Een zoon van een lappenkoopman uit Capelle aan den IJssel bracht het tot eigenaar van een landgoed, in Oost-Pruisen. Toen de oorlog kwam stortte zijn droom en landgoed in elkaar, en bleek hij de treurige bezitter van het berooide ‘Rittergut Schakenhof’. Documentairemaker Mathijs Deen maakte op basis van persoonlijke briefwisselingen van de familie de documentaire ‘Ons gaat het in ieder geval nog goed’. Een verhaal over een familie die vermalen werd door de oorlog.

In IJsland wil men het besnijden van jongens wettelijk verbieden. Daarmee zou IJsland het eerste Europese land worden, dat mannenbesnijdenis verbiedt. Maar waar komt de traditie om jongetjes van hun voorhuid te ontdoen eigenlijk vandaan? Om die vraag te beantwoorden is cultureel antropoloog Cor Hoffer te gast, co-auteur van het boek ‘Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme’.

De Baskische afscheidingsbeweging houdt het na 59 jaar voor gezien. Na een kleine zestig jaar terreuracties en aanslagen ter wille vaneen onafhankelijk Baskenland heft de organisatie zich op. Maar wat betekent dat? Is onafhankelijkheid geen doel meer, of is alleen de gewapende strijd daartoe opgegeven? Spanjecorrespondent en Spanjekenner Steven Adolf legt uit hoe het zit met het Baskische streven naar zelfstandigheid en vergelijkt het met de afgelopen Catalaanse massa-activisme voor een zelfstandig Catalonië.

Met in dit eerste uur aandacht voor het einde van ETA, het monster van Loch Ness, een Nazi-abortuswet die nog altijd van kracht is, de column van Nelleke Noordervliet en Churchill en het Congres van Europa.

Je hebt fundamentalisten en je hebt christelijke fundamentalisten. Van die laatste soort getuigen SGP-voorman Kees van der Staaij en tot voor kort SGP-kamerlid Elbert Dijkgraaf die zijn partij van God in de Kamer liet zitten voor zijn gezin. De Staatkundig Gereformeerde Partij, opgericht op 24 april1918, zit dit jaar 96 jaar in het parlement. Het is de partij van Gods woord, zoals uitgelegd op de Synode van Dordt in 1618, en ze is dus voor een van God gegeven in plaats van een volkse regering. En de vrouw in het politieke ambt, vind de partij ook niks. Toch bestaat ze nog steeds.Politicoloog Hans Vollaard schreef samen met Gerrit Voerman ‘Mannen van Gods Woord. De SGP 1918-2018’. Hans Vollaard komt praten over Nederlands meest archaïsche politieke partij, haar verleden en toekomst.

Werken was voor den dommen, arbeidsethos een achterhaalde zaak, zo meenden beroepsactievoerders tegen de arbeidsplicht in de jaren tachtig van crisis en werkloosheid. Vooral in de grote steden ontstonden allerhande alternatieve clubjes en actiegroepen die het recht op arbeidsloosheid als vorm van zelfontplooiing propageerden.Voor Het Spoor Terug maakte Gerard Leenders de documentaire: ‘Luie donders inde jaren tachtig – Initiatieven tegen het geldende arbeidsethos’.

De verovering van de wereld door het Westen was een grote gebeurtenis, schreef de filosoof Alexis de Tocqueville in 1843. En zo zag iedereen dat ongeveer gedurende de negentiende en een deel van de twintigste eeuw, schrijft Henk Wesseling. ‘Het was in die tijd bijna onmogelijk om antikoloniaal te zijn, zoals het nu ondenkbaar is kolonialist te zijn’, aldus de historicus.Deze week verscheen de bundel ‘Daverende dingen dezer dagen’. De auteur komt praten over kolonialisme, schuldgevoel en andere lastige zaken.

John Jansen van Galen is deze week de columnist.

In dit eerste uur aandacht voor een eeuw SGP, dode kinderen in de literatuur, de column van John Jansen van Galen, een miraculeuze ontsnapping en OVT met boeken.

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken.Met ditmaal: ‘De reis van Syntax Bosselman’ (kinderboek over slavernij) van Arend van Dam; ‘De Republiek der Letteren’ van Hans Bots; ‘De dood van Hitler’ van Jean-Christophe Brisard; en ‘De pater en de filosoof’ (over de redding van het Husserlarchief) van Toon Horsten.