Passa Podcast

Which rules govern literature? How to maintain order in the empire of the imagination?

In this podcast we find out how writers do it. How do they manage to make their characters do what they want? How do they keep their ideas under control? Where does creative license end and discipline start? What is most important: talent or craft?

Every writer has their own ideas about “the profession”, and many have written about it. Numerous famous authors have invented their own writing rules. In this podcast, our guest puts a couple of these axioms to the test, and at the end of the conversation they come up with one writing rule, one literary law of their own.

Episode nineteen: Jess Walter, the award-winning, best-selling author of eight novels, two books of short stories and one nonfiction book. His novel Beautiful Ruins was a #1 New York Times bestseller and spent more than a year on the bestseller list. His work has been published in 34 languages. His most recent book is the acclaimed novel So Far Gone.

The writing rules of Jess Walter

Milan Kundera

A novel that does not uncover a hitherto unknown segment of existence is immoral. Knowledge is the novel’s only morality.

Virginia Woolf

So long as you write what you wish to write, that is all that matters; and whether it matters for the ages or only for hours, nobody can say.

 Joan Didion

We tell ourselves stories to live … We look for the sermon in the suicide, for the social or moral lesson in the murder of five … We live entirely, especially if we are writers,  by the imposition of a narrative line upon disparate images.

 Christopher Isherwood

One should never write down or up to people, but out of yourself.

 Roberto Bolano

A short-story writer should be brave. It’s a sad fact to acknowledge, but that’s the way it is.

Jess Walter’s Law

Play!

Reading tips

Georges Simenon, Dirty Snow

Albert Camus, The Stranger

Virginia Woolf, To the Lighthouse

Joan Didion, The White Album

Gabriel Garcia Marquez, One Hundred Years of Solitude

William Kennedy, Ironweed

Welke geboden gelden er in de literatuur? Hoe kan je de orde handhaven in het rijk van de verbeelding?

In de Passa Podcast ontdekken we hoe schrijvers het doen. Hoe slagen ze erin om hun personages in de pas te doen lopen? Op welke manier houden ze hun ideeën in toom? Waar eindigt creatieve vrijheid en begint discipline?

We leggen onze gast enkele prikkelende schrijfgeboden van collega’s voor en vragen tot slot om zelf één regel te bedenken voor ons Wetboek van de Literatuur.

Aflevering achttien

Bregje Hofstede

Bregje Hofstede is een veelzijdig en veelgeprezen schrijver en activist. Ze is mede-oprichter van feministische actiegroep De Bovengrondse en Stichting Nationaal Heksenmonument. Ze debuteerde in 2014 met De hemel boven Parijs. Haar tweede roman Drift haalde de shortlist van de Libris Literatuur Prijs. In 2023 verscheen haar jongste roman Oersoep. In het voorjaar van 2026 was ze een maand lang writer-in-residence bij Passa Porta, waar ze werkte aan een nieuw project.

De schrijfgeboden van Bregje Hofstede

Annie Dillard

Een van de dingen die ik weet over schrijven is dit: geef alles weg, verschiet je kruit, speel, verlies alles, meteen, elke keer opnieuw. Hou niet achter wat goed lijkt voor later in het boek of voor een ander boek; geef, geef alles, geef het nu.

Patricia De Martelaere

Het niets, dat is de ware materie van de schrijver, niet de taal, maar de gapende leegte onder de taal. Literatuur ontstaat uit onrust en onvrede, wordt geboren uit een oneindig heimwee naar ‘werkelijkheid’, de echte, onbenoembare werkelijkheid.

Helen Dunmore

Een lange wandeling is vaak de oplossing voor een probleem met een tekst.

Roland Barthes

Het schrijven kent geen welwillendheid, hoogstens een terreur.

Norman Mailer

Boeken schrijven is het dichtst dat mannen kunnen komen bij een kind ter wereld brengen.

De wet Hofstede

Ga aan de kant en laat het passeren.

Audur Ava Ólafsdóttir est née en Islande en 1958. Elle est dramaturge, romancière et poétesse.

Après des études en fait des études d'histoire de l'art à Paris elle a été maître-assistante d'histoire de l'art à l'Université d'Islande.

Elle vit à Reykjavík, où elle a élevé deux filles.

En français, on la découvre grâce aux éditions Zulma en 2010 avec la parution de Rosa Candida, roman qui a reçu deux prix littéraires : le Prix culturel DV de littérature et le Prix littéraire des femmes. C’est le roman avec lequel vous faites votre percée en français.

Suivront L’Embellie, L’Exception, Le Rouge vif de la Rhubarbe qui est en fait votre premier roman, puis Ör en 2018 Grand Prix de littérature du Conseil nordique et Miss Islande, Prix Médicis en 2019, La Vérité sur la lumière et Eden. L’ensemble de ses livres sont traduits par Catherine Eyjólfsson et Eric Boury.

Son dernier livre traduit en français s’appelle DJ Bambi.

DJ Bambi est l’histoire de Logn, 61 ans, biochimiste de profession qui s’est toujours sentie femme, née dans un corps d’homme. Le livre commence quand Logn attend son opération pour espérer mourir dans un corps qui lui correspondra enfin. C’est un livre tout en délicatesse et pudeur sur la dysphorie de genre, les questions d’identité, les marginalités, la vieillesse. Et l’Islande, bien sûr.

1. “Je traite l'écriture comme une manière de ressouder le monde.” Olga Tokarczuk

2. « Écrire c'est aussi ne pas parler. C'est se taire. C'est hurler sans bruit. » Marguerite Duras 

3. « L’outil n’est pas le noir, c’est la lumière. » Pierre Soulages

4. « Si un roman était un bâtiment vous ne commenceriez pas sa construction par le rez-de-chaussée puis par le premier étage. Vous bâtiriez en premier lieu le septième étage, puis vous vous occuperiez du troisième, etc… » Einar Már Guðmundsson 

5. « Ma seule patrie, ce sont mes deux enfants. Et peut-être, mais en second plan, certains moments, certaines rues, certains visages, certaines scènes ou certains livres qui sont en moi. » Roberto Bolano 

Règle personnelle:

"Les bons écrivains ne sont pas ceux qui écrivent toujours de beaux textes mais ceux qui savent reconnaître quand ils sont mauvais.

Rob van Essen

Rob van Essen is schrijver van verhalen, poëzie en romans. Hij won de Biesheuvelprijs en twee keer de Libris Literatuurprijs, voor de romans De goede zoon en Ik kom hier nog op terug. Hij woont in Brussel. Zijn nieuwste roman is De grote schoonmaak.

De schrijfgeboden van Rob van Essen

Friedrich Nietzsche

De beste schrijver is diegene die zich schaamt om schrijver te worden.

Hugo Claus

Schrijven is als pokeren. Bij dit pokeren moet je niet alleen je huishoudgeld inzetten, maar alles wat je hebt, desnoods je eigen vrouw. Voor een boek verkoop ik mijn vrouw.

Will Self

Zorg dat je altijd een notitieboekje bij de hand hebt, en ik bedoel altijd. Het kortetermijngeheugen bewaart een idee niet langer dan drie minuten, daarna ben je het voor eeuwig kwijt.

Renate Dorrestein

Denk niet aan je lezers.

Hella S. Haasse

Je hoeft je eigen werk niet te begrijpen, je hoeft het alleen maar te schrijven.

Lize Spit

Probeer niet de schrijver te zijn die je niet bent. Zoek dat plekje in jezelf waar de taal en de verbeelding zich net onder de oppervlakte bevinden en graaf daar een kuil. Je zal zien: die vult zich meteen.

De wet van Essen

Het feit dat ik schrijf verplicht de buitenwereld tot niets.

Leestips

Rob van Essen, De grote schoonmaak

Renate Dorrestein, Het geheim van het schrijven

Lawrence Sterne, Tristram Shandy

Marcus Aurelius, Overpeinzingen

Welke geboden gelden er in de literatuur? Hoe kan je de orde handhaven in het rijk van de verbeelding?

In de Passa Podcast ontdekken we hoe schrijvers het doen. Hoe slagen ze erin om hun personages in de pas te doen lopen? Op welke manier houden ze hun ideeën in toom? Waar eindigt creatieve vrijheid en begint discipline?

We leggen onze gast enkele prikkelende schrijfgeboden van collega’s voor en vragen tot slot om zelf één regel te bedenken voor ons Wetboek van de Literatuur.

Aflevering vijftien

Uschi Cop

Uschi Cop is schrijver, literair curator, opiniemaker en oprichter van schrijverscollectief Hyster-X. Haar debuutroman Dodeman verscheen in maart 2026 bij De Arbeiderspers.

De schrijfgeboden van Uschi Cop

Jennifer Egan

“Alles wat ik schrijf komt voort uit compassie en nieuwsgierigheid.”

Ursula K. Le Guin

“Wantrouw alles wat ik zeg, want ik vertel de waarheid.”

Renate Dorrestein

“Voor mij is het niet nodig de werkelijkheid te begrijpen of te bezweren. Het is nodig er korte metten mee te maken. Al het andere is capitulatie, collaboratie zelfs.”

Amitav Ghosh

“Risico’s nemen is het allerbelangrijkste in een literaire loopbaan. Schrijven is veel meer dan talent. Het gaat om lef.”

Hella S. Haasse

“Je hoeft je eigen werk niet te begrijpen, je hoeft het alleen maar te schrijven.”

De wet Cop:

“Zoek de randen van je eigen menselijkheid op. Duw ertegen, ga erover. Kijk naar wat er dan gebeurt en schrijf dat op.”

Foto Uschi Kop © Carmen De Vos

Que se passe-t-il vraiment quand un écrivain s’assoit à sa table de travail ? Dans le Passa Podcast, nous explorons les gestes invisibles de l’écriture : la discipline, les doutes, les rituels, la liberté créative et le travail acharné qui transforment une idée en livre. À chaque épisode, un écrivain dialogue avec les règles et les mantras d’autres auteurs, avant de dévoiler la sienne.

Épisode 14 — Philippe Marczewski. L’écrivain liégeois, récemment distingué au Prix de littérature de l’Union européenne pour Quand Cécile (Seuil), revient sur son rapport au langage, à la vérité et au doute. Entre lectures fondatrices et exigences personnelles, il partage sa règle essentielle : s’astreindre à douter.

Marc Reugebrink is een Nederlandse auteur die al bijna 25 jaar in Vlaanderen woont. Hij debuteerde als dichter in 1988, publiceerde essays en vanaf 1998 ook romans, waarvan ‘Het grote uitstel’ in 2008 De Gouden Uil won. Eind 2025 verscheen zijn jongste roman Laatste man. 

Nisrine Mbarki Ben Ayad is een meertalige en veelzijdige schrijver, dichter, literair vertaler en programmamaker. In 2022 debuteerde ze met de dichtbundel Oeverloos. In het voorjaar van 2025 werkte ze tijdens een verblijf bij Passa Porta haar nieuwe boek af, een roman die na de zomer verscheen, met als titel Kookpunt.

In deze podcast praat ze over echte geschiedenis en alternatieve aardrijkskunde, schrijven met muziek, verhalen en romans en het collectieve geheugen van de lezer.

Emy Koopman is schrijver en journalist. Ze schrijft zowel fictie als non-fictie. Haar jongste boek is de roman De vrouw in de kelder.

Episode eleven: Rita Bullwinkel, editor of McSweeney’s Quarterly, assistant professor at the University of San Francisco and author of the short story collection Belly Up. In 2024 she published her debut novel Headshot, which was a finalist for the Pulitzer Prize.