OVT

Geert Mak, Robbert Dijkgraaf, Paul Schnabel en Louise Fresco ontvingen hem al eens. Maar naar wie gaat dit jaar de Comeniusprijs? De prijs van de Comenius Stichting voor personen die in het voetspoor van de 17e-eeuwse theoloog, filosoof en pedagoog Comenius zich dienstbaar maken voor de samenleving, wordt dit jaar voor de vijfde maal uitgereikt. Comeniuskenner Hans van der Linde, tevens verbonden aan de Comenius Stichting, maakt de winnaar van dit jaar bekend en licht en passant toe wie Comenius eigenlijk was. De prijswinnaar zal ook geïnterviewd worden.

De column is deze week van Alexander Münninghoff

In Duitsland zijn er inmiddels 25.000 exemplaren van verkocht: de wetenschappelijke heruitgave van Mein Kampf is zogezegd een succes. Is het boek onschadelijk gemaakt door de 1600 extra pagina’s aan voetnoten die de apocalyptische tekst van Adolf Hitler omsingelen? De Führer wordt er in boekvorm in elk geval veel dikker van, maar wordt hij als historisch figuur kleiner of juist groter van al die tekst en uitleg? Hitlerkenners Willem Melching en Wim Berkelaar bespreken Mein Kampf.

Historicus en recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken. Met deze keer aandacht voor: Staalhelmen en curryworst. Een Duitse cultuurgeschiedenis in 15 fenomenen van Jerker Spits; Germania van Simon Winder; De Duitse Oorlog van Nicholas Stargardt; Moresnet van Philip Dröge; en Zink, het boekenweekessay van David van Reybrouck.

Duitsers spellen nog altijd als nazi’s; Waarom Duitsland?; Mein Kampf; De column is deze week van Alexander Münninghoff; Berlijn, Berlin; Historische boeken met Bart Funnekotter.

Het is onze irritante grote buur. En toch kunnen wij niet zonder, net als heel Europa. Duitsland, na 1945 al snel weer de sterkste economie van Europa, is inmiddels op alle gebieden weer de aanvoerder van de verzameling staten en staatjes op ons continent. Kortom, een land dat wordt gekenmerkt door provinciestadjes en curryworst leidt Europa door de 21ste eeuw.Historicus Willem Melching schreef 'Waarom Duitsland' en komt zijn eigen vraag beantwoorden.

Het lijkt wel of we elke week weer iets bijleren over de Neanderthaler. Deze week werd bekend dat ze een soort aanmaakblokjes gebruikten om vuur te maken; vorige maand bleek het restje in onze genen wat de mens depressiegevoelig maakt van de Neanderthalers te stammen; en hun herseninhoud was groter dan die van hun op ons gelijkende soortgenoten. Kortom: het beeld van de Neanderthaler is ernstig aan herziening toe – en daarmee ook het zelfbeeld van de mens. Hoogleraar archeologie van de oude steentijd Wil Roebroeks komt praten over de Neanderthaler en wij.

De Culturele Revolutie leidde in China niet alleen tot gewelddadige massahysterie, maar ook tot de schepping van een geheel nieuwe dansvorm: het revolutionair ballet. In balletten met krijgshaftige titels als Het rode vrouwendetachment en De verrassingsaanval op het regiment van de Witte Tijger bedansten ballerina's in kekke legerpakjes op spitzen de zegeningen van het communisme. Het zag er vrolijk uit, maar hoe was het leven van die dansers achter de schermen? Historica Dineke Koerts is een kenner van de Chinese podiumkunsten en zag de voorstelling. Zij is te gast en vertelt ons over de historie van de Chinese danspropaganda.

In 1973 werd in het miniatuurpark Madurodam in Den Haag een maquette van Willemstad onthuld door Koningin Juliana. Jarenlang gingen Antillianen naar Madurodam om hun Willemstad te zien. Ook Maduro, de naamgever van het miniatuurpark, moet postuum trots zijn geweest dat zijn geboortestad in het park vertegenwoordigd was. Maar in 1991 verdween de maquette en verscheen hij ineens op Antilliaanse feestjes. Vervolgens reisde de maquette via zolders en kinderkamers zelfs af naar Curaçao. Documentairemaker Jesper Buursink reist samen met kunstenaarscollectief Pink Pony Express de maquette achterna en probeert te achterhalen waarom de maquette uit het miniatuurpark verdween.

Wat wij kunnen leren van Marx; Het spoor terug: Waar is Willemstad?