OVT

Met in het eerste uur: In Memoriam 2018 en de column van John Jansen van Galen.

De column is van John Jansen van Galen

Met in het tweede uur: het anti-slavernijboek en Het Spoor Terug: Smithsonian Folkways.

Het was een slavenvanger die de anti-slavernijbeweging in de negentiende eeuw van de argumenten voorzag die een einde maakten aan het onmenselijke systeem. Hij heette John Gabriel Stedman en was een Schots-Nederlandse officier die in Suriname rond 1800 jacht maakte op weggelopen slaven. Zijn boek ‘Narrative, of a five years expedition against the Revolted Negroes' werd een bestseller. Het onthulde gedetailleerd in woord en beeld hoe de plantage-eigenaren omgingen met hun bezit, hun slaven. Roelof van Gelder beschreef het leven en werk van Stedman in zijn biografie ‘Dichter in de jungle: John Gabriel Stedman’. De journalist-geschiedschrijver is te gast.

Ieder jaar ontvallen ons weer talloze bekende en minder bekende belangrijke openbare personen. En ieder jaar is dat weer een goede reden om tegen het eind ervan een aantal van hen te herdenken, bij wijze van requiem. In 2018 verruilde Wim Kok het tijdelijke voor het eeuwige, en hetzelfde deden bijvoorbeeld Winnie Mandela en Mies Bouwman. In OVT bespreken we een aantal personen uit de wereld van cultuur, politiek en geschiedenis, die net wat minder herdacht zijn dan hun beroemdere tijdgenoten. Met bijdragen van historicus Wim Berkelaar, Amerikaniste en historica Markha Valenta en journalist en publicist bij de Groene Amsterdammer, Xandra Schutte.

Ze hebben alle geluiden denkbaar bij het Amerikaanse Smithsonian Folkways: van kwakende brulkikkers tot Indianen die de Pow Wow doen en jankende cowboys. Een gesprek met Huib Schippers. De Nederlandse directeur van het fameuze muziekarchief kijkt terug op 70 jaar verzamelwoede van exotische klanken en bespreekt de vroege Amerikaanse volksmuziek. Met fragmenten van Woody Guthrie, Mississipi John Hurt, Clarence Ashley (The Coo Coo Bird) en met een onbekende opname van de nog zeer jonge Bob Dylan.

‘Vanaf 21 december 2018 mag u alleen op vluchten van, naar of via de Verenigde Staten uw emotionele assistentiehond meenemen in de cabine.’ Zo luidt de nieuwste regel van de KLM inzake troostdieren die aan de voeten van het bange baasje mogen liggen tijdens de vlucht. Maar hoe zit het met troostdieren in de cabine? In 1927 ging in Amerika het eerste therapiedier mee de lucht in. Sindsdien is de blaffende of miauwende troostviervoeter steeds meer aan banden gelegd. Luchtvaarthistoricus Marc Dierikx is te gast.

Wat aten gewone en minder gewone Nederlanders in de Gouden Eeuw? Overblijfselen van de uitwerpselen van onze vroegmoderne voorouders verraden alles over hun menu en lievelingskostje. Archeologe Merit Hondelink dook in beerputten uit de zestiende en zeventiende eeuw en komt vertellen wat ze daar aantrof.

Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Johannes van Dam. De biografie’ door Jeroen Thijssen; ‘Whisky, wapens en weelde. Daniel Wolf, ondernemer in crisis- en oorlogstijd’ door Herman Langeveld; ‘Endlösung. Het lot van de joden 1933-1949’ door David Cesarani; en ‘Vrede en oorlog. Een wereldgeschiedenis’ door Jonathan Holslag.

Sander Dekker, minister van Rechtsbescherming, heeft een onafhankelijk onderzoek aangekondigd naar mogelijke betrokkenheid van overheidsfunctionarissen bij illegale adopties. Een externe commissie gaat kijken wat er precies is gebeurd en wat de rol van de Nederlandse overheid daarbij was, schrijft Dekker aan de Tweede Kamer. Aanleiding voor het onderzoek zijn aanwijzingen dat Nederlandse ambtenaren een rol hebben gespeeld bij illegale adopties uit Brazilië in de jaren zeventig en tachtig. Journalist en adoptiekenner Anouk Eigenraam komt vertellen over de adoptieprocedures van toen en nu, en over de illegale kinderhandel.