OVT

Nederland heeft een primeur: de wereldwijde beweging voor fair trade begon hier. Met acties voor rietsuiker, eerlijke koffie en met onze wereldwinkels. Historicus Peter van Dam schreef ‘Wereldverbeteraars. Een geschiedenis van fair trade’. Hij komt vertellen over de historie van eerlijke handel, die in zekere zin begon bij Aristoteles die in de vierde eeuw al pleitte voor ‘rechtvaardige prijzen’.

De NS gaat voor het eerst schadevergoedingen betalen aan overlevenden en nabestaanden van de Shoah. Dit besluit kwam tot stand na uitvoerige actie van Salo Muller (82), wiens ouders in Auschwitz werden vermoord. Muller eiste in een langdurige conflict met de spoorwegen herstelbetalingen. De NS zou volgens hem miljoenen hebben verdiend aan het transport van joden naar Westerbork, het voorportaal van de vernietigingskampen van de nazi’s. Te gast is oorlogshistoricus David Barnouw die samen met Guus Veenendaal en Dirk Mulder werkt aan een boek over de NS in oorlogstijd.

Zaterdagavond zullen president Donald Trump en Xi Jinping samen dineren, in de marge van de G20. Die top zal het laatste moment vormen waarop een nieuwe koude oorlog tussen de twee grootmachten voorkomen kan worden: vanaf 1 januari zullen de VS anders de importheffingen op Chinese goederen flink opschroeven. Reden om terug te blikken op de altijd gespannen verhoudingen tussen China en Amerika, van Kissinger’s geheime bezoek aan Peking in 1971 tot heden en toekomst. Met Garrie van Pinxteren, sinologe en China-correspondent voor het NRC.

Met in het eerste uur: spoorwegen en Jodenvervolging, Amerika en China, de column van Philip Freriks, mevrouw Frankenstein-Shelley en de geschiedenis van fair trade.

Ze spioneerde in de Eerste Wereldoorlog voor het Britse leger, werd verraden en in 1916 door de Duitser bezetter terechtgesteld. De Belgische Gabrielle Petit kreeg na haar dood als eerste gewone vrouw een standbeeld. Ze was de nationale heldin van België, werd ook als zodanig herdacht, maar is nu min of meer vergeten. Sophie de Schaepdrijver schreef ‘Gabrielle Petit. Dood en leven van een Belgische spionne tijdens de eerste wereldoorlog’. De historica is te gast.

De column is deze week van Philip Freriks.

Eén blik op een Chinese typemachine uit de jaren ’60 is genoeg om in te zien hoe verschrikkelijk moeilijk het vroeger was voor Chinezen om een tekst te typen: het apparaat bevat meer dan 2500 karakters. Voor veel Chinezen stond dit onding dan ook symbool voor de onmogelijkheid om moderne techniek en het millennia-oude Chinese karakterschrift met elkaar te verenigen. Het leidde tot het plan om het Chinese schrift af te schaffen, en in te ruilen voor een alfabet.

Met sinoloog en Chinacorrespondent voor het NRC Garrie van Pinxteren en sinoloog en taalkundige Rint Sybesma.

Het waren altijd heren die uitmaakten hoe vrouwen eruit dienden te zien. Mode was en is nog vaak een mannenbolwerk. Toch lukte het Franse vrouwen – naaisters – acht jaar voor de Grote Revolutie de mannelijke modemacht over het vrouwelijk lichaam te doorbreken. Zij gingen hun eigen kleding voor hun eigen geslacht ontwerpen. De expositie ‘Femmes Fatales, sterke vrouwen in de mode’ toont voorbeelden van vrouwelijke vrouwenmode en de gedachten erachter. Modeconservator Madelief Hohé is te gast.

Het Wilhelmus, de Nachtwacht, het Melkmeisje van Vermeer, de Volendamse klompen. Het is allemaal typisch Nederland, net als ooit de Brave Hendrik en Hansje Brinker. Maar waar komen onze nationale mythen vandaan? En sinds wanneer bestaat Nederland eigenlijk? Flip van Doorn schreef ‘Het verzonnen koninkrijk’ en komt het allemaal uitleggen.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Rebel. Politieke herinneringen 1869-1938’ van Angelica Balabanoff; ‘De rechtvaardigen’ van Jan Brokken; ‘Hendrik de Man. Een man met een plan’ van Jan Willem Stutje; ‘Rauter. Himmlers vuist in Nederland’ van Theo Gerritse; en ‘Albert Speer. Een Duitse carrière’ van Magnus Brechtken.