OVT

"Jantjes" werden ze al in de 18e eeuw genoemd, de Nederlandse matrozen op zee. Maar wie waren het, waar kwamen ze vandaan en wat moesten ze doen? Vele tienduizenden jongens en mannen, niet alleen uit Nederland, maar ook uit het omringende buitenland, bemanden elk jaar opnieuw de schepen van oorlogsschip tot visserspink. Maritiem historicus en emeritis hoogleraar te Leiden, Jaap Bruijn, schreef hun geschiedenis in het boek Zeegang. Zeevarend Nederland in de achttiende eeuw. Jaap Bruijn is te gast.

Het Latijn heeft West Europa geciviliseerd, beschaaft en behoed voor een terugval in barbarij. De Romeinen spraken en schreven het, en vervolgens kon Europa niet meer zonder. Van de Middeleeuwen tot diep in de negentiende eeuw stond het Latijn voor een cultuur- en beschavingsideaal. Het Latijn, kortom, is niet dood, het leeft, aldus neo-Latinist Jan Bloemendal. Bloemendal schreef "Latijn. Cultuurgeschiedenis van een wereldtaal" en is te gast.

VPRO negentig jaar; Lingua franca Latijn; Het Spoor Terug; Terug naar Hollands Siberie deel 1

Er ging vrijwel geen dag voorbij of er stond wel een ‘ingezonden’ van haar hand in de krant. Henriëtte Boas (‘Badhoevedorp’) was de ongekroonde koningin van het eigen gelijk en van andermans ongelijk, dat in het ‘ingezonden’ gepast werd aangetoond. Maar ze was meer dan een brievenschrijfster. De ‘Joodse zaak’ vond in haar een oprecht verdediger, en de bedrieger Weinreb vond in haar een keiharde ontmaskeraar. Historica Pauline Micheels schreef haar biografie "De waarheidszoekster. Henriëtte Boas. Een leven voor de joodse zaak". Zij is te gast.

Napoleons paard; Briefschrijfster Henriëtte Boas; De column van John Jansen van Galen; VOC-Jantjes; De Bezeten Wereld:Referenda gevaar voor Europa?

Het rode radiolampje ging in huize Spelberg aan, als vader Everhard Spelberg of iemand anders beneden in de studio aan de 's Gravelandseweg 65 een praatje hield voor de V.P.R.O.-microfoon. Dan wisten de kinderen dat zij stil moesten zijn, opdat heel Nederland de boodschap der Vrijzinnigheid kon beluisteren. Het waren de jaren dertig, en bij het omroepechtpaar Spelburg thuis was het vrijzinnig en gezellig. Naar aanleiding van het negentigjarige bestaan van de VPRO bezocht Willem Pekelder alle vier nog levende kinderen van de aartsvader van de VPRO. Willem Pekelder is te gast.

Het was zomaar een boek over een het leven van arme familie, vanaf de achttiende tot diep in de twintigste eeuw. Het werd een bestseller. Binnenkort wordt het pauperparadijs van Suzanna Jansen ook op de planken gebracht, als theaterspektakel. Documentairemaker René Oomen was erbij, en maakte een documentaire over ‘the making of’. Zondag deel 1: Terug naar Hollands Siberië: Onderstand als gunst.

Stel dat straks, na het referendum in het Verenigd Koninkrijk, de Brexit er komt. En stel dat we in Nederland een vervolg krijgen op het Oekraïne-referendum. Wat betekent dat voor de eenheid van Europa? Gaat Europa dan terug naar de instabiele tijden van vóór de Tweede Wereldoorlog, sterker nog, gaat Europa dan lijken op de Republiek van Weimar? Het referendum, bedoeld om de democratie te versterken, zou de Europese Unie weleens kunnen verzwakken. Reden te over om in de discussierubriek ‘De Bezeten Wereld’ de volgende stelling te bespreken: Referenda bedreigen het voortbestaan van Europa. Met historicus Wim Berkelaar en publiciste Tamarah Benima. Wij zijn ook benieuwd naar uw mening! Stem hier en laat ook uw mening achter.

De column is deze week van John Jansen van Galen.

De uitvinder van de natuur; Het Spoor Terug: Onze koeien (deel II).