Podlogy Podcast

Аз жаргалтай амьдрал, амьдарсан шиг амьдралыг бүтээх түлхүүр нь юу вэ? Энэ асуултын хариултыг судалдаг сэтгэл судлалын дэд салбарыг эерэг сэтгэл судлал гэнэ. Тэгвэл энэ салбарын түүх, өнөөгийн нөхцөл байдал болон бусад сэтгэл судлалын шинжлэх ухааны асуудлууд, судлагдахуун, судалгааны аргын талаар энэхүү дугаараас сонсоорой.

Буддын шашин болон сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан дахь эго гэх ойлголтын ялгаа. Бидний өдөр тутмын хэрэглээ нь шашны утгатай юм уу? сэтгэл судлалын шинжлэх ухааны утгатай юм уу? Эго ихтэй гэж бидний ярьдаг, ойлгодог зүйл бодит зүйл мөн байж чадах уу? гэдгийг судалцгаая.

Эх сурвалж:

1. Shiah Y-J (2016) From Self to Nonself: The Nonself Theory. Front. Psychol. 7:124. doi: 10.3389/fpsyg.2016.00124

2. Leary, M. R., Terry, M. L., Batts Allen, A., & Tate, E. B. (2009). The Concept of Ego Threat in Social and Personality Psychology: Is Ego Threat a Viable Scientific Construct? Personality and Social Psychology Review, 13(3), 151–164. https://doi.org/10.1177/1088868309342595

3. Ego, A Tibetan Buddhist perspective. Thubtenchodron. Nov 1, 2019. https://thubtenchodron.org/2019/11/ego-self-centeredness/ 4. Egoism. Stanford encyclopedia of philosophy. Nov

4, 2002; substantive revision Mon Jan 9, 2023. https://plato.stanford.edu/entries/egoism/

5. Big Egos vs. Strong Egos: How To Spot A Weak One. https://www.youtube.com/watch?v=saF2Y29DB1s&ab_channel=Dr.TraceyMarks

Хэрэв бид ерөөсөө хошигнодоггүй, инээдэггүй байсан бол өдөр хоногууд ямар байх бол?

Үүний хариултыг мэдэхийн тулд яагаад бид хошигнодог вэ? Юу биднийг инээлгэж, юунд инээх нь битгий хэл цухал төрдөг вэ? Инээснээр сэтгэл зүйд, бие махбодод, нийгмийн харилцаанд ямар нөлөөтэй байх вэ зэрэг олон сонирхолтой асуултуудын хүрээнд энэ удаагийнхаа дугаараар ярилцлаа.

Бүтээлч байдлыг сэтгэл судлаачид юу гэж тодорхойлдог вэ? Хамгийн түгээмэл тодорхойлолтуудын нэг нь бүтээлч байдал гэдэг асуудлыг шийдвэрлэх эсвэл шинэлэг арга замаар шинэ зүйлийг бий болгох хандлага юм. "Би шинэ санаа, шийдэл гаргаж чаддаггүй" "Бүтээлч ажлаас илүү механик ажлыг л сайн хийж чадна" гэх мэт үгсээр боломж, чадварыг хаалгүй шинэ шинэлэг санааг гаргаж өөрийгөө турших бүрэн боломжтой. Энэ нь ч таны ажил, амьдралаасаа авах сэтгэл ханамж, аз жаргалыг нэмэгдүүлэх нэг чухал хүчин зүйл болох болно.

Та гэр гийгүүлэх гэргийгээ, өрхийн тулгуур болсон нөхрөө аль эсвэл шинэхэн хайрттайгаа 100% ойлголцож байна уу? Хоорондын харилцаанд шинэчлэлт, эсвэл саад учраад байна уу?

Гэгээн Валинтины өдрөөр бид дурлалт хосууд болон охид, залууст тулгарах ирээдүйн харилцаан дээр тулгуурлан хайрттайгаа хэрхэн "хамтдаа" аз жаргалтай байх талаар болон бидний хосын харилцааны гол түлхүүр гэж боддог зүйлс үнэхээр чухал юм гэж үү? Бидний энгийн л нэг маргаан энгийн л нэг үг харилцааг хааш нь аваачих вэ? Гал халуун харилцаагаа алдалгүйгээр хэрхэн удаан авч үлдэх вэ гэх мэт сэдвээр ярилцсаныг хүлээн авч сонсоно уу.

Хүний тархи орчлон дээрх зүйлсийг танин мэдэхдээ ангилалд оруулж, ирээдүйд тухайн зүйлтэй төстэй ч арай өөр зүйлтэй шинээр тааралдахад урьд нь үүсгэсэн ангилынхаа тусламжтайгаар илүү хурдан ойлгож, хүлээж авах боломжтой болж байдаг. Харин арьсны өнгө, өндөр нам, царайны бүтэц, өмссөн хувцас зэргээр нь хэн нэгнийг урьдчилан дүгнэж бусдаас илүү, дутуу үзэхийг ялгаварлал (Prejudice - Pre-judging) гэнэ. Ялгаварлан гадуурхалын сэтгэл зүйн нөлөө, яагаад үүсдэг олон шалтаануудын талаар энэхүү дугаараас сонсоорой.

Энэ удаагийнхаа дугаараар “Мета” сэтгэл судлалын төвийн сэтгэл зүйч, сэтгэл засалч Д. Пүрэвсүрэнтэй ярилцлаа.

Сэтгэл судлалын шинжлэх ухааны суурь онол, аргачлал болох Психоанализын хүрээнд олон сонирхолтой асуудлуудын талаар ярилцсан ба уг шинжлэх ухааныг сонирхогч хэн бүхний заавал сонсох дугаар шүү.

Та өөрийн асуудлынхаа жинхэнэ хариултыг олж авах байхаа хэмээн найдаж байна.

Шинэ жилийн баярын мэнд хүргэе. Шинэ жил эхэлж байгаатай холбоотойгоор 2022 оныхоо төлөвлөгөөг гаргах гээд бодож явна уу? Тийм бол төлөвлөгөөг яаж гаргах, юуг анхаарах, яаж төлөвлөгөөгөө үр дүнтэй хэрэгжүүлэх талаар сонсоорой. Бас ер нь... та төлөвлөгөө заавал гаргах ёсгүй ч юм бил үү?

Эрүүл хайр гэдэг нь эрүүл санаа зовнилийг илтгэнэ: Бага насны хүүхэд гадаа тоглож байхдаа ээжээсээ холдож явах нь элбэг. Хүүхдийн хийх эхний алхам нь ихэвчлэн ээжээсээ холдож явах гэдгийг Mahler судалгаандаа тэмдэглэжээ. Хэрэв та сайн ажиглавал хүүхдүүд ээжээсээ холдож яваад тодорхой цэгт хүрмэгц илт түгшүүртэй болдгийг анзаарах болно.

Энэхүү агшинд өмнө нь бүхнийг чадагч байсан балчир хүүхэд айж эмээсэн бяцхан хүүхэд болж хувирдаг; тэр ээжийгээ хайн эргэн харж, хэсэг зуур санаа зовсон шинж тэмдэг илэрч, дараа нь....

Ээж рүүгээ гүйж очоод тэврүүлнэ.

Одоо тэндээ үлдэх үү? Үгүй.

Шалгалт хийж, түлшээ цэнэглээд эргээд холдон явна.

Хүлээн зөвшөөрөх нь зүрх сэтгэлээ амьдралын бодит байдалд нээх явдал юм. Амьдралынхаа бодит байдлын эсрэг тэмцэлгүй, харин тэднийг байгаагаар нь хүлээн зөвшөөрч, хүн болж төлөвшиж, амьдралдаа урагшлахад ашиглана гэсэн үг. Энэ нь сэтгэл санааны болон сүнслэг байдлын хувьд илүү сайн хүн болохын чухал хэсэг болно.