1 januari 2018 is het tweehonderd jaar geleden dat de wereld kennismaakte met Victor Frankenstein en het gruwelijke wezen dat hij creëerde. Beide figureerden in wat wel de eerste sciencefiction roman genoemd wordt: Frankenstein, or the modern Prometheus. Dr. Frankenstein en zijn Monster leven nog steeds door. Hoe keek men toe en nu naar het verschijnsel? Janneke Budding schreef ''Frankenstein; het Monster en zijn Makers'' en is te gast.

Rond de onafhankelijkheid in 1975 kwamen veel Surinamers naar Nederland, waar nauwelijks huisvesting was geregeld. Het kraken van Bijlmerflat Gliphoeve werd een van de eerste uitingen van zwart activisme in Nederland. Oud-bewoners en betrokkenen blikken terug op het roemruchte verleden van de flat. Een radiodocumentaire van Maartje Duin en Daan Dekker, oorspronkelijk gemaakt voor Radiodoc. Bekijk hier ook de multimediale productie:https://www.vpro.nl/programmas/gliphoeve.html

Met in het tweede uur aandacht voor 200 jaar Frankenstein en de documentaire 'Gliphoeve' over de beroemde Bijlmermeer flat.

Ook dit jaar overleden er weer tal van bekende persoonlijkheden die ons verbinden met deze en vooral met de vorige eeuw. De man van het ene Duitsland Helmut Kohl, filmster Jeanne Moreau, de onverbeterlijke pacifistisch socialist Fred van der Spek en niet te vergeten Jorge Zorrequieta, de vader en schoonvader van. Als gebruikelijk herdenken wij een aantal van hen in OVT’s eigen seculiere requiem. Met historicus Wim Berkelaar, Amerikaniste Marka Valenta en publiciste Tamarah Benima

De oorlog in Biafra duurde van 1967 tot 1970; tussen de eenen drie miljoen mensen vonden de dood, vooral door hongersnood. Broodmagerekinderen met opgezette buikjes waren voor het eerst op tv te zien en dat leiddetot het idee om deze uitgehongerde kinderen naar Nederland te halen om zealhier te laten aansterken. Uiteindelijk zouden slechts tien kinderen inderdaadnaar Nederland komen, maar zelfs met dit kleine aantal kinderen liep het nietallemaal goed af. Een verhaal over de keerzijde van goede bedoelingen. Een documentaire van Gerard Leenders. Hij sprak onder andere met Marie Louise Schipper, die over deze episode een boek schreef getiteld Goede bedoelingen. De onvoorziene gevolgen van internationale noodhulp.

Het einde van het jaar is weer nabij, maar in OVT bekijken we de zaken altijd vanuit een groter perspectief en besteden we aandacht aan het einde van de gehele Westerse beschaving. Tenminste, de voorspelling daarvan volgens Oswald Spengler, een zwartkijkende historicus die in 1918 het kloeke werk De ondergang van het Avondland publiceerde. Dit jaar verschenen de twee delen voor het eerst in Nederlandse vertaling. Een omstreden werk, want ook de nazi’s en hedendaags extreem rechts vonden in deze cultuurpessimist een ware inspirator. Een gesprek met filosoof Ad Verbrugge,vertaler Mark Wildschut en historicus Chris van der Heijden

Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het instorten van drie grote beschavingen aan het eind van de Bronstijd en in het Spoor Terug: Mascottes van de Biafraanse oorlog, een documentaire van Gerard Leenders

Met in het eerste uur van OVT aandacht voor: Fordlandia. De hypermoderne efficiëntie-utopie van Henry Ford, de column van John Jansen van Galen en een bespreking van het recent heruitgegeven boek De ondergang van het Avondland van Oswald Spengler

Deze maand werd bekend dat Bill Gates 80 miljoen dollar steekt in de bouw van een stad met de welluidende naam Belmont. Een ‘smart city’ voor 80 duizend bewoners, met supersnel internet, zelfrijdende auto´s en high-tech banen. Het is het zoveelste initiatief van een Amerikaanse zakentycoon die wel eens eventjes wil laten zien hoe je een ideale samenleving uit de grond stampt. Maar wie een blik in de geschiedenis werpt, weet dat dat soort plannen niet altijd goed aflopen. In 1928 bouwde Henry Ford, toentertijd ’s werelds rijkste Amerikaan, midden in een Braziliaans regenwoud bijvoorbeeld het tot mislukking gedoemde Fordlandia.We bespreken deze hypermoderne efficiëntie-utopie van weleer met oud-Zuid-Amerika-correspondent Ineke Holtwijk

De Column van John Jansen van Galen