Verleden jaar liep de Hadj uit op een regelrechte ramp, met meer dan 1600 doden door verdrukkingen. Eerder al vielen er telkens grote hoeveelheden doden bij de zogeheten ‘stenigingen van de duivel’, een vast ritueel van de pelgrimage. Deze vrijdag begon de jaarlijkse pelgrimstocht weer. Maar waar toch komt de massaliteit vandaan, waarom steeds die ongelukken en wat moet een echte pelgrim allemaal doen en laten? Arabist Maurits Berger vertelt over de hadj.

de column is van John Jansen van Galen

Ze vond dat verkrachting binnen het huwelijk niet bestond, want met haar jawoord had de vrouw immers toegestemd. Phyllis Schlafly, de zogeheten ‘first lady van het antifeminisme’ stierf deze week op 92-jarige leeftijd. Ze was zeer geliefd bij de conservatieve bewakers van good old America, en minstens zo gehaat bij het weldenkende deel der Amerikaanse natie. Zo beet feministe Betty Friedman haar ooit toe, dat ze haar ‘graag zou zien smeulen op de brandstapel.’ Amerikaniste Ruth Oldenziel komt vertellen over Phyllis Schafly.

Relatie Filippijnen en VS; de Hadj, de gevaren en wat moet de pelgrim allemaal doen; de column van John Jansen van Galen; Arabische dictators

Amerikaanse anti-feministe overleden; Algerijns verzetselftal; Het Spoor Terug over de sovjet-cellist Dimitri Ferschtman

Ze waren, dachten we, de risee van de geheime diensten. Maar wat blijkt - de Nederlandse inlichtingendiensten waren een steunpilaar voor de CIA, en werkten zelfs samen met deze Amerikaanse dienst aan clandestiene operaties achter het IJzeren Gordijn. Spionagedeskundige en historicus Cees Wiebes schreef er het boek Samen met de CIA. Operaties achter het IJzeren Gordijn over. In dit boek doet hij ook nog enkele onthullingen over Nederlanders die van onverdacht linkse huize waren, maar zich als spionnen voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst inzetten om het rode broedervolk te bespioneren.Cees Wiebes is te gast.

Deze week verschijnt een Nederlandse vertaling van een boek dat in Duitsland vorig jaar al flink opzien baarde: Drugs in het Derde Rijk. In dat boek beschrijft Norman Ohler hoe Duitse burgers, het leger en zelfs Hitler zelf de Tweede Wereldoorlog niet alleen onder de roes van het nationaal-socialisme beleefden, maar ook onder de roes van allerhande drugs.Wie de onvermoeibare daadkracht van Duitse soldaten tijdens de Blitzkrieg wil begrijpen, of de waanwereld van waaruit Hitler in zijn laatste jaren handelde, die moet volgens Ohler dan ook zeker oog hebben voor de rol die pepmiddelen als Previtin – een vorm van crystal meth – speelden.Bij ons aan tafel zit historicus Stephen Snelders, die het nawoord schreef van de Nederlandse editie van dit boek.

Hij was misschien niet de architect van de apartheid, maar wel de eerste aannemer: de Zuid-Afrikaan Hendrik Verwoerd die 50 jaar geleden – op 6 september 1966 – werd vermoord. Hij maakte zich razend populair bij de Afrikaners met de belofte van Zuid-Afrika een republiek te maken, onafhankelijk van Groot-Brittannië. Wie was deze Zuid-Afrikaans nationalist van Nederlandse komaf? En was zijn dood een daad van politiek verzet tegen de apartheid, of een dollemansdaad? De parlementsbode die hem met een dolk neerstak had de opdracht tot de moord namelijk doorgekregen van een gehallucineerde reuzenlintworm uit eigen onderbuik.Te gast is Hendrik Verwoerds biograaf Bas Kromhout.

De pelgrim hoeft niet meer te kruipen naar Rome, te sloffen naar Santiago de Compostella of te fietsen naar Jeruzalem – de moderne pelgrim gaat namelijk virtueel. Er bestaat zelfs een term voor: cyberpelgrimage. De Tilburgse onderzoekers Paul Post en Suzanne van der Beek schreven er een boek over, getiteld Doing Ritual Criticism in a Network Society. Er blijkt namelijk ook veel kritiek te bestaan op het pelgrimeren via internet. Want lijdt een internetpelgrim wel voldoende pijn, en komt hij niet per ongeluk op een pornosite terecht in zijn speurtocht naar bijvoorbeeld de heilige Antonius?Een van de auteurs, Paul Post, is te gast.

Het Hongaarse dorp Szigetvar is in alle staten. Op 6 september arriveert een Turkse delegatie met prominente Ottomaanse nazaten om hun grote vondst te bewonderen: het graf van Suleyman de Prachtlievende. Het is de sultan waar Erdogan zich het liefste mee associeert. In de 46 jaar dat Suleyman op de troon zat breidde hij zijn rijk flink uit met veroveringen op de Balkan, in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Er is eindeloos lang gezocht naar de tombe en begin dit jaar kwam er eindelijk een doorbraak: in de achtertuin van een tandeloze wijnboer ontdekte een team van Hongaarse archeologen een berg stenen die duidde op Suleyman's laatste rustplaats. Wat betekent dat voor de regio? En hoe interessant is dit voor Turkije? Laura Stek bezocht schrijver Jaap Scholten in zijn Hongaarse huis vlakbij de opgraving. Samen reisden ze naar het graf en spraken ze met de vinder en zijn team over de 'de grootste Hongaarse vondst tot nu.'