OVT

Warschau, eind 19e eeuw. De gynaecoloog Franz Ludwig Neugebauer doet al jaren onderzoek naar mensen die lichamelijk tussen man en vrouw in vallen. In de volksmond worden deze mensen ‘hermafrodieten’ genoemd. Maar wetenschappers beschouwen de hermafrodiet als een mythisch wezen – een soort eenhoorn. Zij denken dat ergens in het lichaam iets te vinden moet zijn wat ‘de ware sekse’ van het lichaam blootgeeft. Maar wat denkt de ‘hermafrodiet’ er eigenlijk zelf van? En hoe zou Neugebauers onderzoek de basis leggen voor het 20e-eeuwse concept van gender?

Met hoogleraar gendergeschiedenis Geertje Mak en historica Fenneke Sysling, auteur van ‘De onmeetbare mens’.

Warschau, eind 19e eeuw. De gynaecoloog Franz Ludwig Neugebauer doet al jaren onderzoek naar mensen die lichamelijk tussen man en vrouw in vallen. In de volksmond worden deze mensen ‘hermafrodieten’ genoemd. Maar wetenschappers beschouwen de hermafrodiet als een mythisch wezen – een soort eenhoorn. Zij denken dat ergens in het lichaam iets te vinden moet zijn wat ‘de ware sekse’ van het lichaam blootgeeft. Maar wat denkt de ‘hermafrodiet’ er eigenlijk zelf van? En hoe zou Neugebauers onderzoek de basis leggen voor het 20e-eeuwse concept van gender?

Met hoogleraar gendergeschiedenis Geertje Mak en historica Fenneke Sysling, auteur van ‘De onmeetbare mens’.

Het was 1942, het Nederlandse stoomschip de Van Imhoff met aan boord 477 Duitsers wordt door de Japanners tot zinken gebracht. De kapitein besluit de voltallige Nederlandse bemanning te redden en laat de Duitsers verdrinken. Er was, kortom, sprake van een oorlogsmisdaad. 10, 17 en 24 december zendt BNNVARA er een documentaireserie over uit.Klokkenluider van deze oorlogsmisdaad, de journalist Dick Verkijk, is te gast.

Met in het eerste uur van OVT Homolijsten jaren '50 Amsterdam, de prentenrevolutie van Aat Veldhoen in Tijdgeest, Witte Kerst in het Witte Huis, , Big History en de column van Cynthia Mcleod.

Melania Trump maakte er werk van. Alsof het Witte Huis was opgetuigd door Jan des Bouvrie: witte takkenbundels, witte bomen en zelf droeg ze een wit uniform, waarin ze witte ballerina’s emotieloos gadesloeg. Sommigen vonden het kunstig, anderen deed het denken aan de unheimische sfeer van een horror-gesticht. Op een wit canvas kan de toeschouwer zijn eigen ideeën goed projecteren, zullen we maar zeggen. Melania zelf vertelde dat ze haar kerstviering beschouwd als een eerbetoon aan 200 jaar kerstviering in het Witte Huis.

Homo’s konden in de jaren vijftig een baan als Amsterdamse gemeenteambtenaar wel vergeten, zo blijkt uit een pikant dossier. De zogenaamde homolijsten uit de periode 1950 - 1958 werden bij toeval gevonden in het Amsterdamse stadsarchief. Maar wat zegt het bestaan van die lijsten over de toch al niet florissante arbeidspositie van homo’s indertijd? Was er werkelijk sprake van een ambtelijk beroepsverbod? De jaren vijftig leverde de ergste homo-onderdrukking op uit de twintigste eeuw, aldus historica Anna Tijsseling. Anna Tijsseling is te gast.

London, 1668. De geleerde John Wilkins legt de laatste hand aan een nieuwe, zelfverzonnen taal. Een taal met een megalomaan doel: een einde maken aan alle verwarring en onenigheden die er in zijn tijd heersen. Belangrijke denkers als Leibniz, Bacon en Locke kijken vol verwachting uit naar het resultaat. Maar het opheffen van de Babylonische spraakverwarring blijkt lastiger dan gedacht.

Met taalwetenschapper Mark Dingemanse en taalfilosoof Jaap Maat

De column van Cynthia Mcleod

We zijn gewend de geschiedenis te laten beginnen bij de mens. En eigenlijk is dat nog te vroeg, want de historie begint pas echt als er geschreven bronnen zijn. Alles daarvoor is voorwerk, prehistorie. Helemaal fout, aldus de beoefenaren van Big History, er was al geschiedenis voor dat Adam ten tonele verscheen, en er zal ook geschiedenis zijn als hij eventueel weer verdwenen is. Het is een perspectief dat steeds populairder wordt, en dat door het Australische Big History Institute – onder andere gesteund door Bill Gates – in een nieuw standaardwerk ontvouwd wordt.Een gesprek over Big History met big history-historica Esther Quaedackers, naar aanleiding van het verschijnen van Het Big History boek. Een geschiedenis van alles.

Constantijn, de eerste christenkeizer, wist waar Jezus lag. Hij wees althans de plek aan waar de Verlosser drie dagen had gelegen alvorens hij het op aarde voor gezien hield om te gaan hemelen. In het jaar 325 stond de locatie van het vermoede graf van Jezus per keizerlijk decreet vast, zo blijkt uit onderzoek door Griekse archeologen dat deze week is gepubliceerd in de ‘Journal of Archaeological Science’. En dat is nieuws, tot nu toe ging de datering van de ‘vondst’ en plaatsbepaling van het heilig graf terug tot het jaar 1000. Het graf van Christus is dus 650 jaar ouder geworden, wat niet wegneemt dat de laatste rustplaats van de Mensenzoon nog altijd 350 jaar zoek is.Historicus en Heilig-grafkenner Piet Leupen vertelt over oorsprongsmythe en werkelijkheid van de tombe van de Heer.