Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite

W jakim stopniu wywiad cywilny był w czasach PRL zależny od Związku Radzieckiego? Kim byli działający w jego ramach "Hiszpanie" oraz "Francuzi"? Czym przede wszystkim się zajmowano? Co spowodowało, że w roku 1961 doszło do reorganizacji wywiadu cywilnego?

Książki, artykuły, seriale i filmy. O tym, w jaki sposób w czasach PRL wojsko włączało się w historyczne spory, w audycji "Rzeczypospolite" opowiadał dr Tomasz Leszkowicz - autor książki "Spadkobiercy Mieszka, Kościuszki i Świerczewskiego. Ludowe Wojsko Polskie jako instytucja polityki pamięci historycznej".

- Lenin jest w oficjalnej narracji rosyjskiej potępiany jako człowiek, który po pierwsze zrobił rewolucję (...), jak również doprowadził do usamodzielnienia się szeregu republik - mówił w Dwójce Piotr Skwieciński, autor książki "Koniec ruskiego miru? O ideowych źródłach rosyjskiej agresji".

- Gomułka nie nadawał się charakterologicznie na w pełni dyspozycyjnego stalinistę (...). Chciał komunizm budować bardzo po polsku. Wbrew pozorom Gomułka był dziwnym rodzajem komunistycznego patrioty. Nienawidził II Rzeczpospolitej, ale jednocześnie zraził się do Związku Sowieckiego. Stalina kochał, ale mu nie ufał - mówił w Dwójce dr Robert Spałek z Instytutu Pamięci Narodowej.

- Lata 1720-1721, kiedy August II próbował wydostać się z sideł rosyjskich, ale jego próby nie powiodły się na skutek liberum veto stosowanego przez hetmanów z poparciem Rosji na sejmie, to był moment, kiedy zarówno król, jak i Rzeczpospolita znaleźli się za kratami, z których będzie bardzo trudno się wydostać - mówił w Dwójce Richard Butterwick, autor książki "Światło i płomień. Odrodzenie i zniszczenie Rzeczypospolitej 1733-1795".

- Największym problemem Polaków było zbudowanie nowoczesnego państwa, które byłoby w stanie stworzyć sieć instytucji organizujących życie - mówił podczas spotkania z Antonim Dudkiem prof. Włodzimierz Mędrzecki z Instytutu Historii PAN.

Ilu Ukraińców zostało w Polsce po II wojnie światowej? Gdzie były ich największe skupiska? Jakie było znaczenie Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w PRL? Jakie miejsce zajmowała tematyka ukraińska w publikacjach bezdebitowych? O Ukraińcach w Polsce Ludowej opowiadał w "Rzeczypospolitych" prof. Igor Hałagida z Uniwersytetu Gdańskiego.

- Wiemy całkiem sporo na temat, z kim handlowano i jak to wyglądało w praktyce. Materiały są do pewnego stopnia odtajnione, chociaż część jeszcze znajduje się w instytucji, która była za to odpowiedzialna i była monopolistą. Chodzi o Centralny Zarząd Inżynierii - mówił w rozmowie z prof. Antonim Dudkiem Przemysław Gasztold z Instytutu Pamięci Narodowej.

O książce "Miejski grunt. 250 lat polskiej gry z nowoczesnością" prof. Antoni Dudek rozmawiał w "Rzeczypospolitych" z jej autorem prof. Rafałem Matyją.

- Jeśli chodzi o kwestię porozumienia, 1950 rok, trzeba rozpocząć od uwagi, że był to element szerszej wizji prymasa Wyszyńskiego dogadywania się z władzami w sposób pokojowy, do kiedy jest to możliwe - mówił w audycji "Rzeczypospolite" prof. Rafał Łatka, autor książki "Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL".