Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Bu makalede ABD-Çin arasındaki güç mücadelesi, stratejik ve jeopolitik meseleler tarif edilecek, şu an yaşanan bölgesel gelişmeler ele alınacak, NATO, Rusya ve Ukrayna meselelerinin son durumları incelenecek, esasen bölgede İsrail ve İran’ın durumu üzerinde tespitler yapılacak, sonuca giderken de Türkiye açısından değerlendirmede bulunulacak. Amaç, çok kritik hale gelen bölgesel tansiyonu bütünüyle incelemek olacak.

Dünya Hamas-İsrail çatışması ve peşinden Kızıldeniz’deki olaylara kilitlenmişken, birden İran-Pakistan arasında Belucistan (Balochistan) merkezli bir kriz meydana geldi. Burada karşılıklı saldırılarda balistik füzeler, drone’lar ve savaş uçakları kullanıldı. Pakistan, İran sınırını kapatıldı, büyükelçisini geri çağırdı. Nükleer silah sahibi Pakistan ile yine nükleer silah üretmeye çabalayan İran’ın arasında gelişen bu ani kriz pek de bu dozda beklenmiyordu. Üstelik İran şu an için net olarak ABD, İngiltere ve İsrail olarak hedefte gösterilmekteydi. Bu kriz gayet düşündürücü bulundu, bu potansiyel gerilim hali ileriki dönemlere nasıl etki edecekti?

İran'ın gündeme geldiği bir dönemdeyiz. Çok taraflı, boyutlu ve derinliği fazla olan karmaşık ilişkilerin yoğunlaştığı Orta Doğu coğrafyasında İran'ın son üç aylık durumunu irdeleyelim. Sonuçta Türkiye'nin güvenliği hakkındaki temel meselelerde, diğer aktörler ile beraber, İran'ın durumunu irdeleme imkanımız olacaktır.

Güvenlik konularında yeni akademiler açılıyor ve gençler buralarda yer alacaklar. Onlara kısa kısa söyleyeceklerim var: Tahmin İstihbaratı, Bilimin Gücü, Kavramların Gücü, Sistemin Gücü, Liderliğin Gücü, Gücü Taşımak ve rekabette Üstün Olmak... Bu çarpıcı ilişkiyi kendi tecrübeme dayalı bir şekilde açıklayacağım.

ABD destekli PKK terör örgütünün asıl meselesi, Suriye'de özerk bölge idaresini resmen açıklamak, "Demokratik Suriye Cumhuriyeti" anayasasını ve İsrail'in kuzeyini emniyete alan bir "terör devletçiği" kurduklarını ilan etmek. Türkiye bu "teröristan" oluşumuna asla izin vermeyecek, her ne pahasına olursa olsun, karşı hamlelerini gerçekleştirecek, böyle de yapıyor. Şimdi gelin konuyu geniş boyutlarıyla inceleyelim.

İstihbarat ders notlarımıza yeni bir sayfa daha ekleyelim. Konumuz Gri Bölge İstihbarat Operasyonları olacak. Gri bölgelerde istihbarat servislerinin çalışmalarını nasıl açıklayabiliriz? Bir ülke diğer ülke sahasında çalıştığında rekabet, hasımlık, düşmanlık, dostluk ve işbirliği gibi terimlerle açıklanabilecek durumlara ilişkin faaliyetleri yürütür. Peki, gri alanlarda neye göre faaliyetler gerçekleşir? Gri bölgelerin kendinden kaynaklı farklı bir açıklaması olabilir mi?

Çağımızın önemli siyasi kavramlarından popülizmi inceleyeceğiz. Popülizm, sağ ile sol, liberalizm ile anti-liberalizm, demokrasi ile otokrasi arasında konu edilen bir kavramdır. Çıkarımım şudur: Popülist, bu kavramı görmezden gelebilmekte, kendi siyasetinin peşinde koşabilmekte, ama sonuçta halk zarar görebilmektedir; aynı zamanda, popülizme karşı olduğunu söyleyen siyasetçiler, dünya ve demokrasi yararına savunularıyla ortaya çıkabilmekte, popülistleri daha da belirginleştirebilmekte, bu sayede kendi politik yaşamlarında başarılı olabileceklerinin kurgusunu yapabilmektedir.

Sizlere ajan nedir, devletler istihbarat savaşını hangi esaslar ve hassasiyetler çerçevesinde yürütür, istihbarat üstünlük mücadelesi nedir, bunları açıklayacağım. İstihbarat savaşı bir savaş türüdür, öylesine söylenen bir tabir değildir. İstihbarat üstünlük mücadelesi, istihbarat örgütlerinin kendi dünyalarındaki savaşıdır, diğer güç unsurlarıyla beraber bunu ciddi şekilde ele almak gerekir. Ve ajan (casus), öyle sıradan kullanılan bir sözcüğün ötesinde, uluslararası ilişkiler ve hukuk konularının kullanımı yanı sıra, istihbarat dünyasının gayet özel bir konusudur, doğru bilinmelidir.

İstihbarat nedir, ne değildir, zaman zaman yazıyorum ve konuşmalarım da oluyor. Bugün de yazma ihtiyacı duydum. Zira istihbarat alanında ülkemiz çok önemli gelişmeler kat ediyorken, bu konuda kaş yaparken göz çıkaranlar olmasın isterim.

İsrail’de siyaset böylesi uç noktalarda istismar aracı olarak kullanılabiliyorken, barışı arzulayanların (hatta İsrail'in çeşitli yöntemleri uygulamak suretiyle sürekli sınırlarını genişletmesinin önüne geçmek isteyenlerin) özellikle dikkat etmesi gereken nokta, Netanyahu gibi popülist siyasetçilerin ekmeğine yağ sürmemek olmalıdır, çünkü bunlar böyle iktidarda kalabiliyorlar. Ama bir konu daha, Netanyahu üzerinden politika yaptınız diyelim, o işlevini gördü ve yarın siyasetten ayrıldı, İsrail'de bu tarz siyasetçiler bitecek mi? Hayır. (İsrail böyle genişledi!) Bu kez Lieberman gibileri sahne alacak. İşte bu noktada da söylemeliyiz, popülizm birbirini besleyen şeklinde gelişir, ona da alet olmamak gerekir.