Live vanaf het Winternachten festival in Den Haag. In het tweede uur van OVT onder meer aandacht voor het Tapijt van Bayeux, tachtiger Albert Verwey, de column van Nelleke Noordervliet, het laatste deel in de romantrilogie van Louise Fresco 'de Idealisten', live muziek door Ernst Reijseger en de debuutroman van Maarten van der Graaff 'Wormen en Engelen'.

De Column van Nelleke Noordervliet met muziek van Ernst Reijseger

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt nieuwe historische boeken. Met ditmaal: ‘In Duistere tijden’ (over Churchill) door Anthony McCarten; ‘Fragmenten uit mijn leven’ door Albert de Jong, ‘Rudy Kousbroek in de essayistisch-humanistische traditie’ door Rudy Schreijnders; en ‘Leon Degrelle. De Führer uit Bouillon’ door Bruno Cheyns.

Het is misschien wel het oudste stripverhaal ter wereld: het Tapijt van Bayeux. Op het tapijt wordt de zogeheten Slag bij Hastings uit 1066 uitgebeeld. Ter plekke versloeg Willem van Normandië ofwel Willem de Veroveraar de Engelsen, die op het tapijt allemaal met snor worden weergegeven om het verschil met de Normandische ridders en soldaten goed uit te laten komen. Het overwinnaarstapijt, zo werd deze week bekend, wordt over vijf jaar uitgeleend aan de nazaten van de indertijd verslagen Angelsaksen. Maar wat is er precies op te zien, en is het tapijt wel veilig bij de Engelsen, die nog altijd een appeltje te schillen hebben met de ‘Franse’ Normandiërs? Te gast is Marco Mostert, historicus en mediëvist verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Hollywood pakte deze kerst groot uit met een musical over de legendarische 19e-eeuwse circusexploitant PT Barnum. In The Greatest Showman wordt Barnum afgeschilderd als de uitvinder van de showbusiness en emancipator van de ongewone medemens. Een snobistische journalist die in de film uiteindelijk omgaat voor Barnums volkse vermaak prijst zijn show zelfs vertederd als “a celebration of humanity”. Maar moeten we die typering niet met een korreltje zout nemen, net als de door Barnum tentoongestelde aapmensen, zeemeerminnen, en 161 jaar oude minnemoeder van president George Washington?We bespreken het met Nathanje Dijkstra, promovenda aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in de geschiedenis van gehandicapten.

Het was een gewoonte van paters, zusters en broeders om weeskinderen op te vangen en onderwijl het christendom bij te brengen. Zo werden bijvoorbeeld 300 zogenoemde “metissen” uit Rwanda en Burundi – buitenechtelijke kinderen van Belgische kolonialen en inheemse vrouwen – ondergebracht in weeshuizen ter plekke. Eind jaren vijftig, vlak voor de onafhankelijkheid werden zij geëvacueerd en in Belgische pleeggezinnen geplaatst. Het werd een drama, want in België bleken deze, voor Afrika te witte, Afrikanen te zwart. Sarah Heynssens schreef over hen, getiteld De kinderen van Save. Een geschiedenis tussen Afrika en België.De auteur is te gast samen met Heidi de Ridder, kind van een moeder die als metis naar België werd gebracht in de jaren ’60.

Ze werd op de Golden Globe toegejuicht alsof ze al de staatsvrouw was, die ze mogelijk gaat worden. Oprah Winfrey for president. Al zegt ze zelf telkens weer dat ze er niet over peinst, volgens haar man staat ze te trappelen, zeker als ‘het volk’ om haar vraagt. Maar wat is het verhaal van Oprah en maakt haar persoonlijke en openbare geschiedenis haar tot de vrouwelijke kandidaat nummer één?. Amerikaniste Markha Valenta is te gast.

Al ruim een jaar lang protesteren de inwoners van de Rif in Noord-Marokko tegen armoede en corruptie. Deze week werd bekend dat ten minste vier Nederlanders mogelijk betrokken worden bij de rechtszaak tegen de leiders van de protestbeweging in de Rif in Noord-Marokko. Veel Nederlanders uit de Rif steunen deze historisch zoveelste opwelling van verzet tegen het Marokkaanse Koninkrijk. Ze voelen zich niet alleen betrokken, maar net als alle Riffijnen ook gesteund door het verleden. Want de Rif was ooit een Republiek die ouder is dan het onafhankelijk Marokko zelf. Schrijver en columnist Asis Aynan komt praten over de geschiedenis van de regio.

Ooit woonde in Pakistan een hechte Joodse gemeenschap, maar door de islamisering vertrokken de meesten van hen na 1947. Het gevolg:officieel bestaan er geen joden in Pakistan. Maar toch zijn ze er nog. Correspondent Wilma van der Maten ging op zoek naar de laatste joden ter plaatse, en begon haar zoektocht op een vervallen kerkhof aan de rand van Karachi. Voor het Spoor Terug maakte ze een documentaire.

Deze week pleiten een aantal tbs-advocaten voor een aanpassing van het tbs-systeem op een aantal cruciale punten. De tbs functioneert namelijk niet altijd evengoed, zeker als het gaat om de medewerking van onder tbs-gestelden aan een psychiatrisch onderzoek. Eigenlijk staat het tbs- ooit tbr-systeem al zolang het bestaat ter discussie. Werkt het wel? En hoe voorkom je dat tbs-gestelden op proefverlof ernstig de fout ingaan? Jurist en psycholoog Michiel van der Wolf, schrijver van ‘Veroordeeld tot vooroordeel’, is te gast.