OVT

Vanaf komende maart viert Rotterdam 75 jaar Wederopbouw. Ter gelegenheid daarvan, in het kader van het project Rotterdam viert de stad, is het Verhalenhuis Belvédère op Katendrecht eind vorig jaar begonnen met de audioregistratie van verhalen van Rotterdammers over de wederopbouw van hun stad.Elk weekend worden in een verplaatsbare keet met studio, ergens op een markant punt in het centrum, door vrijwilligers van het Verhalenhuis Rotterdamse levensverhalen opgenomen. Die geschiedenissen worden verwerkt in lezingen, debatten, manifestaties en tentoonstellingen het komende jaar. Programmamaakster Michal Citroen luisterde mee in de mobiele keet en maakte voor het Spoor Terug aan de hand van de persoonlijke vertellingen een sfeerbeeld van de Wederopbouw van haar eigen stad.

*Onderbroken door schaatsen. Zie deel 2 voor vervolg gesprek.* Ze kwamen uit Groningen, Drenthe en zelfs de Randstad: ‘Hitler’s broedervolk’. De ruim vijfduizend Nederlandse boeren trokken als Arische pioniers naar de bezette Sovjet-Unie om daar vol goede foute moed aan het Groot-Germaanse rijk te bouwen.Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel schreef er het boek Hitlers broedervolk over. De historica is te gast.

Afgelopen vrijdag overleed de schrijver van dat ene boek over de Middeleeuwen dat je gelezen moest hebben. En toch schreef hij meer, dan dat ene boek, 'De naam van de roos', dat in 1980 uitkwam. Umberto Eco was een zeer geleerde alleskunner en vooral ook een auteur die op eigenzinnige wijze de geschiedenis tot leven wekte, met figuren die op kenmerkende wijze de slimheden en gebreken van hun tijd verpersoonlijkten.Een gesprek met de Nederlandse vertaalsters van Eco: Yond Boeke en Patty Krone.

De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

Na bijna honderd jaar wachten is het toch nog tot een proces gekomen tegen oorlogsmisdadiger Wilhelm II. Of beter gezegd, de Duitse keizer werd afgelopen week postuum berecht in een soort van historisch showproces hier te lande. Indertijd kwam het er niet van, omdat Nederland, waar de keizer naartoe gevlucht was, weigerde hem uit te leveren aan de bevooroordeelde geallieerden. Maar deze week was kwam het er dus alsnog van.Te gast is historicus Hans Andriessen, kenner van de Eerste Wereldoorlog en verdediger van de keizer in het nieuwe boek Het proces tegen Wilhelm II.

Umberto Eco overleden; De mythe van Paaseiland; De column is deze week van Nelleke Noordervliet; Polen en haar holocausthistoricus; Historische boeken met Bart Funnekotter.

Aanstaande 25 en 26 februari is de Februaristaking uit 1941 maar liefst 75 jaar oud. De Februaristaking was de eerste grootschalige verzetsactie tegen de Duitse bezetter, als protest tegen de razzia en deportatie van 425 Joodse mannen. Alweer jaren geleden maakte Kees Slager en Ronald van den Boogaard een reconstructie met betrokkenen. Naar aanleiding van het vijf-en-zeventigjarige jubileum een herhaling van dit Het Spoor Terug uit 1975.

Het is een probleem dat de Polen tot op heden achtervolgt. Bijna alle vernietigingskampen van de nazi’s stonden op Pools grondgebied. In Polen vonden ook veel pogroms plaats, op eigen burgerinitiatief. De Poolse historicus Jan T. Gross schreef er een onthutsend boek over, en mede daarom wil de Poolse regering hem een onderscheiding af nemen. Ook wil de Poolse regering het gebruik van het begrip ‘Poolse dodenkampen’, tot op heden gangbaar, verbieden.Historicus Stefan van der Poel komt praten over de moeizame Poolse omgang met het gewelddadige Poolse antisemitisme, over Jan T. Gross en over de benaming van holocaustkampen.

Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken. Hij bespreekt:De rafelranden van Europa van Ivo van de Wijdeven, uitgeverij UnieboekSpectrumGroot-Nederland & Groot-Colombia 1815-1830 van Sytze van der Veen, uitgeverij VerlorenHemelbestormers. Atheïsme in de klassieke oudheid van Tim Whitmarsh, uitgeverij Ambo/Anthos1956. De wereld in opstand van Simon Hall, uitgeverij UnieboekSpectrum

Eeuwen geleden werden de beelden van Paaseiland uit steen gehouwen, en nog altijd vormen de honderden norse kolossen een mysterie. Wat voor beschaving had die beelden ooit gebouwd? En hoe is die beschaving ooit aan z’n einde gekomen?Een populaire verklaring luidt dat de Paaseilandse beschaving ooit uit tienduizenden mensen had bestaan, maar zichzelf te gronde had gericht door eerst alle bomen van het eiland te kappen om de beelden over te vervoeren, en in de daaropvolgende milieucrisis zichzelf uit te moorden, tot slechts een paar duizend man op het boomloze eiland achterbleef. Maar deze week bereikte ons het nieuws dat die verklaring de prullenbak in kan.Hoogleraar milieuwetenschappen Jan Boersema is in de studio te gast om te vertellen hoe het dan wél is gegaan op het Paaseiland, en waarom de mythes over Paaseiland zo hardnekkig blijven. Hij schreef het boek Beelden van Paaseiland.