Otostopçunun Yapay Zekâ Rehberi’nde bu hafta biraz San Francisco’ya, Y Combinator’ın Startup School 2026 etkinliğine uzanalım. Jensen Huang, Sam Altman, Boris Cherny, gibi teknoloji dünyasının şu anda en fazla konuşulan isimlerinin iki gün boyunca anlattıklarına beraber bakalım. 

İlk bölümden sonra daha fazla ismin fikirlerini de ele alacağız.

Kişisel Web Sitem:

https://fatihbildirici.com

Substack'de okumak için:

YC Startup School 2026’dan Notlar: Zeka Ucuzlarken Gerçekten Değerli Olan Ne?

https://substack.com/home/post/p-209825307

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi’nde bu hafta, yapay zekaya daha etkileyici komutlar yazmayı değil, onu günlük hayatın içinde nasıl daha doğru kullanabileceğimizi konuşuyoruz. Yapay zekayı açmadan önce neden kendi başlangıç noktamızı oluşturmalıyız? Akıcı ve kendinden emin cümleleri neden doğru bilgiyle karıştırıyoruz? Modele ne kadar bağlam vermeli, hangi bilgileri mutlaka dışarıda bırakmalıyız? Yaratıcı işlerde yapay zekayı neden sürecin başında değil, ortasında kullanmak daha iyi sonuç verebilir? Daniel Kahneman’dan Ethan Mollick’e, Emily Bender’dan güncel Microsoft Research çalışmalarına uzanan bu bölümde, yapay zekayı yalnızca daha hızlı değil; daha eleştirel, güvenli ve gerçekten bize ait bir düşünme süreci içinde kullanmanın yollarına bakıyoruz. Çünkü yapay zekayı masaya davet etmek önemli, fakat hangi sandalyeye oturacağını hâlâ bizim belirlememiz gerekiyor.

Latentshift AI konferansı: https://latentshift.ai/tr/

Fatih Bildirici: https://fatihbildirici.com

Bölümde yararlanılan bazı kaynaklar:

• Ethan Mollick — Co-Intelligence: Living and Working with AI

  ayrıca hocanın Substack kanalı da https://www.oneusefulthing.org

• Daniel Kahneman — Thinking, Fast and Slow

• Emily M. Bender ve Alex Hanna — The AI Con

• Anil R. Doshi ve Oliver P. Hauser — “Generative Artificial Intelligence Enhances Creativity but Reduces the Diversity of Novel Content”

• Microsoft Research ve Carnegie Mellon Araştırması — “The Impact of Generative AI on Critical Thinking”

Yapay zekâ hayatımızı gerçekten dönüştürüyor mu, yoksa sadece iyi pazarlanmış bir gösteriyi mi izliyoruz?

Tam Olarak Öyle Değil'in bu bölümünde konuğumuz Fatih Bildirici. Savunma sanayiinden üretime uzanan deneyimiyle, yapay zekânın bugün geldiği noktayı, şirketlerin AI yarışını, üretkenlik vaatlerini ve gerçek değer yaratmanın ne anlama geldiğini konuşuyoruz.

Belki de yapay zekâ hakkında bildiklerimizin bir kısmı sandığımız kadar doğru değil.

Belki de... tam olarak öyle.

Bölümde Geçen Kaynaklar:

Tom Chivers - Yapay Zeka Senden Nefret Etmiyor (Kitap)

David Fajgenbahum - Every Cure Şirketi ve AI İle İlaç Geliştirmek: https://everycure.org

Judea Pearl - The Book of Why (Kitap)

Latentshift Konferansı Hakkında Bilgi Almak İçin:

https://latentshift.ai/tr/

Kişisel Web Sitem:

https://fatihbildirici.com

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu hafta yapay zeka ekosistemini, uzun bir süre devasa veri merkezlerine ve astronomik enerji tüketimine dayanan Büyük Dil Modelleri (LLM) etrafında şekillenmiş akımı, yapay zeka araştırmacısı Andrej Karpathy'nin fiziksel gerçeklikten kopuk, yalnızca internetin puslu bir yansımasını ezberleyen "bedensiz hayaletler" olarak nitelendirdiği bu trilyon parametreli modellerin yerini, günümüzde doğrudan kişisel cihazlarımızda çalışabilen Küçük Dil Modelleri (SLM) konusunu detaylı olarak ele alıyoruz .Dyevasa veri setleriyle kasıtlı olarak "aşırı eğitime" (overtraining) tabi tutulan ve büyük modellerin mantık zincirlerinden bilgi damıtma (knowledge distillation) yöntemiyle faydalanan bu minyatür zihinlerin; bulut altyapılarına ihtiyaç duymaksızın akıllı telefonlarımızda, bilgisayarlarımızda ve otonom sistemlerimizde yüksek mahremiyet ve sıfır gecikmeyle çalışabilmesini ve bireyler, şirketler için önemini anlamaya çalışıyoruz.

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi’nin bu bölümünde; yapay zekanın, blokzincirin ve tokenizasyonun kesiştiği o son derece eğlenceli, kafaları biraz yakan ama bir o kadar da hayati olan "yeni nesil makine ekonomisini" masaya yatırıyoruz. Bir yandan akıllı sözleşmelerle kendi parasını kazanan yapay zeka ajanlarının ve interneti dev şirketlerin elinden geri almaya çalışan Web3 dünyasını, diğer yandan milyarlarca tokenı havaya savuran "tokenmaxxing" çılgınlığının ve Sam Altman'ın hepimizi kendi ekosistemine bağlama planlarını inceliyor, şirketler ve bireyler neler yapabilir düşünüyoruz.

Bölümde Bahsettiğim Kesinlikle Katılabileceğiniz, Latentshift Konferansı Hakkında Bilgi Almak İçin:

https://latentshift.ai/tr/

Konuyla İlgili Akademik Makalemiz: Blockchain based tokenomics architecture for developer incentivization in software development processes

• Sam Altman'ın Ayda 100 Milyar Token Yakan Müşterisi: OpenAI modellerinin ne kadar devasa bir işlem gücü tükettiğini ve "tokenmaxxing" çılgınlığının arkasındaki maliyet krizlerini açıklayan o meşhur haber.

  
  

• Sam Altman’ın Girişimlere "Hisse Karşılığı Token" Yatırımı: Erken aşama girişimleri nakit para yerine OpenAI API kredileriyle fonlayan ve onları kendi ekosistemine kilitleyen yeni nesil yatırım modeli.

  
  

• Chris Dixon - Read Write Own Manifestosu: Blokzincir teknolojisinin internetteki sömürüyü bitirip mülkiyeti nasıl kullanıcılara geri vereceğini anlatan dijital çağ manifestosu.

• Yapay Zeka Ajanları İçin Blokzincir Ödeme Altyapısı: Otonom yapay zeka ajanlarının akıllı sözleşmeler ve dijital cüzdanlar kullanarak birbirleriyle nasıl ticaret yapabileceğini gösteren teknik rehber.

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi’nin bu bölümünde; yapay zekanın iklim sürdürülebilirliği ile olan son derece karmaşık, çelişkili ve iki ucu keskin ilişkisini ele alıyoruz. Bir yandan akıllı şebekeler, hassas tarım ve moleküler düzeyde karbon yakalama teknolojileriyle gezegenimizi kurtarma potansiyeli taşıyan bu dijital imkanı, altyapıyı, fırsatı ele alıyor; diğer yandan devasa veri merkezlerinin doymak bilmez enerji, su, arazi ve atıklarının yarattığı görünmez çevresel maliyetleri masaya yatırıyoruz.

Bilimler Köyü ve Yapay Zeka Etkinlikleri:

https://bilimler.org/etkinlikler/

Kişisel web sitem:

https://fatihbildirici.com

Kaynaklar:

• Strubell ve diğerleri (2019) - NLP Modellerinin Enerji Analizi: Büyük yapay zeka modellerinin eğitim süreçlerindeki devasa enerji tüketimini ve bunun bir binek otomobilin ömür boyu saldığı emisyona eşdeğer karbon ayak izini ilk kez ortaya koyarak bu alandaki küresel tartışmaları başlatan öncü akademik çalışma.

  
  

• Rolnick ve diğerleri (2022) - Makine Öğrenimi ile İklim Kriziyle Mücadele: Akıllı şebekelerden hassas tarıma kadar makine öğreniminin iklim değişikliğinin azaltılması ve adaptasyon süreçlerinde nasıl yüksek kaldıraçlı bir çözüm ortağı olabileceğini gösteren kapsamlı yol haritasını sunan makale, Bengio da araştırmacılar arasında.

  
  

• UNU-INWEH (2026) - Yapay Zekanın Çevresel Maliyeti: Küresel veri merkezlerinin 2030 yılına yönelik elektrik, karbon, su, arazi kullanımı ve elektronik atık projeksiyonlarını detaylandırarak yapay zekanın fiziksel sınırlarını çizen bölümün odağına aldığımız rapor.

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nin bu bölümünde yapay zeka yatırımlarının deneysel aşamalardan çıkıp endüstriyel ölçekte bir altyapı inşasına dönüştüğü bu dönemde, sektörün 2026 yılındaki büyüme dinamiklerini ve harcama kırılımlarını analiz eden araştırmalara odaklanarak, altyapı harcamalarının pazarın omurgasını oluşturduğunu ve otonom ajanlar ile üretken yapay zeka modellerinde durumun ne olduğunu.

Şirketlerin yatırımlarının ne durumda olduğunu, neler yapılması gerektiğini konuşalım.

https://otostopcununyzrehberi.substack.com

https://fatihbildirici.com

Kaynak:

• Gartner Basın Bülteni: Gartner Forecasts Worldwide AI Spending to Grow 47 Percent in 2026 

  https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2026-05-19-gartner-forecasts-worldwide-ai-spending-to-grow-47-percent-in-2026

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde, yapay zeka dünyasında Batı'nın hegemonyasını temelden sarsan destansı bir teknoloji savaşını inceliyoruz. Google DeepMind'ın yapay genel zeka (AGI) vizyonunu ve o meşhur AlphaGo zaferini anlatan The Thinking Game belgeselinde izlediğimiz o tarihi kırılma anı, Çin için uyuyan bir ejderhayı uyandıran sarsıcı bir "Sputnik Anı" olmuş Kai Fu Lee'ye göre AI Superpowers kitabında böyle diyor. Peki Çin, o yenilgiden sonra nasıl oldu da Silikon Vadisi'nin milyarlarca dolarlık yatırımlarıyla rekabet eden, kısıtlı imkanlarla OpenAI'a kafa tutan DeepSeek gibi bir devi yarattı? Çin'in acımasız "biz öyle düşünmesek de yorucu ve güçlü rekabet kültürünü" ve veri ve dijitalleşme kültürü ve iyi stratejiler ile beslenen yapay zeka yolculuğuna gelin detaylı bakalım.

https://fatihbildirici.com

Kaynaklar:

• The Thinking Game Belgeseli: Google DeepMind'ın AGI yolculuğu ve AlphaGo'nun tarihi zaferi.

  https://www.youtube.com/channel/UC0SOuDkpL6qpIF1o4wRhqRQ

• Guinness Global Equity Insights: DeepSeek şokunun piyasalara etkisi ve Amerikan modelleriyle rekabeti.

• Çinli Yenilikçinin Öğrettikleri , AI Superpowers ve Red

  AI kitapları

Bu hafta Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi’nde son dönemlerde yaşadığımız, gördüğümüz okuduğumuz gelişmelerle, Yanis Varoufakis’in piyasaların yerini alan ‘dijital tımarlar’ ve kârın yerini alan ‘bulut rantı’ analizlerinden yola çıkarak; Sam Altman’ın trilyon dolarlık OpenAI halka arzı öncesinde sunduğu ‘robot vergileri’ ve ‘kamu refah fonu’ gibi radikal sosyal sözleşme önerilerini masaya yatırıyoruz.

Kaynaklar

Yanis Varoufakis – Tekno-Feodalizm ve Bulut Kapitali Teorisi:

Cloud Capital and Platform Regression: Yanis Varoufakis’in Tekno-Feodalizm eserinin detaylı analizi ve bulut rantı teorisi: https://networkcultures.org/geert/2024/03/22/cloud-capital-and-platform-regression-review-of-janis-varoufakis-techno-feudalism/

TeknoFeodalizm Tezine Eleştirel Bakış - DergiPark: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5482526

Australia Institute: Tekno-feodalizmin yükselişi ve küresel demokrasi üzerindeki etkileri üzerine Varoufakis ile söyleşi: https://australiainstitute.org.au/post/five-highlights-from-technofeudalism-with-yanis-varoufakis/

Sam Altman ve OpenAI – Zekâ Çağı Sanayi Politikası ve Güven Analizleri:

OpenAI Resmi Belgesi: "Industrial Policy for the Intelligence Age: Ideas to Keep People First" (13 sayfalık tam blueprint): https://cdn.openai.com/pdf/561e7512-253e-424b-9734-ef4098440601/Industrial%20Policy%20for%20the%20Intelligence%20Age.pdf

The New Yorker Soruşturması: "Sam Altman May Control Our Future—Can He Be Trusted?" (Ronan Farrow ve Andrew Marantz'ın 16.000 kelimelik derin araştırması): https://www.newyorker.com/magazine/2026/04/13/sam-altman-may-control-our-future-can-he-be-trusted/

Axios & Let’s Data Science: Sam Altman’ın "Superintelligence New Deal" röportajı, robot vergileri ve 4 günlük çalışma haftası önerilerinin detayları: https://letsdatascience.com/blog/altman-ai-blueprint-robot-taxes-four-day-workweek

Lawfare Daily: Sam Altman dosyası üzerine Ronan Farrow ile yapılan sesli analiz ve güç konsolidasyonu tartışması: https://www.lawfaremedia.org/article/lawfare-daily--sam-altman-with-ronan-farrow-and-andrew-marantz

Palantir ve Alex Karp – Tekno-Cumhuriyet Manifestosu:

The Technological Republic Kitabı: Alex Karp ve Nicholas W. Zamiska’nın Batı medeniyeti ve teknolojik sert güç üzerine yazdığı eser: https://techrepublicbook.com/

Mini-Manifesto Tam Metni: Palantir tarafından paylaşılan 22 maddelik "The Technological Republic, in brief" özeti: https://mamot.fr/ (veya sosyal medya arşivi: https://hachyderm.io/)

Economic Times Analizi: Palantir manifestosunun yarattığı tartışmalar, yapay zekâ silahları ve kültürel eleştiriler üzerine inceleme: https://m.economictimes.com/tech/technology/palantirs-controversial-manifesto-post-on-ai-weapons-musk-religion-and-more-stirs-raging-debate/articleshow/130384822.cms

The National: Palantir manifestosuna yönelik eleştiriler ve "regressive cultures" (gerici kültürler) tartışması: https://www.thenational.scot/news/26035364.palantir-slammed-releasing-evil-22-point-mini-manifesto/

Otostopçunun Yapay Zeka Rehberi'nde bu bölüm girişimcilik, yatırımcılık, inovasyon ekosistemi tecrübesini kurumsal yapay zeka dönüşümü alanında uygulayan, Zorlu Holding'te Dijital İş Geliştirme Yöneticisi olarak YaZ isimli yapay zeka­yı merkeze alan dönüşüm projesinde önemli roller üstlenen Ayşe Nisa Akgün'ü konuk alıyoruz. Öğrenme çevikliği, yapay zekanın eleştirel düşünme becerilerine etkisi, doğru kullanma yolları, kurumsal dönüşümde yapay zekanın konumlandırılması, girişimcilik, yatırımcılık bilgisi ile dönüşümü hızlandırmanın yollarını konuşuyoruz.

Kaynaklar:

MIT Araştırması: https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/mit-ve-oxford-arastirmasi-yapay-zeka-kullanmak-beyni-aptallastiriyor-mu-260246

Nisa Akgün Medium Blogu: https://aysenisaakgun.medium.com