OVT

Een eeuw geleden sloeg op 28 juni de vlam in de pan. Het land, Amsterdam in het bijzonder, leed honger. En ook al was er rijst in overvloed, de heren der schepping, ook de armsten, wilden piepers op hun bord. En toen ontdekten Amsterdamse arbeidersvrouwen dat er een legerschuit met aardappelen op de Prinsengracht lag. Het gevolg: plunderingen, rellen en schietpartijen door het leger. Na 9 doden en 114 gewonden kwam de stad weer tot rust. Zondag 2 juli geven Ellen ten Dame, de Konrad Koselleck Big Band en Vincent Bijlo een gratis concert in Amsterdam om het aardappeloproer te herdenken. Vincent Bijlo is te gast

Het begon met een priester die als christen het geweer opnam. En er groeide een serieuze guerillabeweging uit, de ELN oftewel het Nationale Bevrijdingsleger van Colombia, het kleine broertje van de FARC. Deze week ontvoerde het inmiddels tot drugshandelaren verworden rebellenleger twee medewerkers van het tv-programma Spoorloos. Journalist en Zuid Amerikadeskundige Jan van der Putten legt uit hoe de ELN ontstond uit een verstandshuwelijk van de bevrijdingstheologie en het marxisme in de jaren zestig.

In september wordt de Nederlandse publicist en sinoloog Ian Buruma hoofdredacteur van ‘The New York Review’ of Books’. Een meer prestigieuze baan in de journalistiek is er nauwelijks te bedenken. Deze week is Buruma even in Nederland. Hij komt praten over de NYRB als centrum van denkend Amerika, over Europa en Amerika en over zijn eigen geschiedenis

Afgelopen week overleed de Amerikaan Otto Warmbier, die vorige week na anderhalf jaar gevangenschap door Noord-Korea werd uitgeleverd. Otto was een van de meer dan duizend Amerikaanse toeristen die jaarlijks naar Noord-Korea reizen. Amerika overweegt nu om toerisme naar het land te verbieden.Toch wil Noord-Korea graag dat de toeristen blijven komen, als bron van inkomsten en om hun eigen imago op te poetsen. Dat hoorden we zelfs nog in de emotionele smeekbede om vergiffenis van Otto vorig jaar, gescript door de instanties, waarin hij iedereen opriep vooral naar Pyongyang af te blijven reizen, en zelfs in herinnering bracht dat Westerlingen vroeger graag afreisden naar Pyongyang - het “Jeruzalem van het Oosten” dat Amerikanen met open armen ontving. We bespreken de geschiedenis van Noord-Korea als reisoord voor het Westen met hoogleraar Korea-studies Remco Breuker.

Wij Nederlanders waren – tot voor kort in ieder geval – open-minded en tolerant jegens buitenlandse cultuur. Niet waar, aldus historicus Jesper Verhoef, die deze week promoveerde met zijn onderzoek 'Opzien tegen modernisering'. Want de meest invloedrijke bron van cultuur van de 20e eeuw, Amerika, werd bovenal gezien als een bron van materialisme, lawaai en vulgariteit. Jesper Verhoef is te gast.

De column is deze week van John Jansen van Galen.

Zilversmokkelende VOC'ers; Motley's Republiek en in Het Spoor Terug een documentaire over hoe Heerlen uitgroeide tot drugsstad in de jaren zeventig.

Het werk van de VOC-matroos was gevaarlijk en slecht betaald.Niet zo gek dus misschien dat de historici Matthias van Rossum en Jan Lucassen ontdekten dat vele VOC’ers bijbeunden als illegale zilversmokkelaars. In 1728 vond men in een gezonken VOC-schip dan ook een “eenmerkelijk quantiteijt aen ducatons” aan, verstopt in onder andere “zakken,neusdoeken, buffeltjes, broeken, mutsen, kousen en schoenen”. Was deze bijverdienste lucratief genoeg om te verklaren waarom zo veel mannen aanmonsterden bij de VOC?Jan Lucassen, Bijzonder hoogleraar Internationale en Comperatieve Sociale Geschiedenis, is te gast.

Onze 16e en 17e voorouders waren het voorbeeld voor Amerika. Want zij hadden het met hun kleine landje opgenomen tegen de tirannieke koning van Spanje. Onze Tachtigjarige oorlog werd in alle geuren en kleuren beschreven door de Amerikaan John Motley. Zijn The Rise of the Dutch Republic was jarenlang het standaardwerk over de Nederlandse Opstand. In Amerika en in Nederland.Historicus Jaap Verheul schreef het boek De Atlantische pelgrim, over John Motley en de Amerikaanse ontdekking van Nederland. De auteur is te gast.