Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis’ van Els Kloek; ‘Visser ’t Hooft. Een leven voor de oecumene (1900-1985)’ van Jurjen Zeilstra; ‘Verlichting nu. Een pleidooi voor rede, wetenschap, humanisme en vooruitgang’ van Steven Pinker; en ‘De grafdelvers. De laatste winter van de Weimarrepubliek’ van Rudiger Barth en Hauke Friederichs.

De Eerste Wereldoorlog is alweer 100 jaar oud. Toch blijft de eerste grote massaoorlog een bron van verbazing. Nooit eerder vielen er zoveel slachtoffers en nooit eerder moesten zovelen, uit welk gat op aarde ook, ineens naar het front. Zo ook de Marokkaans-Franse hoofdpersoon uit de roman ‘Vertel het iemand’ van Rachida Lamrabet. De schrijfster is te gast.

‘Ik, Maria van Gelre’ heet de expositie die dit weekend wordt geopend. De tentoonstelling vertelt het verhaal van deze hoog adellijke Franse dame, die trouwde met de hertog van Gelre. Te zien zijn onder meer haar gebedenboek, een schilderij van Maria in blauw gewaad en haar juwelenkistje. Middeleeuwenkenner Sanne Frequin bezocht de expositie en komt vertellen over de dame uit de vroege vijftiende eeuw die tegenwoordig een ‘powervrouw’ zou heten. De tentoonstelling is te zien van 13 oktober 2018 t/m 6 januari 2019 in Museum Het Valkhof in Nijmegen.

Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

Ooit woonden er alleenstaande oude vrouwtjes die kolen stoofden om de voeten van de rijken in de nabije Lebuïnuskerk te verwarmen, nu woont er een troostdichter. Het stovenzettershuisje heet nu troosthuisje. Troostdichter Boudewijn Betzema komt vertellen over de huisjes van vroeger en nu.

Schrijfster Christine Otten is geboren in hartje Deventer. Opgegroeid als kind uit een sociaaldemocratisch nest, blijft ze al een leven lang trouw aan een licht opstandig hart. De schrijfster komt praten over Deventer, haar familieachtergrond en de stad als rood asiel.

Deventer is 1250 jaar stad. Het begon als klein stadje, gesticht door de monnik en missionaris Lebuïnus in het jaar 768. Stadshistoricus Clemens Hogenstijn vertelt over de stichter, de stad en de kerk.

Er dreigt een diplomatiek incident tussen Nederland en Marokko te ontstaan naar aanleiding van de uitspraken van minister Stef Blok. De minister stelde de straffen van leiders van de afgelopen RIF-opstand aan de hoge kant te vinden. In de RIF bestaat inmiddels een traditie van revolutie en verzet en van streven naar onafhankelijkheid. Deze week verscheen er een boek van tekenaar Mohand Abttoy over de Riffijnse opstand van 1958 en 1959. De cartoonist brengt in zijn ‘Daar komen de helmen’ de repressie en onderdrukking pijnlijk en kraakhelder in beeld. De auteur is te gast.

Een stofzuiger heet er een ‘huulbessem’, een ooievaar een ‘klapstork’ en als ze het over zoeken hebben, zeggen ze ‘zuiken’. We hebben het over het Nedersaksisch: de taal van Bennie Jolink en Normaal, en van Daniël Lohues en natuurlijk van Herman Finkers. Afgelopen donderdag werd het Nedersaksisch officieel erkend als streektaal. Historisch taalkundige en kenner van het Nedersaksisch Henk Bloemhoff is te gast en Herman Finkers geeft een telefonische toelichting.

Farah Diba wordt deze week 80 jaar. Ze was een onbekende studente Parijs, totdat ze Mohammed Reza Pahlavi, de sjah, leerde kennen. Als snel groeide ze uit tot wereldwijd icoon. Over haar leven en meer spreken wij Midden-Oosten-kenner Maaike Warnaar.