OVT

Alweer een maand geniet een Armeens gezin kerkasiel in Den Haag. De kerkgemeenschap ter plekke houdt er zoals dat heet een doorlopende dienst, want alleen als er een viering is mag de politie er niet invallen om het vluchtelingengezin op te pakken. Maar wat is kerkasiel precies? Historica Sanne Frequin is te gast.

De column is deze week van Alexander Münninghoff.

Met in het tweede uur: 70 jaar Genocideconventie, maffia en de vierde aflevering van Tijdgeest: Het Chinese verlangen naar een alfabet.

De grand tour, de Italiaanse reis naar de klassieken, dat was iets van Goethe en andere achttiende-eeuwse heren, dachten we. Dat vlak na de Tweede Wereldoorlog talloze jonge Amerikaanse toeristen naar Rome trokken om de bron van de ‘beschaving’ te aanschouwen, is minder bekend. Historica Aimée Plukker ontrafelde de naoorlogse Amerikaanse trek naar Rome, en ontdekte dat Amerika er mede haar beschavingsmissie mee legitimeerde. Ze won er de Volkskrant IISG Scriptieprijs 2018 mee. De historica komt erover vertellen.

Met in dit eerste uur: kerkasiel, circulaire varkens, de column van Alexander Münninghoff, dode witte mannen en Malcolm X.

1972, Amsterdam. ‘Lesbisch zijn is geen probleem, het is een oplossing,’ zo proclameert Paarse September, een radicaal-feministische actiegroep. In een tijd dat lesbisch zijn verre van gemakkelijk is, presenteert de actiegroep het lesbisch-zijn als dé ultieme strategie tegen de vrouwenonderdrukking. Het was een idee dat in 1972 grote verwarring veroorzaakte in de Nederlandse vrouwenbeweging, én dat vele vrouwen die daarvoor als hetero door het leven gingen ook daadwerkelijk wist te overtuigen om – in ieder geval tijdelijk – voor het lesbo-dom te kiezen.

Met Maaike Meijer, een van de oprichtsters van Paarse September, feministe en schrijfster Anja Meulenbelt en feministe Hedy d’Ancona.

Zij was de vrouw die Frankenstein bedacht. Maar haar verhaal werd niet meteen geaccepteerd. De film 'Mary Shelley' vertelt het levensverhaal van de vrouw en zien we haar in een tumultueuze relatie met dichter Percy Shelley. Maar het was Mary die de Engelse literatuur radicaal veranderde en voor eeuwig een stempel drukte op de populaire cultuur. Deskundige van Engelse literatuur Kees de Vries zag de film en is te gast.

We waren neutraal tijdens de Grote Oorlog en ontwikkelden, terwijl in Europa iedereen in de loopgraven lag, ons voetbal. Het werd een volkssport en tegelijkertijd begonnen ook de eerste topclubs als Sparta (1915), Willem II (1916), Go Ahead (1917) en Ajax (1918). Journalist Menno Pot schreef met anderen het boek 'Kampioenen ’14-’18'. De auteur komt praten over hoe de volkssport ontstond in de schaduw van de Eerste Wereldoorlog.

De eenhoorn is de absolute nummer één onder de fabeldieren. Het dier kon uitsluitend getemd worden door een schone maagd op wiens ontblote boezem het fabelwezen zich als vanzelf zou neervlijen, zo geloofde men in de Middeleeuwen. Sindsdien kan de reputatie van het sprookjesbeest niet meer stuk. Uit recent onderzoek blijkt echter dat de enige ooit bestaande eenhoorn een lompe uitvoering van de neushoorn was uit de tijd van de Neanderthalers. Paleontoloog Margot Kuitems schreef met een internationaal team een trendsettend artikel erover in ‘Nature Ecology & Evolution’ en is te gast.

Met in het tweede uur: de oer-eenhoorn, de kleine spionne, Nederlands voetbal tijdens de Grote Oorlog en Tijdgeest: De Duitse zelfmoordgolf aan het einde van WOII.