OVT

'Ik heb nog nooit zoiets walgelijks gezien’, zei Jelena Drapeko, lid van de cultuurcommissie van het Russische Lagerhuis, na de voorvertoning van ‘The Death of Stalin’. Deze week trok het Russische ministerie van cultuur de toestemming in voor het vertonen van de film over de paniek, angst en machtslust aan het Kremlin in de dagen na het sterven van de grote leider. Een gesprek over de film met Rusland kenner Hubert Smeets.

Het zijn hele groten der vaderlandse aarde die een gedenksteen of grafschrift hebben in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Hella Haasse wordt volgende week een van hen. Ze zou 2 februari aanstaande 100 jaar zijn geworden en krijgt een plekje in de Nieuwe Kerk tussen Joost van den Vondel en P.C. Hooft.Een gesprek over de in 1918 geboren schrijfster met haar biografe Aleid Truijens.

Geestelijk vader van de documentaire serie Het Spoor Terug en van OVT is journalist en schrijver Kees Slager. Ook al wordt Kees Slager dit jaar tachtig, hij is nog steeds volop aan het werk. Onlangs verscheen van hem een bijzonder boek over zijn geboorte-eiland Tholen. 688 pagina’s, duizenden foto’s en een geschiedenis van de prehistorie tot het heden. Een magnum opus van 5 kilo over de helden, schurken, noeste werkers en schuinsmarcheerders van het eiland. Voor Het Spoor Terug trok Michal Citroen naar Tholen en maakte zij samen met Kees Slager een tocht over het eiland langs de historische plekken die ook te vinden zijn in het boek.

Het jaar 1968 kwam bekend te staan als ‘the year that rocked the world’. Het gonsde in Parijs, Praag, Chicago, Mexico en niet te vergeten in Amsterdam. Journalist Roel Janssen, die als jonge student in het autootje van zijn grootvader in mei ’68 naar Parijs trok, schreef er in het jubileumjaar 2018 "1968. You say you want a revolution" over. Roel Janssen komt vertellen over het revolutiejaar.

Het is misschien wel het oudste stripverhaal ter wereld: het Tapijt van Bayeux. Op het tapijt wordt de zogeheten Slag bij Hastings uit 1066 uitgebeeld. Ter plekke versloeg Willem van Normandië ofwel Willem de Veroveraar de Engelsen, die op het tapijt allemaal met snor worden weergegeven om het verschil met de Normandische ridders en soldaten goed uit te laten komen. Het overwinnaarstapijt, zo werd deze week bekend, wordt over vijf jaar uitgeleend aan de nazaten van de indertijd verslagen Angelsaksen. Maar wat is er precies op te zien, en is het tapijt wel veilig bij de Engelsen, die nog altijd een appeltje te schillen hebben met de ‘Franse’ Normandiërs? Te gast is Marco Mostert, historicus en mediëvist verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt nieuwe historische boeken. Met ditmaal: ‘In Duistere tijden’ (over Churchill) door Anthony McCarten; ‘Fragmenten uit mijn leven’ door Albert de Jong, ‘Rudy Kousbroek in de essayistisch-humanistische traditie’ door Rudy Schreijnders; en ‘Leon Degrelle. De Führer uit Bouillon’ door Bruno Cheyns.

De Column van Nelleke Noordervliet met muziek van Ernst Reijseger

Live vanaf het Winternachten festival in Den Haag. In het tweede uur van OVT onder meer aandacht voor het Tapijt van Bayeux, tachtiger Albert Verwey, de column van Nelleke Noordervliet, het laatste deel in de romantrilogie van Louise Fresco 'de Idealisten', live muziek door Ernst Reijseger en de debuutroman van Maarten van der Graaff 'Wormen en Engelen'.

De buste van de koloniaal bestuurder Johan Maurits moest weg uit het Mauritshuis vanwege het aandeel van Maurits in ons slavernijverleden, het standbeeld van J.P. Coen staat al tijden ter discussie, en het debat over het slavenpaneel op de Gouden Koets is nog lang niet verstomd. Het lijkt er, kortom, op dat er in Nederland een nieuwe beeldenstorm woedt. We zitten zogezegd met het koloniaal verleden in onze maag. Want ondanks de 19de eeuwse beschavingsmissie is weinig vrijheid, gelijkheid en broederschap verspreid in ‘onze’ streken overzee. Een vraag is hoe het bij onze zuiderburen met het koloniale verleden is gesteld, hebben zij hun eigen J.P. Coen en is de Congo hun Indonesië? Een gesprek met de Belgische historicus en schrijver David van Reybrouck, met Indonesië-historicus Henk Schulte Nordholt en met slavernijhistoricus Karwan Fatah-Black.

Iedereen heeft wel een idee bij de Tachtigers. Dat waren toch die schrijvers van de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste ervaring? Maar gold dat ook voor Tachtiger Albert Verwey? Hij begon als leerling van Willem Kloos en eindigde als een ‘waarlijk nationale figuur’, een soort dichter des vaderlands.Historica Madelon de Keizer schreef zijn biografie ‘Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd’. De auteur is te gast.