Iedereen dacht altijd dat het Marnix van Sint- Aldegonde was die het Wilhelmus heeft geschreven. Nee dus, nieuw onderzoek wijst uit dat de geestelijk vader van ons volkslied weleens een orthodoxe protestantse theoloog, genaamd Petrus Datheen, zou kunnen zijn. Een aantal onderzoekers die met verenigde krachten op zoek gingen naar de oorsprong van het Wilhelmus kwamen tot deze verrassende ontdekking. Onderzoeker Mike Kestemont over de ware schepper van het Wilhelmus.

Eind jaren zestig werd het ineens het blad van linkse weldenkende mensen. Zelf beschreef de redactie van het blad zijn journalistieke credo als ‘georganiseerd wantrouwen’. We hebben het natuurlijk over het inmiddels in zwaar weer verkerende weekblad Vrij Nederland. John Jansen van Galen beschreef zijn roerige historie in De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland. Auteur John Jansen van Galen is te gast.

Het lijkt een gevalletje Dan Brown. Het betreft een manuscript uit de vijftiende eeuw, geschreven in een soort geheimtaal, waar geleerden, cryptologen en zelfs codebrekers uit de Tweede Wereldoorlog op stuk liepen. Het ding heet het Voynichmanuscript, naar een van de beroemdste eigenaren. Ooit was het in handen een obscure alchemist en de excentrieke Keizer Rudolf II, tegenwoordig is het eigendom van de universiteit van Yale. Thrillerschrijver en winnaar van de Gouden Strop Donald Nolet schreef er ‘Handschrift van de duivel’ over. Hij is te gast.

De vloek van Richard III; Schip van kapitein Cook; De column van Philip Freriks; Wounded Knee; Bisschop Bekkers.

Aanstaande maandag is het vijftig jaar geleden dat de laatste volkse Nederlandse bisschop overleed. Hij heette bisschop Bekkers en was een soort paus Franciscus op Nederlands niveau. Beroemd en geliefd werd hij met name toen hij op 21 maart 1963 in een Brandpuntuitzending van de KRO verklaarde dat de gelovigen zelf ook zeggenschap dienden te hebben over het gebruik van de eigen lendenen en het kindertal. Zijn sterven wordt deze zondag herdacht in zijn geboorteplaats Sint-Oedenrode met een zogenoemde heilige mis en met een eresaluut aan zijn graf, uitgevoerd door de dorpsharmonie het Sint-Jorisgilde. Historicus en kenner van het katholicisme Gerard Rooijakkers is te gast.

Foto: Nationaal Archief http://proxy.handle.net/10648/aa1e9828-d0b4-102d-bcf8-003048976d84

Tegenwoordig heeft de luchtballon een enigszins lollig en suf imago. Maar eind 18e eeuw leidde de uitvinding ervan tot een enorme ballongekte. Het Teylers Museum wijdt er een tentoonstelling aan, die tot 28 augustus loopt. Hoofdconservator wetenschap van het Teylers, Trienke van der Spek, is te gast.

Deze week komt voor het eerst in decennia een Nederlandstalige heruitgave uit van een legendarisch geschiedenisboek: Bury my heart at Wounded Knee van Dee Brown. Het boek beschrijft de verovering van het Amerikaanse Westen op de Indianen vanuit Indiaans perspectief. In 1970 kwam Bury my heart at Wounded Knee uit, waarna het uitgroeide tot een enorm invloedrijk boek dat voor het eerst de ogen van het grote publiek opende voor de tragische en ware geschiedenis van de Indianen. Historicus en cultureel antropoloog Lea Zuyderhoudt is gespecialiseerd in de geschiedenis van Indianen. Zij is te gast. De Nederlandse vertaling Begraaf mijn hart bij de bocht van de rivier verschijnt bij uitgeverij In de Knipscheer.

Het wrak van de Endeavour, het schip van de Britse kapitein James Cook, zou deze week gevonden zijn aan de Amerikaanse oostkust. Wat weten we al over dit wrak, en wie was de zeevaarder die de Terra AustralisIncognita voor het Verenigd Koninkrijk in kaart bracht eigenlijk? Conservator Diederick Wildeman van het Scheepvaartmuseum is te gast.

We drinken in ons land al sinds mensenheugenis bier. En we brouwen ook al eeuwenlang. Monniken brouwden, thuisstokers brouwden en dat Amsterdamse bedrijf brouwde. Marco Daane schreef een geschiedenis van de Nederlandse biercultuur, die na een eeuw zieltogen weer bloeit als nooit tevoren. Literatuurhistoricus Marco Daane is te gast. Zijn boek heet Bier in Nederland. Een biografie.

In de periode van de bouw van de Muur tot de Wende probeerden honderden mensen uit de DDR over de Oostzee naar het Westen te vluchten. Veel van hen werden gepakt, en een onbekend aantal is verdronken. Schattingen variëren tussen de 170 en 190 mannen, vrouwen en kinderen. Vooral de oversteek van Hiddensee naar het vijftig kilometer verderop gelegen Denemarken was gevaarlijk. Mathijs Deen bezocht Hiddensee en sprak met de schrijver Lutz Seiler, die het boek ‘Kruso’ schreef over het vluchteiland. Hij maakte voor Het Spoor Terug de documentaire Hiddensee.