Wakacje sprzyjają odkrywaniu bliższych i dalszych zakątków kraju. Częściej jesteśmy offline, częściej w naturze. Ale nawet wtedy nie przestajemy patrzeć. Tylko na czym zatrzymujemy wzrok?

W najnowszym odcinku podcastu gościmy Jana Mencwela, współzałożyciela Towarzystwa Krajoznawczego Krajobraz. Rozmawiamy o polskich krajobrazach, małej architekturze i relacjach, jakie tworzą ze sobą te dwa elementy. O tym, jak uważniej przyglądać się otoczeniu i dostrzegać to, co na co dzień łatwo przeoczyć.

Punktem wyjścia do rozmowy jest wydany przez nas zeszyt do podróży „Zachwyt”, w którym zachęcamy do odkrywania Polski szlakiem małej architektury wpisanej w krajobraz. Inspirujemy do podążania własnymi ścieżkami i odnajdywania osobistych zachwytów.

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska

Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

Więcej o „Zachwycie” zeszycie do podróży: https://niaiu.pl/dzialalnosc/zachwyt-zeszyt-do-podrozy/

Jak odzyskuje się pamięć o architektach, których dorobek wykracza daleko poza zrealizowane budynki? W naszym podcaście rozmawiamy o Macieju i Stanisławie Nowickich – twórcach, których idee, postawa i działalność dydaktyczna pozostają inspirujące także dziś.

Gościem Marty Baranowskiej jest Grzegorz Piątek – pisarz, publicysta i architekt, współpracujący przy wystawie „Humanistyczny modernizm. Maciej i Stanisława Nowiccy”, którą prezentujemy w Muzeum Architektury we Wrocławiu jeszcze do 14 czerwca.

Rozmawiamy o pamięci i mitach, warsztacie badacza oraz o tym, czego współcześni projektanci mogą nauczyć się od Nowickich.

Zapraszamy do słuchania na Spotify i Apple Podcasts.

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska

Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

Kim jest edukator/edukatorka architektoniczna? Czym jest mediacja architektoniczno-przestrzenna? Do kogo skierowane są studia podyplomowe Archi:kultura. Edukator architektoniczny? Na czym polega interdyscyplinarność programu studiów?

Rozmawiamy z Dorotą Wantuch-Matlą, kierowniczką międzyinstytucjonalnych studiów podyplomowych Archi:kultura. Edukator architektoniczny współorganizowanych przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki we współpracy z Politechniką Krakowską i Politechniką Gdańską oraz autorką dwutomowej monografii o powszechnej edukacji architektonicznej, od ewolucji idei po współczesne doświadczenia polskie.

Nowy odcinek podcastu NIAiU już dostępny do słuchania na Spotify, Apple Podcasts i YouTube NIAiU.

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska

Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

Polski architekt i urbanista Krystyn Olszewski na przełomie lat 60. i 70. XX wieku brał udział w opracowaniu Planu Koncepcyjnego Sinagpuru. Prace podjęto w związku z ogłoszeniem niepodległości Singapuru i potrzebą zapanowania nad gwałtowną urbanizacją. W tym projekcie przyglądamy się projektowaniu w większej skali i w szerszym kontekście czasowym. Czy faktycznie można zaplanować rozwój miasta i wpłynąć na kierunek jego rozwoju za pomocą projektów urbanistycznych? Czy historia działalności projektowej Olszewskiego w Singapurze może być inspiracją do dziś? W jaki sposób urbaniści i urbanistki kształtują nasze życie i jaka jest ich współczesna rola?

Rozmawiamy z Piotrem Wolińskim, architektem i kuratorem wystawy „Singapur. Krystyn Olszewski: Miasto, Urbanistyka, Przyszłość”.

Więcej o wystawie: https://niaiu.pl/dzialalnosc/singapur-krystyn-olszewski/

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska.

Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.

Dziękujemy i do usłyszenia!

Stanisława Sandecka-Nowicka po śmierci męża szczególnie zaangażowała się w działalność dydaktyczną. Została pierwszą profesorką architektury w Stanach Zjednoczonych, a w 2017 roku uhonorowano ją medalem Gloria Artis za zasługi dla polskiej kultury i inspirowanie młodego pokolenia architektów.

W rozmowie z Karoliną Częczek – autorką projektu ekspozycji Humanistyczny modernizm. Maciej i Stanisława Nowiccy, a zarazem akademiczką odpowiedzialną za kwerendę i warstwę merytoryczną wystawy – skupiamy się przede wszystkim na amerykańskim rozdziale życia Nowickich oraz sylwetce Stanisławy Sandeckiej-Nowickiej.

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska

Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

W rozmowie z Kacprem Kępińskim przyglądamy się życiu i twórczości pary wybitnych architektów: Macieja i Stanisławy Nowickich. Rozmawiamy o ich podejściu do projektowania, społecznym znaczeniu architektury oraz o wizji edukacji architektonicznej. Przyglądamy się koncepcji dydaktycznej Stanisławy Nowickiej – zastanawiając się, czym różni się ona od dzisiejszych metod kształcenia. Poruszamy również temat wpływu, jaki na pracę Nowickich miały konteksty geograficzne, polityczne i społeczne – zarówno w Polsce, jak i za granicą.

– Tytuł wystawy, 𝙃𝙪𝙢𝙖𝙣𝙞𝙨𝙩𝙮𝙘𝙯𝙣𝙮 𝙢𝙤𝙙𝙚𝙧𝙣𝙞𝙯𝙢, podkreśla, że chcemy mówić o Nowickich nie tylko przez pryzmat formy czy innowacji technicznych, lecz przede wszystkim ich wrażliwości na człowieka, krajobraz i lokalny kontekst – mówi Kacper Kępiński, kurator wystawy 𝙃𝙪𝙢𝙖𝙣𝙞𝙨𝙩𝙮𝙘𝙯𝙣𝙮 𝙢𝙤𝙙𝙚𝙧𝙣𝙞𝙯𝙢. 𝙈𝙖𝙘𝙞𝙚𝙟 𝙞 𝙎𝙩𝙖𝙣𝙞𝙨ł𝙖𝙬𝙖 𝙉𝙤𝙬𝙞𝙘𝙘𝙮 prezentowanej w Warszawskim Pawilonie Architektury ZODIAK.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy, którą z Kacprem Kępińskim przeprowadziła Marta Baranowska. Rozmowa została nagrana w marcu 2025 roku.

Produkcja i realizacja: Dział Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

Odcinek 2. | Hel

Mozaika. Reportaże

W krótkiej serii reportaży wspólnie z zaproszonymi gośćmi przyglądamy się temu, w jaki sposób tożsamość miejsca zapisana jest w architekturze. Czy architektura kształtuje charakter miejsca? Czy też odbija i zapisuje kolejne etapy kształtowania się tożsamości?

Na warsztat wzięliśmy miejsca, które współcześnie postrzegane są przede wszystkim jako turystyczne destynacje. Zakopane i Półwysep Helski to nie tylko kurorty, ale i miejsca, które łączy wymagające uwarunkowanie geograficzne. Czy współcześnie określa je tylko turystyka? Jakie ślady historii możemy odczytać w architekturze, i jak czerpią z nich współcześni projektanci?

Rozmowy z lokalnymi ekspertami i twórcami tworzą wielowątkową i niejednoznaczną opowieść, rozszerzając stereotypowe postrzeganie tych miejsc. Zapraszamy do podróży śladem lokalnych tożsamości.

____

Reportaże przygotowała Aldona Łaniewska-Wołłk (Polskie Radio, Program 2).

Koncepcja i produkcja po stronie NIAiU: Marta Baranowska, Aleksandra Czapla

Zrealizowano w 2024 roku.

Odcinek 1. | Zakopane

Gośćmi Aldony Łaniewskiej-Wołłk (Polskie Radio, Program 2) są: Piotr Mazik (historyk architektury, Fundacja Zakopiańczycy. W Poszukiwaniu Tożsamości), Agata Nowakowska-Wolak (Prezes Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Zakopanem) i Jan Karpiel-Bułecka (architekt).

Rozmowy, na podstawie których powstał reportaż, tworzą krajobraz architektoniczny współczesnego Zakopanego: od domu góralskiego, przez styl zakopiański, lokalną odsłonę modernizmu i soc-modernizmu, po współczesne interpretacje lokalnej tradycji budowlanej.

Goście przedstawiają różne spojrzenia na to, co definiuje tożsamość ich miasta. Czy faktycznie jest to architektura? Poprzez opowieść o budynkach i lokalnych tradycjach poznajemy historię tego miejsca od dawnego przemysłowego i rolniczego rodowodu, po ważny ośrodek uzdrowiskowy i sportowy, także w skali międzynarodowej.

Rozmówcy odnoszą się także do szerszego kontekstu Tatr i Podhala oraz uwarunkowań społeczno-gospodarczych i legislacji. Jaki jest charakter współczesnej, gęstej zabudowy Zakopanego, kto ją tworzy i jak spojrzeć na to miejsce z czułością? Zapraszamy do odsłuchu.

____

Mozaika. Reportaże

W krótkiej serii reportaży wspólnie z zaproszonymi gośćmi przyglądamy się temu, w jaki sposób tożsamość miejsca zapisana jest w architekturze. Czy architektura kształtuje charakter miejsca? Czy też odbija i zapisuje kolejne etapy kształtowania się tożsamości?

Na warsztat wzięliśmy miejsca, które współcześnie postrzegane są przede wszystkim jako turystyczne destynacje. Zakopane i Półwysep Helski to nie tylko kurorty, ale i miejsca, które łączy wymagające uwarunkowanie geograficzne. Czy współcześnie określa je tylko turystyka? Jakie ślady historii możemy odczytać w architekturze, i jak czerpią z nich współcześni projektanci?

Rozmowy z lokalnymi ekspertami i twórcami tworzą wielowątkową i niejednoznaczną opowieść, rozszerzając stereotypowe postrzeganie tych miejsc. Zapraszamy do podróży śladem lokalnych tożsamości.

____

Reportaże przygotowała Aldona Łaniewska-Wołłk (Polskie Radio, Program 2).

Koncepcja i produkcja po stronie NIAiU: Marta Baranowska, Aleksandra Czapla

Zrealizowano w 2024 roku.

Dialog z otoczeniem

O edukacji przestrzennej z Anną Stępniewską

Co znaczy edukacja przestrzenna w rozwoju dziecka? Jaki związek ma edukacja architektoniczna z budzeniem społecznej odpowiedzialności za przestrzenie wspólnie przez nas użytkowane? Dlaczego powinniśmy współtworzyć miejsca, w których żyjemy i co to znaczy projektowanie partycypacyjne? Opowiadamy o tym, jak dzieci rozumieją architekturę, czy można o niej opowiadać bajki i budować historie. Rozmowa z Anną Stępniewską - edukatorką architektoniczną, architektką krajobrazu i twórczynią pierwszego programu podręcznika edukacji przestrzennej “Dialog z otoczeniem”.

Rozmawiała Katarzyna Domagalska

Koncepcja cyklu: Marta Baranowska, Katarzyna Domagalska (Dział Edukacji NIAiU)

Identyfikacja wizualna: Katarzyna Nestorowicz (NIAiU)

Produkcja: Studio Plac

Komunikacja: Joanna Krupa (NIAiU)

Rytm miasta, Miasta rytm

O tym, jak tworzyć opowieści wokół architektury z Jerzym S. Majewskim

Ten odcinek podcastu jest o miłości do architektury modernizmu i uroku jej detalu. O historiach zaklętych w budynkach, które sprawiają, że kafelek zwany gorsecikiem staje się czymś więcej. Rozmawiamy o tym, jak opowiadać o architekturze i mieście wykorzystując Instagram i inne media społecznościowe. Jak zarazić swoją pasją innych? Jak poczuć miasta rytm i żyć z rytmem miasta? Dlaczego warto fotografować budynki? Jak wydobyć z nich historie ukryte za fasadami? Jak odkrywać miasto i na czym polega „myszking”?

Zapraszamy na rozmowę z Jerzym Majewskim – historykiem sztuki, badaczem architektury, publicystą i autorem wielu książek oraz scenariuszy programów telewizyjnych o architekturze oraz twórcą bloga i profilu Miasta rytm na Instagramie.

Rozmawiała Katarzyna Domagalska.

Odcinek został nagrany w grudniu 2022 roku.