Met in het tweede uur van OVT: Tijdgeest, historische boeken en vaderlandse mythen.

Wat moeten we met koloniale kunst van omstreden herkomst? Teruggeven staat in een advies aan de Franse president Macron dat deze week verscheen. Wat nu al de restitutierevolutie heet, lijkt begonnen. Maar hoe zit het met het koloniale rooferfgoed en vergelijkbaar roofgoed in onze Nederlandse musea? En moet dat ook terug?

Zes jaar na het einde van de oorlog in Vietnam vluchtten ze per boot voor de verschrikkingen van het communistische regime. Misschien waren ze wel de eerste kennismaking met het fenomeen bootvluchteling. Schrijver Chris de Stoop tekende in ‘Wanneer het water breekt’ de verhalen van enkele van hen op. Ze blijken ons inmiddels akelig bekend voor te komen. De auteur is te gast.

Met in het eerste uur van OVT: Blackface Piet, roofgoed, de column van Alexander Münninghoff, vrouwenmodemacht en bootvluchtelingen.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Rebel. Politieke herinneringen 1869-1938’ van Angelica Balabanoff; ‘De rechtvaardigen’ van Jan Brokken; ‘Hendrik de Man. Een man met een plan’ van Jan Willem Stutje; ‘Rauter. Himmlers vuist in Nederland’ van Theo Gerritse; en ‘Albert Speer. Een Duitse carrière’ van Magnus Brechtken.

Het Wilhelmus, de Nachtwacht, het Melkmeisje van Vermeer, de Volendamse klompen. Het is allemaal typisch Nederland, net als ooit de Brave Hendrik en Hansje Brinker. Maar waar komen onze nationale mythen vandaan? En sinds wanneer bestaat Nederland eigenlijk? Flip van Doorn schreef ‘Het verzonnen koninkrijk’ en komt het allemaal uitleggen.

Het waren altijd heren die uitmaakten hoe vrouwen eruit dienden te zien. Mode was en is nog vaak een mannenbolwerk. Toch lukte het Franse vrouwen – naaisters – acht jaar voor de Grote Revolutie de mannelijke modemacht over het vrouwelijk lichaam te doorbreken. Zij gingen hun eigen kleding voor hun eigen geslacht ontwerpen. De expositie ‘Femmes Fatales, sterke vrouwen in de mode’ toont voorbeelden van vrouwelijke vrouwenmode en de gedachten erachter. Modeconservator Madelief Hohé is te gast.

6 mei 1945. Het Duitse stadje Demmin is in een paar dagen bijna volledig afgebrand. Tussen de ruïnes liggen honderden doden. Bijna allemaal, zo blijkt later, het gevolg van zelfmoord. Demmin is namelijk een van de vele plekken in Duitsland waar in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog een zelfmoordgolf plaatsvond. Wat bezielde deze Duitsers? Waarom verkozen ze te sterven in plaats van in het Duitsland van na de oorlog te leven?

D66 wil de regels voor uitvaart versoepelen. Daar horen ook nieuwe uitvaartmogelijkheden bij, zoals resomeren. En kunnen we ons lichaam ook cryomeren en composteren? Funerair deskundige Babs Bakels legt ons uit wat het inhoudt en hoe vroeger de uitvaart werd behandeld.

Punk verovert Nederland in 1977 in rap tempo, maar wordt eind 1978 in de pers alweer dood verklaard. Voorbarig. Want in de jaren daarna ontstaat in Nederland pas echt een bloeiende punkcultuur. Een documentaire van Paul van der Gaag.