Aan het eind van deBronstijd – rond 1200 voor Christus – stortten drie grote beschavingen plotseling in. De Myceense, Hettitische en Egyptische civilisaties verdwenen binnen een paar decennia - oorzaak onbekend. Tot nu tenminste. Want de vertaling van een 3200-jaar oude hiëroglief en tekst werpt een nieuw licht op dit millennia-oude raadsel. En tot ons geluk is de vertaler van deze tekst eenNederlander, Fred Woudhuizen.Historicus Fred Woudhuizen is te gast.

Met in het eerste uur van OVT aandacht voor: maankoorts van Trump, Jezuspoppen uit de middeleeuwen, de Chinese rechter Tie, Tijdgeest en de column van Nelleke Noordervliet.

Hij is alweer vijftig jaar geleden overleden: Robert van Gulik, diplomaat, geleerde, sinoloog en schrijver. Van Gulik werd beroemd als auteur van de detectiveserie over ‘Rechter Tie’, gebaseerd op het leven van de Chinese magistraat genaamd Di Renjie die in de Tang-dynastie leefde (630 –700 na Chr.) Zijn werk is door miljoenen gelezen – in het Engels, Chinees, Nederlands en nog 26 talen. Afgelopen week herdachten het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Chinees Cultureel Centrum van Gulik met een speciaal programma. Emeritus hoogleraar Chinese literatuur Wilt Idema las de dectectiveromans van van Gulik al op de middelbare school en is te gast.http://www.rechtertie.nl/rechter_tie/inleidingen/plaatjes/studeerkamer.jpg

De Column van Nelleke Noordervliet

Trump wil niet alleen de wereld, maar ook de maan aan zijn voeten. Bijna een halve eeuw na het Apolloavontuur wil de president de maan koloniseren om de Chinezen vóór te zijn, want ook de Volksrepubliek aast op de maan. Maar wat zochten de Verenigde Staten op onze maan, hoe belangrijk was de koude maanoorlog van toen, en is er een nieuwe maanstrijd op komst?Govert Schilling komt praten over oude en nieuwe maandromen.

Wellicht staat ook bij u alweer een gezellig kerststalletje onder de kerstboom. Een traditie die eeuwen teruggaat op de heilige Franciscus, die op de kerstavond van 1223 misschien wel voor het eerst een kerststal opbouwde, met een Jezuspop in de kribbe. Maar wist u dat voor Middeleeuwse nonnen ook buiten het kerstseizoen de Jezuspop een geliefd attribuut was?Wij spreken erover met mediëvist Lieke Smits van de Universiteit Leiden.

In Nieuw-Zeeland hebben paleontologen een nieuwe pinguïnsoort ontdekt, groter dan alle andere soorten tot nu toe. De gevonden pinguïn is zo lang als een volwassen mens en dateert van zo'n 60 tot 55 miljoen jaar terug. Het dier leefde net nadat de dinosauriërs waren uitgestorven. Wetenschappers presenteren de prehistorische reuzenpinguïn deze week in het vakblad Nature Communications.Paleontoloog bij Naturalis in Leiden, Lars van den Hoek Ostende, praat ons bij over de vondst en het zogenaamde ‘gigantisme’.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: De Geschiedenis van de Joden, deel II van Simon Schama; Negroland door Margo Jefferson; Vechten voor Vijand en Vaderland van Gerrit Valk en Het Plein en de Toren van Niall Ferguson.

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor de Reuzenpinguïn, Belgische pleegkinderen uit Afrika en in het Spoor Terug, een vergeten Indische kampgeschiedenis.

De kogel is door de kerk: Donald Trump erkent Jeruzalem als hoofdstad van Israël en kondigt de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar de Oude Stad aan. Het besluit leidt tot consternatie in de Arabische wereld. Maar hoe zit het eigenlijk met Jeruzalem. De joden claimen de stad, maar zo ook de Arabieren, en zelfs voor de christenen is Jeruzalem de heilige stad.Historicus en Jeruzalemkenner Piet Leupen komt praten over de conflicten rond de aloude heilige stad en over Jeruzalem als Israëlische hoofdstad.