Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Geçtiğimiz hafta Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de katılımıyla gerçekleştirilen St Petersburg'da Rus Donanması Günü sonrasında imzaladığı Yeni Rus Deniz Doktrini ne getirir ne götürür, etkileri neler olur, bu ne anlama geliyor, bu hususu inceleyelim. Putin'in St Petersburg'da imzaladığı 55 sayfalık Yeni Deniz Doktrini'ni kaleme alan isim Rus Donanması Başkomutanı Nikolay Evmenov'dir. Putin, burada yaptığı konuşmada, Rusya'nın ulusal çıkarlarının sınırları ile bölgelerini belirlediklerini kaydederek "Bunların arasında öncelikle Arktik sularımız, Karadeniz, Ohotsk Denizi ve Bering Denizi'nin suları, Baltık ve Kuril boğazları bulunuyor. Bunları sıkı şekilde ve tüm araçlarla koruyacağız," dedi.

ABD Temsilciler Meclisi Nancy Pelosi'nin Asya-Pasifik bölgesine ve bunun içinde Tayvan'a yaptığı ziyaret (2-3 Ağustos 2022) tam bir "rüzgar gibi geçti" dedirten türdendir. Ne oldu? Bu ziyaret programı için Çinli yetkililerin ifade ettiği gibi "provokasyondan başka bir hamle olmadı" mı denecek? Bu stratejik etkileri görülecek ve uzun süre akıllarda tutulacak olan önemli konuya akalım...

Geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Jeo Biden'ın uluslararası ilişkiler açısından çokça sözü edilecek bir ziyaret programı gerçekleşti. Önce İsrail'e gitti ve burada bir çok etkinliğe katıldı. İsrailli yöneticilerle konuştu, “Kudüs Bildirgesi“ olarak anılan “ABD-İsrail Stratejik Ortaklığı Ortak Deklarasyonu“nu imzaladı, buradan telekonferansla ABD, İsrail, Hindistan ve BAE olarak dört ülke “I2U2“ zirvesi gerçekleştirdi, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile görüştü, peşinden Suudi Arabistan'a gitti ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile anlaşmalar imzaladı, en son olarak da “Cidde Güvenlik ve Kalkınma Zirvesi” yapıldı, bu zirveye katılan ülkeler Suudi Arabistan, Mısır, BAE, Ürdün, Kuveyt, Irak, Umman, Bahreyn, Katar ve ABD oldu. En büyük beklentilerden biri de petrol arzının artması talebi idi ve Suudi Arabistan günlük petrol üterimini 11 milyon varilden 13 milyona çıkaracağını duyurdu. Bunun fiyatlara ne ölçüde yansımayacağını göreceğiz.

Bu makalede çok somut hususlara yer verilecek, küresel gelişmelerin Eylül 2021 ve Temmuz 2022 tarihli çekilen fotoğraflarına binaen bir değerlendirme yapılacak, stratejik sonuçlar çıkarılacaktır. Sonuçların son cümlelerinde Türkiye bağlamı da olacaktır. Bu iki somut fotoğrafa bakarak geleceği yordamlamak hiç de güç değildir!

Eski Japon Başbakanı Shinzo Abe'nin suikastle katli sonrasında hemen herkes düşünmeye başladı, Hint-Pasifik bölgesi bundan sonra neye gebe olacak? Okurlarım öteden beri Pasifik ile ilgilendiğimi bilir. Çin ve ABD rekabeti, bu manadaki jeopolitik ve jeostratejik konular ile özelde AUKUS, Anglosphere, Tayvan, Hong Kong, Kuşak Yol Girişimi, ASEAN, RCEP, QUAD, TPP gibi başlıkları Rusya ve Avrupa Birliği ilişkileri irdelediklerim arasındadır. Burada bir bütün halinde daha çok ekonomik ve güvenlik açısından etkileşimleri ortaya koymak istiyorum. Hassas noktaları seçerek yazıyorum, bazı gelişmelerin nedenlerini bazılarının ise gelecekte neleri işaret tettiğini buradan çıkarmanız mümkün olabilecektir.

Sürmekte olan önemli bir savaş var, ancak küresel çapta odaklanılan nokta Ukrayna cephesi olmaktan giderek uzaklaşılıyor. Yazarlar Rusya’nın ne yapabileceği hakkında değerlendirmeler yapıyorlar. Tatminkâr bir cevap vermek adına buna ben hep hazırlıklı oldum, zira yazdıklarım baştan beri bu bahsi inşa eder şekilde gelişti. Size bazı hatırlatmalarım olacak. Operatif ve stratejik bakış açılarını ve aktörlerin durumlarını gözeterek Ukrayna ve diğer cepheleri içerecek şekilde kim ne kazanıyor veya kaybediyor tartışmasına esas jeopolitik, stratejik açıklamalarda bulunacağım.

Gün geçmiyor ki bir şiddet olayıyla karşılaşmayalım! Kadın cinayeti, çocuk istismarı, canlının katli, silahlı veya silahsız çatışma, suikast, kavga, saldırı, terör, işkence… Ben bu yazıyı yazmaya başladığımda Japonya Eski Başbakanı Shinzo Abe'nin suikasti haberi geldi. Geçtiğimiz hafta ülkemizde bir doktorun canına kıyan hasta yakını olayı vardı. Terörizm sürekli masum insanların canına kastediyor. Ukrayna'da yaşananları düşünün, savaş zaten başlı başına bir şiddet konusu. Peki, neden bu başlığı attım? Maalesef bazı kültürler için bu işin alfabesi noktasında bakış açılarının varlığına dair temel noktalarda tanıklık ediliyor, hem entelektüel çevreler dahi böylesi olaylara değişik pencerelerden bakabiliyor. Önce bir tanım yapalım, sonrasında, başka yerlerde görmediğiniz bir tasnif ve içerikle bu önemli konuyu irdeleyeyim.

Birleşik Devletler'in liderleri bir Uzun Savaş'tan bahsediyor. Ama bu bir süredir böyle ifade ediliyor. İlk olarak, küresel radikal terörle mücadele başladı, Uzun Savaş'tan söz edildi. Bugün Rusya'ya ve hemen olan eklenerek sürdürülebilecek Çin ile mücadele konusu da uzun sürecektir. Bu uzun süreli gergin yaşam şekli bir stratejiye dönüşmüş haldedir ve bugün böyle uygulanmaktadır. Ukrayna-Rusya Savaşı'nın kazananı kim olur? Bu sorunun cevabı dahi bir uzun süreli savaş döneminin olmasını gerektiriyor. Çünkü Avrupa ve Çin'in çıkarları da artık uzun uzadıya Rusya'nın yıpranmasını beklemek oluyor.

Uzun yıllar Yunanistan çalıştık, gördük ki bunlar bile beyhude çabalar idi. Anlaşılan Yunanistan içinden bir kesim ile Yunanistan'a dışarıdan destek veren ve onu taşeron gibi kullanan bazı odaklar var. Yunan halkının ekseriyetine gidip sorun, Türkiye ile aralarında hiç bir sorun yok, olmaz da. Geçmişe gittiğimizde de durum belli, bilinen konu; Yunanistan, Mora Ayaklanması'ndan bu yana ne yaparak bu noktalara geldi? Politikayla, taşeronlukla. Ama yakın dönem bizi doğrudan ilgilendiriyor, tam anlamsız gerekiyor, hesap ne şeklinde. Gelin size bugün çok genel hatlarda askeri-strateji yaklaşımıyla Yunanistan'ın çabalarının ne anlama geldiğini, Başbakan Mitsotakis'in Türkiye düşmanlığı üzerinden politika yapmasının neye yaradığını açıklayayım.

Ukrayna ve Rusya arasındaki bu savaş özgün ve kapsayıcı bir formatta periyodik olarak güncellenerek rapor halinde sunulmaktadır. Bu Türkiye'de Rusya-Ukrayna Savaşı'nı bütünüyle ve aralıksız takip eden tek rapordur. Bu periyot 4 Haziran – 3 Temmuz 2022’yi kapsar ve G130 (savaşın 130. günü) raporudur. Belli periyodlarla hazırlanan rapor, analitik bilgileriyle, savaşa hem ayrıntıyla hem bütün şeklinde bakarak sunmasıyla, yaşanacaklarla ilgi hususları açıklar mahiyette olmasıyla, doğru, isabetli ve gerekli bilgileri içermesiyle alanında tektir. Raporda önemli sorular ve önemli cevaplar var.