OVT

Hollywood pakte deze kerst groot uit met een musical over de legendarische 19e-eeuwse circusexploitant PT Barnum. In The Greatest Showman wordt Barnum afgeschilderd als de uitvinder van de showbusiness en emancipator van de ongewone medemens. Een snobistische journalist die in de film uiteindelijk omgaat voor Barnums volkse vermaak prijst zijn show zelfs vertederd als “a celebration of humanity”. Maar moeten we die typering niet met een korreltje zout nemen, net als de door Barnum tentoongestelde aapmensen, zeemeerminnen, en 161 jaar oude minnemoeder van president George Washington?We bespreken het met Nathanje Dijkstra, promovenda aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in de geschiedenis van gehandicapten.

Al ruim een jaar lang protesteren de inwoners van de Rif in Noord-Marokko tegen armoede en corruptie. Deze week werd bekend dat ten minste vier Nederlanders mogelijk betrokken worden bij de rechtszaak tegen de leiders van de protestbeweging in de Rif in Noord-Marokko. Veel Nederlanders uit de Rif steunen deze historisch zoveelste opwelling van verzet tegen het Marokkaanse Koninkrijk. Ze voelen zich niet alleen betrokken, maar net als alle Riffijnen ook gesteund door het verleden. Want de Rif was ooit een Republiek die ouder is dan het onafhankelijk Marokko zelf. Schrijver en columnist Asis Aynan komt praten over de geschiedenis van de regio.

Ze werd op de Golden Globe toegejuicht alsof ze al de staatsvrouw was, die ze mogelijk gaat worden. Oprah Winfrey for president. Al zegt ze zelf telkens weer dat ze er niet over peinst, volgens haar man staat ze te trappelen, zeker als ‘het volk’ om haar vraagt. Maar wat is het verhaal van Oprah en maakt haar persoonlijke en openbare geschiedenis haar tot de vrouwelijke kandidaat nummer één?. Amerikaniste Markha Valenta is te gast.

Voor de meeste economen heeft de geschiedenis van vóór de 19e eeuw weinig betekenis. Dat was de tijd van armoedige keuterboertjes en sappelende handelaren, onderdrukt door feodale grondheren en corrupte gildes. Pas daarna ontstonden er vrijemarkteconomieën die het bestuderen waard waren. De opkomst van de vrije markt was volgens menig econoom zelfs de voorwaarde voor welvaart en vrijheid. Maar bracht die vrije markt ons wel zo veel voordelen als wordt gedacht? Historicus Bas van Bavel schreef 'De onzichtbare hand' en heeft er een idee over gevormd. Hij is te gast.

Op 3 januari 1638 opende de eerste Amsterdamse Schouwburg op de Keizersgracht haar poorten, met de première van Vondels meesterwerk Gijsbreght van Aemstel. In 1772 brandde de schouwburg volledig af. Alleen de toegangspoort en enkele muren en interieur-resten bleven bewaard. Tegenwoordig huist hier het hotel The Dylan. Op 3 & 7 januari 2018 brengt Theater Kwast in samenwerking met The Dylan op deze plek een nieuwe Gijsbreght van Aemstel. Regisseur Imre Besanger is te gast

De Column van Alexander Münninghoff

Het beeld van Jan Pieterszoon Coen, de Bestuurskamer van de Heren XVII in het Oost-Indisch Huis en de Muur van Mussert. Ze zouden allemaal verwijzen naar een schuldig verleden. Twee historici bogen zich over de pijnpunten uit onze geschiedenis. Historicus Piet Emmer schreef 'Het zwart-wit denken voorbij' over de slavernij en de koloniën, en historicus Rob Hartmans schreef 'Zwarte bladzijden uit de vaderlandse geschiedenis' reikend van de moord op de martelaren van Gorcum tot en met Srebrenica. Beide auteurs komen praten over onze omgang met het verleden.

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het boek 'De onzichtbare hand' van Bas van Bavel. In het Spoor terug de NTR/Radiodoc documentaire 'Een tijd van daarvoor en een tijd van daarna' over de leprastichting.

Op 16 juli 1957 vond de Nederlandse vliegramp met het toestel de Neutron plaats in Biak, Nieuw Guinea. Aan boord tropenarts Dick Leiker met zijn vrouw en vier jonge kinderen. Hij is op weg naar Nederland om te promoveren op lepra. Samen met tien andere inzittenden wordt dokter Leiker gered door Papoea’s die met hun prauwen de brandende zee op zijn geroeid. Het dramatische verlies van zijn gezin weerhoudt hem er niet van om zijn leven in dienst te stellen van de leprabestrijding en in 1967 richt hij samen met anderen de Leprastichting op. Wineke van Muiswinkel maakte een radiodocumentaire over dit bijzondere verhaal, eerder uitgezonden in RadioDoc.

De afgelopen week hebben protesten zich over heel Iran uitgespreid. Het leidde tot gewelddadigheden waarbij zeker 21 doden zijn gevallen. Een groot deel van de demonstranten eist het einde van het in hun ogen falende regime. Journalist en publicist Eefje Blankevoort is te gast om de protesten historisch te duiden en te praten over de nieuwe heruitgave van haar boek: 'Stiekem kan hier alles'.