Na precies 100 jaar neemt Nederland afscheid van de blauwe envelop, met goedkeuring van een wetsvoorstel dat deze week door de Eerste Kamer ging. Nooit meer die verontrustende envelop in de brievenbus of op de deurmat. Dat is in elk geval winst. Tegelijkertijd gaat er een symbool verloren. Historicus Oscar Gelderblom komt praten over de doortastende historie van de belasting en de droom van gelijke laten en lusten via de belasting.

De beste historische boeken van deze maand worden weer besproken door onze recensent en NRC-journalist Bart Funnekotter. Met onder meer besprekingen van: ‘De spiegel van het Westen. Het nazisme en de westerse beschaving’ van Jean-Louis Vuillierme; ‘Zwarte Aarde. Geschiedenis van de holocaust’, van Timothy Snyder; ‘De afdaling in de hel – Europa 1914 – 1949’ van Ian Kershaw; en ‘Filips II Onmachtig koning’ van Geoffry Parker.

Wat moeten we weten van beroemde historische vrouwen, van het tasje van Thatcher tot en met het de stemmingswisselingen van Wilhelmina. Dat en meer komt aan de orde in ‘de grote geweldige vrouwenquiz’. Machteld Maris, bedenkster van de quiz en schrijfster van ‘Het grote geweldige vrouwenboek’, is te gast.

Nederland werd in de zeventiende eeuw gekenmerkt door ‘durf en vroomheid, geest en fantasie’, door ‘de wil tot daden’ en ‘het besef voor recht en redelijkheid’. Zo schreef de historicus Johan Huizinga over de inwoners van de polder in de gouden eeuw. Ze hadden een droom, al ‘die winkeliers die Holland regeerden', zoals buitenlanders tot hun stomme verbazing constateerden. Historicus Luc Panhuysen is te gast.

OVT op het terrein van de Van Nelle Fabriek in Rotterdam, 2e uur over 'tussen droom en daad' over de wederopbouw, het Nieuwe Rotterdam, de historie van de stad en het moderne architectuurwonder dat Rotterdam nu is, met muziek van Pierre van Duijl en de column van Nelleke Noordervliet

De nieuwe stad maakte naam als stad van de meest eigentijdse laat-twintigste-eeuwse architectuur. Met trotse eigen wereldwonderen als de Erasmusbrug en de nieuwe stadswijk ‘De Kop van Zuid’. Een gesprek met stedenbouwkundige Riek Bakker en met historicus en directeur van AIR (Architectuur Instituut Rotterdam) Patrick van den Klooster.

We kunnen leren van zowel de dromers als de doeners. Dat bewijst de historie van Rotterdam, en dat bewijst evenzeer de persoonlijke geschiedenis van Ahmed Aboutaleb. De burgemeester van Rotterdam schreef het essay voor de maand van de geschiedenis. Burgemeester Aboutaleb komt vertellen over dromen en daden, zijn geschiedenis en die van zijn stad.

OVT op locatie op het terrein van de Van Nelle Fabriek over Rotterdam als toonbeeld van 'tussen droom en daad', over de fabriek zelf, over de stad, het nieuwe bouwen, de column van Nelleke Noordervliet, muziek van Pierre van Duijl, gast burgemeester Aboutaleb en de historie van de stad

De wederopbouw van de nieuwe stad. De oorlog sloeg een gat in het hart van Rotterdam. Nadien stond Rotterdam voor de vraag hoe het verder moest. Het nieuwe Rotterdam werd als het ware op een tafeltje in de Tearoom van de Van Nelle fabriek bedacht door de heren van Club Rotterdam. En bij woorden hoorden daden. Vanaf eind jaren veertig werd er gewerkt aan het Rotterdam zoals we het nu kennen, als de modernste stad van Nederland.Een gesprek met stadshistoricus Jacques Börger, dichter en schrijver Rien Vroegindeweij en Rotterdam Zuid-expert, schrijver en columnist Jan Oudenaarden.

En als we over Rotterdam praten, dan moeten we het natuurlijk ook hebben over de nieuwkomers v/d twintigste eeuw, de gastarbeiders en hun kinderen. Want zij maakten van Rotterdam de multiculturele stad bij uitstek, beroemd en berucht om haar probleemwijken.En bij ons zit Rachid Benhammou, columnist, freelance-verslagever en jarenlang jongerenwerker in Hillesluis, een v/d lastige wijken van Zuid.