OVT

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het instorten van drie grote beschavingen aan het eind van de Bronstijd en in het Spoor Terug: Mascottes van de Biafraanse oorlog, een documentaire van Gerard Leenders

Het einde van het jaar is weer nabij, maar in OVT bekijken we de zaken altijd vanuit een groter perspectief en besteden we aandacht aan het einde van de gehele Westerse beschaving. Tenminste, de voorspelling daarvan volgens Oswald Spengler, een zwartkijkende historicus die in 1918 het kloeke werk De ondergang van het Avondland publiceerde. Dit jaar verschenen de twee delen voor het eerst in Nederlandse vertaling. Een omstreden werk, want ook de nazi’s en hedendaags extreem rechts vonden in deze cultuurpessimist een ware inspirator. Een gesprek met filosoof Ad Verbrugge,vertaler Mark Wildschut en historicus Chris van der Heijden

De oorlog in Biafra duurde van 1967 tot 1970; tussen de eenen drie miljoen mensen vonden de dood, vooral door hongersnood. Broodmagerekinderen met opgezette buikjes waren voor het eerst op tv te zien en dat leiddetot het idee om deze uitgehongerde kinderen naar Nederland te halen om zealhier te laten aansterken. Uiteindelijk zouden slechts tien kinderen inderdaadnaar Nederland komen, maar zelfs met dit kleine aantal kinderen liep het nietallemaal goed af. Een verhaal over de keerzijde van goede bedoelingen. Een documentaire van Gerard Leenders. Hij sprak onder andere met Marie Louise Schipper, die over deze episode een boek schreef getiteld Goede bedoelingen. De onvoorziene gevolgen van internationale noodhulp.

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor de Reuzenpinguïn, Belgische pleegkinderen uit Afrika en in het Spoor Terug, een vergeten Indische kampgeschiedenis.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: De Geschiedenis van de Joden, deel II van Simon Schama; Negroland door Margo Jefferson; Vechten voor Vijand en Vaderland van Gerrit Valk en Het Plein en de Toren van Niall Ferguson.

In Nieuw-Zeeland hebben paleontologen een nieuwe pinguïnsoort ontdekt, groter dan alle andere soorten tot nu toe. De gevonden pinguïn is zo lang als een volwassen mens en dateert van zo'n 60 tot 55 miljoen jaar terug. Het dier leefde net nadat de dinosauriërs waren uitgestorven. Wetenschappers presenteren de prehistorische reuzenpinguïn deze week in het vakblad Nature Communications.Paleontoloog bij Naturalis in Leiden, Lars van den Hoek Ostende, praat ons bij over de vondst en het zogenaamde ‘gigantisme’.

Wellicht staat ook bij u alweer een gezellig kerststalletje onder de kerstboom. Een traditie die eeuwen teruggaat op de heilige Franciscus, die op de kerstavond van 1223 misschien wel voor het eerst een kerststal opbouwde, met een Jezuspop in de kribbe. Maar wist u dat voor Middeleeuwse nonnen ook buiten het kerstseizoen de Jezuspop een geliefd attribuut was?Wij spreken erover met mediëvist Lieke Smits van de Universiteit Leiden.

Trump wil niet alleen de wereld, maar ook de maan aan zijn voeten. Bijna een halve eeuw na het Apolloavontuur wil de president de maan koloniseren om de Chinezen vóór te zijn, want ook de Volksrepubliek aast op de maan. Maar wat zochten de Verenigde Staten op onze maan, hoe belangrijk was de koude maanoorlog van toen, en is er een nieuwe maanstrijd op komst?Govert Schilling komt praten over oude en nieuwe maandromen.

De Column van Nelleke Noordervliet

Hij is alweer vijftig jaar geleden overleden: Robert van Gulik, diplomaat, geleerde, sinoloog en schrijver. Van Gulik werd beroemd als auteur van de detectiveserie over ‘Rechter Tie’, gebaseerd op het leven van de Chinese magistraat genaamd Di Renjie die in de Tang-dynastie leefde (630 –700 na Chr.) Zijn werk is door miljoenen gelezen – in het Engels, Chinees, Nederlands en nog 26 talen. Afgelopen week herdachten het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Chinees Cultureel Centrum van Gulik met een speciaal programma. Emeritus hoogleraar Chinese literatuur Wilt Idema las de dectectiveromans van van Gulik al op de middelbare school en is te gast.http://www.rechtertie.nl/rechter_tie/inleidingen/plaatjes/studeerkamer.jpg