schrijven van Elisabeth, de kroonprinses van België, naar aanleiding van haar achttiende verjaardag.

    Maar is de prinses wel wie ze lijkt? Al gauw vervormen de ontmoetingen met Elisabeth tot een spiegelpaleis dat vragen oproept over volwassenheid, verantwoordelijkheid, de kracht van verbeelding en de verhalen die we aan onze kinderen vertellen. Samen met de auteur en zijn dochtertje Zelda gaan we op queeste langs sprookjes, Valse Boudewijn, Sinterklaas, de ­poëzie en de jeugd.

     Maarten Inghels is dichter, schrijver en beeldend kunstenaar. Hij publiceerde diverse romans en dichtbundels die werden genomineerd voor de BNG Literatuurprijs, Herman de Coninckprijs en Vincent Van Meenenprijs. Van 2016 tot 2018 was hij Stadsdichter van Antwerpen.

    14 min
  • Het gesprek - Sven Peetoom (5 juni 2026)

    Brecht van Hulten praat met regisseur Sven Peetoom over zijn documentaire Mama'ku – Van Jakarta tot de Molukken.

    Tijdens een reis naar Indonesië vinden danseres Cheroney Pelupessy en haar zwijgzame moeder samen een manier om zich te verhouden tot het onderdrukte verleden van de moeder, getekend door migratie, huiselijk geweld en intergenerationeel trauma. Eerder maakte Sven Peetoom met Juliette Dominicus de documentaire's Tussen Wal en Schip – Geruisloos Indisch en Indisch Zwijgen.

    18 min
  • Het gesprek - Farren van Wyk (4 juni 2026)

    Shula Tas praat met fotograaf Farren van Wyk over haar tentoonstelling Mixedness is my mythology, nu te zien in Fotomuseum Den Haag.

    Vanaf 4 april 2026 presenteert Fotomuseum Den Haag de eerste museale solotentoonstelling van de Zuid-Afrikaans-Nederlandse fotograaf Farren van Wyk (1993): Mixedness is my Mythology. In deze tentoonstelling onderzoekt Van Wyk via fotografie de complexe historische en persoonlijke relatie tussen Zuid-Afrika en Nederland, en reflecteert zij op thema’s als migratie, etniciteit, kolonialisme en apartheid. De tentoonstelling is van 4 april t/m 23 augustus te zien in fotomuseum Den Haag.

    Met de tentoonstelling brengt Van Wyk een gelaagd en persoonlijk fotografisch onderzoek naar gemengde identiteit. Geboren in 1993, het laatste jaar van de apartheid, met een Zuid-Afrikaanse moeder en een Nederlandse vader, werd zij in Zuid-Afrika geclassificeerd als ‘coloured’. Vanaf haar zesde groeide zij op in het Nederlandse dorp Putten, waar uiteenlopende culturele invloeden – Nederlandse, Zuid-Afrikaanse en de Afrikaanse diaspora - samenkwamen in haar leefwereld.  

    Familie 
    In Mixedness is my Mythology staat haar familie centraal. Van Wyk fotografeert haar ouders, broers en maakt het werk in samenwerking met hen. Ze onderzocht hoe de apartheidscategorie 'coloured' haar geschiedenis heeft gevormd, en gaandeweg heeft zij samen met haar familie de opgelegde identiteit gedeconstrueerd en hun eigen identiteit gevisualiseerd. De beelden tonen intieme portretten en zorgvuldig geënsceneerde momenten waarin familieleden niet alleen onderwerp, maar ook medevertellers worden. Het boeren familiebedrijf in Putten, waar de familie woont, vormt in alle foto’s de achtergrond.

    Zwart-wit fotografie 
    Van Wyk kiest bewust voor de traditionele beeldtaal van zwart-witfotografie. In dit ogenschijnlijke grijze gebied bevraagt en herdefinieert zij wat het betekent om een ‘persoon van kleur’ te zijn. De keuze voor zwart-wit maakt ruimte voor reflectie op representatie, zichtbaarheid en geschiedenis. Tegelijkertijd werkt zij toe naar een persoonlijke en collectieve aanvaarding van een gemengde identiteit. Door het ontwikkelen van een eigen iconografie creëert Van Wyk haar eigen mythologie, een visueel universum waarin verleden en heden, familiegeschiedenis en maatschappelijke structuren samenkomen.

    17 min
  • Het gesprek - Jetske Mijnssen (3 juni 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Jetske Mijnssen.

    Mijnssen regisseert bij De Nationale Opera, in het kader van het Holland Festival, de opera Simon Boccanegra van Giuseppe Verdi. Deze opera vol politieke intriges, liefde en verraad vertelt het verhaal van Simon Boccanegra, die kort na het verlies van zijn geliefde én zijn dochter, wordt uitgeroepen tot leider van het politiek verscheurde Genua. Verdi schetst een portret van een vader en politicus die tevergeefs verlangt naar rust en vrijheid.  

    Het werk van Jetske Mijnssen kenmerkt zich door een scherp oog voor de psychologie van haar personages. Internationaal heeft ze bovendien een bijzondere reputatie opgebouwd met haar expertise in barok en vroegklassiek werk. Haar productie van Rossi’s Orfeo werd bekroond met de Grand Prix du Syndicat de la Critique en bij Opernhaus Zürich ensceneerde ze onder meer Hippolyte et Aricie, Orlando Paladino, Platée en Agrippina. Daarnaast regisseerde zij onder anderen Dialogues des Carmélites (Opernhaus Zürich en Semperoper Dresden), Pelléas et Mélisande (Bayerische Staatsoper München) en Parsifal (Glyndebourne Festival).
    Bij De Nationale Opera tekende zij eerder voor de regie van Donizetti’s Tudor-trilogie (Anna Bolena, Maria Stuarda, Roberto Devereux).

    17 min
  • Het gesprek - Marieke Heebink (2 juni 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met actrice Marieke Heebink.

    Heebink speelt in de voorstelling De Architect bij ITA de rol van Sela, een architect op de top van haar carrière. Haar ambitie en drang om de beste te zijn kennen geen grenzen. Steen voor steen bouwde ze haar eigen succes, deels door gebruik te maken van de zwakheden van anderen.

    Wanneer de jonge en gepassioneerde Hilde haar wereld binnenstapt, vol dromen en ambities, wakkert ze een diep gevoel van onzekerheid aan bij de architect en brengt ze een gevaar met zich mee dat Sela’s wereld bedreigt.

    In De Architect worden ambitie en twijfel, macht en kwetsbaarheid, realiteit en dromen met elkaar verweven tot een intrigerend, psychologisch spel. Een stuk over een vrouw die balanceert op de rand van haar eigen maakbaarheid, de angst voor opvolging, existentiële twijfel en de dreiging van vergankelijkheid. Want wat is de echte prijs van succes? En is het werkelijk hoogmoed die komt voor de val?

    Marieke Heebink is sinds 1994 lid van het ITA Ensemble.

    Dit seizoen speelt Heebink in de premières van De Architect (regie Rebecca Frecknall) en Tijd voor geluk (regie Bianca van der Schoot), en in de reprise van De Wetten.

    19 min
  • Het gesprek - Annemiek Rens (1 juni 2026)

    Annemieke Bosman praat met Annemiek Rens, zij is conservator van de tentoonstelling Amrita Sher-Gil - 'Europa is van Picasso, India is van mij', nu te zien in het Drents Museum in Assen.

    In de tentoonstelling Amrita Sher-Gil - ‘Europa is van Picasso, India is van mij’ maak je kennis met Amrita Sher-Gil, grondlegger van de moderne Indiase kunst. Dit is de allereerste tentoonstelling van Sher-Gil in Nederland. 

     
     
     

    De tentoonstelling in het Drents Museum toont foto's en bijna vijftig schilderijen en tekeningen van de Hongaars-Indiase Amrita Sher-Gil (Boedapest 1913 – Lahore 1941). Ze leefde slechts 28 jaar, maar liet een indrukwekkend en invloedrijk oeuvre na waarin moderne Europese schilderkunst samensmelt met Indiase kleuren, thema’s en verhalen. Haar werk is voor het eerst in bijna twintig jaar weer te zien in Europa. 

    14 min
  • Het gesprek - Anouk Griffioen (29 mei 2026)

    Brecht van Hulten praat met beeldend kunstenaar Anouk Griffioen over haar tentoonstelling Nu het er nog is, tot 21 september te zien in Museum Kröller Müller.

    Nu het er nog is is de eerste museale solotentoonstelling van de Rotterdamse kunstenaar Anouk Griffioen (1979). Zij heeft een grote fascinatie voor natuur, herinnering en vergankelijkheid en maakt grote, vaak wandvullende tekeningen in houtskool. Je stapt als kijker soms letterlijk haar wereld in.

    Geboortefoto
    Startpunt van de tentoonstelling is een foto die de vader van Griffioen maakte in Enschede op de dag dat ze werd geboren. Aan de hand van de duizenden foto’s die haar vader maakte, bezoekt ze opnieuw alle plekken waar haar gezin ooit woonde en fotografeert deze.

    Vergankelijkheid
    Griffioen legt haar foto's naast die van toen en verwerkt de veranderingen in virtuoze houtskooltekeningen van monumentaal formaat. Deze omringen je of worden als drieluik gepresenteerd, als samengebalde herinneringen. Nu is het er nog, morgen kan het weg zijn.

    16 min
  • Het gesprek - Ruben Lundgren (28 mei 2026)

    Shula Tas in gesprek met fotograaf en curator Ruben Lundgren.
    In het Fotomuseum in Den Haag is momenteel zijn tentoonstelling Flowers in the Mirror te zien. Daarin reflecteert Lundgren op twintig jaar werken en leven in China. Op zijn 21ste vertrekt hij als fotografiestudent naar China, waar het eigen maken van de taal en cultuur samenvalt met zijn zoektocht naar een openlijke queer identiteit. De fotografie biedt hem de mogelijkheid om de spanning tussen beeld en werkelijkheid te onderzoeken.  

    Kenmerkend voor Lundgren is zijn voortdurende experiment met uiteenlopende fotografische stijlen, zonder daarbij zijn eigen blik, intuïtie en verwondering te verliezen. Deze tentoonstelling brengt zijn belangrijkste, in China gerealiseerde projecten, zoals Empty Bottles, Real Dreams en Wow Taobao samen. Door het persoonlijke te verbinden met het maatschappelijke, opent Lundgren nieuwe perspectieven op hoe wij naar China kijken. 

    20 min
  • Het gesprek - Thomas Beijer (27 mei 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Thomas Beijer.

    In zijn nieuwe boek Zolang de muziek klinkt, dat zich beweegt tussen luisteren, denken, analyse en verbeelding, onderzoekt Thomas Beijer wat we in muziek horen en hoe herinnering, verwachting en misverstand daarin voortdurend meespelen. Onderweg ontstaan verrassende verbanden met literatuur en andere kunstvormen.

    Zolang de muziek klinkt is een boek over vragen zonder eenduidig antwoord, met als terugkerend thema Thomas’ koppige verzet tegen het reduceren van wat zich niet laat reduceren. Maar bovenal laat Thomas zich drijven door nieuwsgierigheid en verwondering.

    Thomas Beijer is pianist, componist en schrijver. In 2017 debuteerde hij met de novelle Geen jalapeños. Sindsdien publiceerde hij essays en verhalen in verschillende tijdschriften en schreef hij voor film en theater. In Zolang de muziek klinkt brengt hij de twee werelden waarin hij zich begeeft – literatuur en muziek – samen.

    22 min

About Opium

From the publisher's feed

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te…