400 jaar geleden zette de Nederlandse Dirk Hartog als eerste Europeaan voet aan de westkust van Australië. Twee dagen later vertrok hij alweer, want voor een handelaar bood dit continent weinig interessants. Hij viste wel een tinnen bordje uit het scheepsservies, kerfde er een boodschap op en nagelde het aan een plank, om zo dienst te doen als gedenkplaat. Het is het oudste teken van Europese aanwezigheid in heel Australiëen wonderbaarlijk genoeg bestaat het nog steeds. Lange tijd lag het bij het Rijksmuseum, maar ter viering van het Dirk Hartog-jaar leent het Rijks het relikwie een jaar uit aan een dankbaar Down Under. Te gast is Tamar Davidowitz, restaurator bij het Rijksmuseum die het bordje opknapte en vorige maand naar Australië bracht.

Het is een bizar gezicht: een degelijk Beiers huis met après-ski-allure midden in het Tanzaniaanse oerwoud. In natuurpark Amani in noordoost Tanzania barst het er van. Het is de tastbare nalatenschap van de Duitse kolonisten, die tot na de Eerste Wereldoorlog een groot plantage-imperium hadden opgebouwd. Het Duitse verleden werkt tot op heden door bij de lokale bevolking. Het heersende idee is dat ze na hun vertrek in 1918 alle bezittingen hebben begraven - en dat ze nog steeds ergens moeten liggen. Verschillende groepen gravers zoeken al jaren naar de mythische Duitse schatten. In Het spoor terug gaat Laura Stek samen met antropoloog Rene Gerrets op zoek naar de schatten, geesten, wondermiddelen en de gravers.

Robert F. Williams, een burgerrechtenactivist die de zwarte bevolking opriep om zich met wapens te verdedigen tegen racistisch geweld, werd gezocht door de FBI en de Ku Klux Klan wilde hem lynchen. Samen met zijn familie vluchtte hij naar Cuba en vervolgens naar China. Schrijfster Christine Otten reconstrueerde een familiedrama in een door blanken beheerst Zuiden van Amerika en schreef de roman We hadden liefde, we hadden wapens. De auteur is te gast.

Een rugby-interland tussen Engeland en Schotland op Nederlandse bodem. Dat bestond. Op 5 november 1916 streden Engelse en Schotse gedetineerde soldaten op de groene mat tegen elkaar. Zo konden ze de Eerste Wereldoorlog waaruit ze in België waren ‘ontsnapt’ even vergeten. De gebeurtenis stond aan de wieg van het rugby in Nederland, en precies honderd jaar later vindt er in Leeuwarden dan ook een centennial memorial match plaats. Te gast is Menno Wielinga, schrijver van Het Engelse kamp in Groningen, de geschiedenis van 1500 Engelse militairen tijdens de Eerste Wereldoorlog

Patricia Schroeder, Geraldine Ferraro, Elisabeth Dole en Victoria Woodhull: vier vrouwen die al decennia voor Hillary Clinton carrière maakten als politici. Toch wist geen van hen het hoogste ambt te bereiken. Waar liepen deze voorgangers van Hillary Clinton op de klippen, en in hoeverre is Hillary Clintons strategie om door het politieke glazen plafond heen te breken gevormd door hun ervaringen?Amerikaniste Ruth Oldenziel is te gast

Hoe verdraagzaam was het Nederland van de Gouden Eeuw eigenlijk? Wie de roman Jacobs Vlucht van de Amerikaanse religiehistoricus Craig Harline leest, die zal moeten bekennen dat we de religieuze tolerantie uit die tijd vooral tolerant was in relatieve zin. Harline beschrijft een familie die vier generaties lang op de vlucht is voor vervolging en onderdrukking. De auteur is te gast.

Het begrip allochtoon is van overheidswege bij de overheid geschrapt. Voortaan spreken de ambtenaars over `inwoners met een migratieachtergrond´. Het begrip ´allochtoon´werd in 1971 geïntroduceerd in een wetenschappelijk rapport door de sociologe Hilda Verwey-Jonker. Maar het was al langer gangbaar.Taal- en woordkundige Ewoud Sanders neemt de geschiedenis van het a-woord door.

De columnist is deze week John Jansen van Galen

In het tweede uur van OVT een gesprek met Menno Wielinga over de centennial memorial match in Leeuwarden, Tamar Davidowitz over het tinnen bord van Dirk Hartog en Het Spoor terug over Duitse geesten in de jungle.

We hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk is het boek er: de biografie over Nederlands meest populaire en ogenschijnlijk meest huisvrouwelijke vorstin. De biografie heet ‘Juliana. Vorstin in een mannenwereld’. En wat blijkt: Juliana had het heel moeilijk, allereerst met de onmogelijke Bernhard, en vervolgens met de tijd waarin de heer des huizes in het publieke en privédomein nog doorging voor een halve godheid.‘Ik moest mijn boek wel schrijven vanuit een feministisch perspectief’, aldus Jolande Withuis. De schrijfster is te gast.