OVT

Hans Asperger, de Oostenrijkse kinderarts die zijn naam gaf aan het syndroom van Asperger, was een actief deelnemer aan de praktijken van het naziregime. Hij zou zijn medewerking hebben verleend aan het euthanasieprogramma voor mensen die door de nazi minderwaardig werden geacht. Dat blijkt uit recent onderzoek van Herwig Czech, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift ‘Molecular Autism’ en uit het boek ‘ Asperger’s Children’ van Edith Sheffer. Historicus en NIOD-directeur Frank van Vree las de publicaties en is te gast.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Het visioen van Constantijn’ door Jona Lendering en Vincent Hunink; ‘Schaduwoorlog. Israël en het geheime liquidatieprogramma van de Mossad’ door Ronen Bergman; ‘Veel valse hoop. De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ door Katja Happe; ‘Waarom ras ertoe doet. De verholen waarheid over identiteit’ door Afua Hirsch.

In dit tweede uur aandacht voor de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam, de domineesfabriek aan de theologische Universiteit te Kampen en een Spoor Terug over een opgezet leven na de dood.

Deze week bestaat Israël 70 jaar en werd de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem geopend. Het leidde tot demonstraties, tot buitenproportioneel geweld in Israël en tot protesten overal in de wereld. Nederland was heel lang pro-Israël. Tegenwoordig is die solidaire reflex met het land niet meer zo vanzelf. Van Agt en de openbare mening zijn ‘tegen’, tegelijkertijd maakt de Nederlandse regering geen haast met een kritisch Israël-beleid.Historicus Peter Malcontent schreef ‘Een open zenuw. Nederland, Israël en Palestina’. De auteur is te gast.

Hoewel de Tweede Kamer niet wilde meebetalen aan het ‘heidensch’ sportfestijn, werden de eerste en enige Olympische Spelen in Nederland, mede dankzij een grote publieksactie, een enorm succes. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren vertelt het verhaal over deze oorkonde en andere verhalen in ‘Amsterdam 1928’, een verhalenboek over de Olympische Spelen in Amsterdam. De auteur is te gast.

Het was niet bepaald een centrum van de vrije geest die in de negentiende eeuw over Nederland kwam. Integendeel: de Theologisch Universiteit in Kampen was een centrum van en voor gereformeerd geloofsbehoud. Wim Berkelaar schreef samen met George Harinck ‘Domineesfabriek. Geschiedenis van de Theologische Universiteit te Kampen’. Wim Berkelaar komt vertellen over een gelovige academische uithoek van Nederland.

‘Ik ben geneigd de Negers met argwaan te bezien, evenals meer in het algemeen alle andere mensensoorten die van nature inferieur zijn aan de witten’, aldus David Hume, een van de vaders van de Verlichting. Dezelfde denkers die in de achttiende eeuw bedachten dat alle mensen gelijk zijn, legden vanuit een doorgeschoten ordeningsdrang de basis voor het raciaal denken.Historicus Devin J. Vartija schreef ‘The Colour of Equality’ en komt praten over witte en zwarte gelijkheid en ongelijkheid tijdens de Verlichting.

In dit eerste uur aandacht voor het huwelijk tussen Meghan Markle en prins Harry, 70 jaar Nederland en Israël, de column van Nelleke Noordervliet, emancipatie van mannen en racisme tijdens de Verlichting.

Dieren opzetten is in. Steeds meer mensen volgen een cursus en preparateurs hebben het druk. Toch was het vak bijna uitgestorven. Radiomaker Marten Minkema bezocht het eeuwfeest van Bouten en Zoon in Venlo, het oudste taxidermiebedrijf in Nederland, waar stier Herman en nijlpaard Tanja uit Artis levensecht zijn geconserveerd. Tussen de opgezette tijgers, roodborstjes, ijsberen en hamsters doet Minkema verslag van een oud ambacht.

“De strijd om iedereen op aarde te voeden is verloren,” zo schreef de bioloog Paul Ehrlich in 1968. In zijn boek 'The Population Bomb' voorspelde hij dat binnen 10 jaar honderden miljoenen mensen zouden doodhongeren en de mondiale orde ineen zou storten. Allemaal als gevolg van overbevolking. 50 jaar later kunnen we concluderen dat de apocalyps uitgebleven is – maar Paul Ehrlich gelooft nog altijd dat het einde nabij is. Terecht?Te gast over deze onvermoeibare doemdenker is Jaap Tielbeke, redacteur bij de Groene Amsterdammer, waar hij eerder over Ehrlich schreef.