Ze droomden van een berg rijstebrij waar je je doorheen moest vreten. Dan bereikte je luilekkerland. Ze droomden van de gelukzalige eilanden, van het aards paradijs dat na het vertrek van Adam en Eva ergens nog te vinden moest zijn en natuurlijk van het hemels Jeruzalem. De Middeleeuwse vaderlanders hielden zichzelf en hun medevaderlanders overeind in een harde wereld. Middeleeuwen-kenner Herman Pleij komt praten over dromen van Cocagne en andere middeleeuwse afwijkingen.

In de maand september 1929 gloorde heel even de hoop van een harmonieus en samenwerkend Europa. Een Europese federatie, een Europees project onder leiding van Frankrijk en Duitsland, van Aristide Briand en Gustav Stresemann leek heel even een kans te maken tijdens de jaarlijkse Assemblee van de Volkenbond. Een tiental jaren later werd duidelijk dat een verenigd Europa vooral een zwart Europa zou worden.Publicist Wim de Wagt schreef ‘Wij Europeanen’, over dit vergeten sleutelmoment uit de geschiedenis van Europa, en komt erover vertellen.

Gouden Eeuw; De Grote Historische vrouwenquiz; Middeleeuwen; de column van Nelleke Noordervliet; Historische boeken en live muziek van Trio C tot de Derde.

Na precies 100 jaar neemt Nederland afscheid van de blauwe envelop, met goedkeuring van een wetsvoorstel dat deze week door de Eerste Kamer ging. Nooit meer die verontrustende envelop in de brievenbus of op de deurmat. Dat is in elk geval winst. Tegelijkertijd gaat er een symbool verloren. Historicus Oscar Gelderblom komt praten over de doortastende historie van de belasting en de droom van gelijke laten en lusten via de belasting.

De beste historische boeken van deze maand worden weer besproken door onze recensent en NRC-journalist Bart Funnekotter. Met onder meer besprekingen van: ‘De spiegel van het Westen. Het nazisme en de westerse beschaving’ van Jean-Louis Vuillierme; ‘Zwarte Aarde. Geschiedenis van de holocaust’, van Timothy Snyder; ‘De afdaling in de hel – Europa 1914 – 1949’ van Ian Kershaw; en ‘Filips II Onmachtig koning’ van Geoffry Parker.

Wat moeten we weten van beroemde historische vrouwen, van het tasje van Thatcher tot en met het de stemmingswisselingen van Wilhelmina. Dat en meer komt aan de orde in ‘de grote geweldige vrouwenquiz’. Machteld Maris, bedenkster van de quiz en schrijfster van ‘Het grote geweldige vrouwenboek’, is te gast.

Nederland werd in de zeventiende eeuw gekenmerkt door ‘durf en vroomheid, geest en fantasie’, door ‘de wil tot daden’ en ‘het besef voor recht en redelijkheid’. Zo schreef de historicus Johan Huizinga over de inwoners van de polder in de gouden eeuw. Ze hadden een droom, al ‘die winkeliers die Holland regeerden', zoals buitenlanders tot hun stomme verbazing constateerden. Historicus Luc Panhuysen is te gast.

OVT op het terrein van de Van Nelle Fabriek in Rotterdam, 2e uur over 'tussen droom en daad' over de wederopbouw, het Nieuwe Rotterdam, de historie van de stad en het moderne architectuurwonder dat Rotterdam nu is, met muziek van Pierre van Duijl en de column van Nelleke Noordervliet

De nieuwe stad maakte naam als stad van de meest eigentijdse laat-twintigste-eeuwse architectuur. Met trotse eigen wereldwonderen als de Erasmusbrug en de nieuwe stadswijk ‘De Kop van Zuid’. Een gesprek met stedenbouwkundige Riek Bakker en met historicus en directeur van AIR (Architectuur Instituut Rotterdam) Patrick van den Klooster.

We kunnen leren van zowel de dromers als de doeners. Dat bewijst de historie van Rotterdam, en dat bewijst evenzeer de persoonlijke geschiedenis van Ahmed Aboutaleb. De burgemeester van Rotterdam schreef het essay voor de maand van de geschiedenis. Burgemeester Aboutaleb komt vertellen over dromen en daden, zijn geschiedenis en die van zijn stad.