Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Bir 2023 yılı değerlendirmesi yapalım. Küresel ve bölgesel konulara hızlıca bir göz atalım. Türkiye bağlamıyla ilgili belli konulara değinelim.

Yapay zekâ konusunun doğurduğu belirsizliği size, dahi makineler, derin karmaşa, sonsuz şiddet ve doğal endişe şeklindeki kavramlarla betimleyeceğim. Yaşam tarzımız hızla değişirken bireyler olarak alınan kararlarda herhangi bir etkimiz olmuyor. Daha çok kullanıcı oluyoruz, sayıdan ibaretiz, yani birer veriyiz. Yaratılan medeniyette her birimizin bir anlamı var.

Kadim akıldan günümüzün fiili şartlarına doğru yaklaşarak, gerçekçi bir Filistin-İsrail analizi yapalım istiyorum. Sert ve yumuşak güç kullanılması, stratejiler, politikalar, kazananlar ve kaybedenler, ama en belirgin sonuç, belirsizlik! O halde en başta ifade edeyim, henüz bir şey söylemek için oldukça erken.

Son Asrın Amerikan Dış Politikasının Analizi PESİMİST ELEŞTİRİNİN HAKLILIĞI Yeri gelince Amerika Birleşik Devletleri’nin stratejilerini eleştiriyorum. Bazen düşünmedim değil, kendi ülkemden bakıldığında mı bu şekilde görülüyor diye. Örneğin, eksik bilgiyle, yanlı düşüncelerle veya tamamen duygusal yaklaşımlarla hata yapıyor olabilir miyim? Öte yandan Amerikan liberal demokrasisi hakkında incelemelerim oldu. Amacım anlamak, Amerika’nın dünyaya önerdiği bu model kabul edilebilir mi, yoksa sadece kendi gelişimlerine güç veren bir model mi, diye. Geçtiğimiz gün Fareed Zakaria’nın Foreign Affairs’teki söyleşisini (Podcast: America’s Dangerous Pessimism, A Conversation With Fareed Zakaria, December 14, 2023) dinledim. Bu mülakatı, yazdığı bir makaleden dolayı yapmışlar. O makaleyi de okudum (The Self-Doubting

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP28) sonrasında bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. İklim Değişikliği elbette bir çevre konusudur. Ancak görebildiğim kadarıyla, bu konu teknolojik, ekonomik, sosyal ve politik yönleri olan büyük bir dönüşümün zorunlu kılınmasıyla alakalıdır. Aynı zamanda jeopolitik dengelerde değişiklikler olacak, ağırlık merkezlerinde değişiklikler görülecektir. Bunların sinyallerini almaya başladık bile. Dönüşüm adeta bir küresel devrimin takvimine göre belirlenen bir büyük dönemi göstermektedir. Yani bu, Dördüncü Sanayi Devrimi’nin gereği küresel dönüşüm projelerinin tümünün eşgüdümle hızlandırılmasına ve sonuçlandırılmasına dönük çok önemli ve kapsayıcı bir konudur.

Size stratejik açıdan Rusya-Ukrayna Savaşı’nda son yaşananları, mevcut durumu ve önümüzdeki dönemde olabilecekleri kapsayarak, önemli bir değerlendirme sunacağım. Taraflar kadar, dünyanın her yerindeki bu savaştan etkilenen ve konuyla ilgilenen herkese yarayışlı bu yazı ile mümkün olabilecek tüm olasılıkları analiz edeceğim.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP28) bugün, hızlı, adil ve hakkaniyetli bir geçişin zeminini hazırlayarak fosil yakıt çağının “sonunun başlangıcını” işaret eden bir anlaşmayla kapandı. Bu plan emisyon kesintileri ve artan finansmanla destekleniyor.

Duygusallık, politika ve uzmanlık… Size bu konuyu dürbünlü tüfek misaliyle açıklayacağım. Asıl konumuz ise Filistin-İsrail arasında sürüp giden krizin bugünkü karşılığı olan ve derin bir insanlık dramına dönüşen çatışmanın anlatımı olacak. Dolayısıyla bu çok ciddi konuyu, kamuoyu ve kamu diplomasisi yönüyle ele almakta yarar gördüğümü başta işaret edeyim. Dürbünlü tüfek ileriyi görür ve iyi eldeyse hedefini vurur. Saçma atan tüfek ise başka bireydir, avcılık meselesi...

ABD’nin halen geçerli olan Ulusal Güvenlik Stratejisi (Ekim 2022) dokümanının “Orta Doğu'da Gerginliği Azaltma ve Entegrasyonun Desteklenmesi” kısmına bakıldığında (s. 42-43) bugün yaşanan İsrail-Hamas krizi hakkında ne sonuçlar çıkarabiliriz? Bu analize önce ABD dokümanından ilgili ifadeyi aynı şekliyle alacağım, hemen altına değerlendirmelerimi yazacağım.

Strateji, haklının öne çıkarılması sanatı değildir, kazanma sanatıdır. Kazanmak her şeyden önce akıl işidir. Strateji, tek başına sert güç ile kurgulanan bir hareket değildir. Eğer bir mevzi fazda sert güce başvuruldu ise bunun bir yöntemi vardır. Acımasız yöntem: Rakibin sınırlarını zorlamak! Strateji, bir yol haritasıdır. Strateji, duygusallıkla ağıt yakma sanatı hiç değildir. Strateji, duruma göre, bazen savaşmadan, bazen de savaştırarak baş eğdirmektir. Stratejinin sonucu, politik elde edilen somut değerle tarif edilir. Popülizm bir politika yöntemi olabilir. Ama stratejide popülizm bir yöntem değildir.