‘Ze zijn volkomen egoïstisch en vochten pas toen ze werden aangevallen en slechts voor een paar uur.’ Zo oordeelde Winston Churchill over Nederland in de meidagen van 1940. Churchill was geen fan van het landje achter de dijken. Want hadden die Nederlanders in de negentiende eeuw ook niet de eigenwijze boeren in Zuid-Afrika gesteund die in opstand kwamen tegen het Engelse gezag. En kwam niet een groot deel van die Zuid-Afrikaanse boeren van oorsprong uit Holland? Winston Churchill maakte van zijn reserve tegenover de Hollanders zogezegd geen geheim. Toch schonk de Leidse universiteit hem in 1946 een eredoctoraat. Hij nam het zonder blikken of blozen in ontvangst, nu precies zeventig jaar geleden. Journalist en Churchill-kenner Oebele de Jong schreef Churchill en de Nederlanders, dat deze week uitkomt. De auteur is te gast.

Het Wilhelmus; Black power op Westpoint?; De column van John Jansen van Galen; Manuscript van de duivel; Vrij Nederland.

Zestien zwarte vrouwen in blauwgrijs militair pak ballen op een foto eensgezind hun vuist, als symbool van zwarte solidariteit. Het is niet zomaar een plaatje, maar een foto van hun afstuderen op de beroemde militaire academie Westpoint. De publicatie van de foto zorgde deze week voor een serieuze rel, want de studenten aan Westpoint mogen in uniform niet deelnemen aan politieke activiteiten. Westpoint liet al weten dat ze de vuist niet als een politieke daad beschouwen, maar de ophef is veelzeggend: studenten aan Westpoint vormen de bloem der natie in Amerika, en hun gedrag ligt al eeuwen onder een vergrootglas. Eduard van de Bilt is te gast.

De column is deze week van John Jansen van Galen.

Iedereen dacht altijd dat het Marnix van Sint- Aldegonde was die het Wilhelmus heeft geschreven. Nee dus, nieuw onderzoek wijst uit dat de geestelijk vader van ons volkslied weleens een orthodoxe protestantse theoloog, genaamd Petrus Datheen, zou kunnen zijn. Een aantal onderzoekers die met verenigde krachten op zoek gingen naar de oorsprong van het Wilhelmus kwamen tot deze verrassende ontdekking. Onderzoeker Mike Kestemont over de ware schepper van het Wilhelmus.

Eind jaren zestig werd het ineens het blad van linkse weldenkende mensen. Zelf beschreef de redactie van het blad zijn journalistieke credo als ‘georganiseerd wantrouwen’. We hebben het natuurlijk over het inmiddels in zwaar weer verkerende weekblad Vrij Nederland. John Jansen van Galen beschreef zijn roerige historie in De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland. Auteur John Jansen van Galen is te gast.

Het lijkt een gevalletje Dan Brown. Het betreft een manuscript uit de vijftiende eeuw, geschreven in een soort geheimtaal, waar geleerden, cryptologen en zelfs codebrekers uit de Tweede Wereldoorlog op stuk liepen. Het ding heet het Voynichmanuscript, naar een van de beroemdste eigenaren. Ooit was het in handen een obscure alchemist en de excentrieke Keizer Rudolf II, tegenwoordig is het eigendom van de universiteit van Yale. Thrillerschrijver en winnaar van de Gouden Strop Donald Nolet schreef er ‘Handschrift van de duivel’ over. Hij is te gast.

De vloek van Richard III; Schip van kapitein Cook; De column van Philip Freriks; Wounded Knee; Bisschop Bekkers.

Aanstaande maandag is het vijftig jaar geleden dat de laatste volkse Nederlandse bisschop overleed. Hij heette bisschop Bekkers en was een soort paus Franciscus op Nederlands niveau. Beroemd en geliefd werd hij met name toen hij op 21 maart 1963 in een Brandpuntuitzending van de KRO verklaarde dat de gelovigen zelf ook zeggenschap dienden te hebben over het gebruik van de eigen lendenen en het kindertal. Zijn sterven wordt deze zondag herdacht in zijn geboorteplaats Sint-Oedenrode met een zogenoemde heilige mis en met een eresaluut aan zijn graf, uitgevoerd door de dorpsharmonie het Sint-Jorisgilde. Historicus en kenner van het katholicisme Gerard Rooijakkers is te gast.

Foto: Nationaal Archief http://proxy.handle.net/10648/aa1e9828-d0b4-102d-bcf8-003048976d84

Tegenwoordig heeft de luchtballon een enigszins lollig en suf imago. Maar eind 18e eeuw leidde de uitvinding ervan tot een enorme ballongekte. Het Teylers Museum wijdt er een tentoonstelling aan, die tot 28 augustus loopt. Hoofdconservator wetenschap van het Teylers, Trienke van der Spek, is te gast.