OVT

We wisten al dat de Mayasteden groot waren en hun tempels indrukwekkend. Maar het was allemaal nog veel groter en indrukwekkender dan we tot voor kort aannamen, zo blijkt uit de ontdekking van archeologen in het oerwoud van Guatemala. Ze troffen er de overblijfselen aan van een beschaving waar wellicht 10 tot 15 miljoen mensen leefden – een veel hogere schatting dan voorheen werd aangenomen.Mayakenner en schrijver Dik Van der Meulen komt vertellen over de verstedelijkte Maya en de ontdekking.

Ooit werd Europa niet verfoeid als bureaucratisch wangedrocht, maar geprezen als een groots idee. Om te voorkomen dat het Avondland ten onder zou gaan werkten nu vergeten denkers en profeten aan een ‘bloedbond van Europese genieën’, die de mensheid en ondertussen ook Europa zouden redden.Historicus Guido Van Hengel schreef over deze politieke fantasten het boek De Zieners: Toekomstvisioenen uit een verloren Europa. De auteur is te gast

Bij Molukkers denkt men vaak aan de tragische treinkapingen uit de jaren zeventig en aan het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger, waarin veel Molukkers dienden. Het hoort allemaal bij de Molukse historie, aldus de kersverse hoogleraar 'Molukse Migratie en Cultuur in Comparatief Perspectief' Fridus Steijlen, maar er is meer te vertellen over de Molukkers. Te meer ook omdat de Molukse integratiegeschiedenis aan de wieg stond van het Nederlandse minderhedenbeleid, aldus de bijzonder hoogleraar.Hoogleraar Fridus Steijlen is te gast.

Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor de slechte wijnoogst in Frankrijk, de uitvinding van de elektronenmicroscoop en in Het Spoor Terug: De Vader van de Geschiedenis. Een reis met Herodotus naar Babylon en Egypte.

Met in het eerste uur van OVT aandacht voor de Groningse gasafspraken, een zesduizend jaar oude swifterbantbaby, de intellectuele achtergrond van de Fortuyn-revolte, de Javastraat in Amsterdam en de column van John Jansen van Galen.

6000 jaar geleden werd een moeder met haar kindje liefdevol in de armen begraven. Het is een unieke vondst die deze week gedaan werd bij Nieuwegein. De vondst werpt een nieuw licht op onze kijk op de liefde van ouders voor hun kind in de Swifterbantcultuur. Want misschien hielden de mannen en vrouwen uit die oude harde landbouwcultuur wel evenveel van hun kroost als wij dat vandaag de dag doen.Mediëvist Sanne Frequin komt praten over ouders, kinderen, leven en dood 6000 jaar geleden.

De Spaanse inlichtingendienst is er na vijfhonderd jaar in geslaagd om de geheimtaal van koning Ferdinand van Aragón te kraken. De koning gebruikte geheimschrift in zijn contact met een legeraanvoerder, begin zestiende eeuw. Historicus Chris van der Heijden licht deze vondst toe.

In 1986 kreeg Ernst Ruska de Nobelprijs voor het ontwerp van de eerste elektronenmicroscoop. De uitvinding maakte ‘het leven’ zichtbaar en bewees de biologie een enorme dienst. Ruska moest 55 jaar op erkenning voor zijn ontwerp wachten. En de weg erheen viel niet mee en werd geplaveid door jaloezie, strijd, ambitie, ego’s, vriendschap en prioriteitenkwesties. Het boek ‘Beelden zonder Weerga’ van Dirk van Delft en Ton van Helvoort is een wetenschapsgeschiedenis van de microscoop en zijn uitvinder.Dirk van Delft, bijzonder hoogleraar Materieel erfgoed van de natuurwetenschappen te Leiden, is te gast.

Het was op 4 maart 1963 heuglijk nieuws, toen de heren van de Staatsmijnen, de NAM, de minister van Economische Zaken en de voorlopers van Shell en Exxon een overeenkomst tekenden waarin uiteen werd gezet hoe de gaswinning in Groningen in zijn werk zou gaan. Wát er precies in die overeenkomst stond, dat was altijd geheim, tot het Dagblad van het Noorden het deze week naar buiten bracht. Volgens deskundigen biedt het document een interessant inzicht in hoe anno 1963 de kosten, de baten en de verantwoordelijkheden inzake de gaswinning tussen overheid en industrie zijn verdeeld.We bespreken het document met hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring.