Nowych wyrazów uczymy się nie tylko po to, aby móc precyzyjniej wyrażać swoje myśli, ale - jak się okazuje w dzisiejszym odcinku - również dla lepszego funkcjonowania naszego mózgu. Podobno organ czyta nowe słowa w ten sam sposób jak wygraną w kasynie! Zapamiętane przez nas nowe słowo może zadziałać na mózg podobnie jak przyjemne czynności, czyli uruchomić układ nagrody.

Jak wynika z listów, które do mnie Państwo piszą, wiele zmian językowych budzi Państwa niepokój. Ale czy jest się czym martwić? Czy polszczyzna rzeczywiście jest językiem zagrożonym? I jaka jest jej przyszłość? O tym w rozmowie z prof. Katarzyną Kłosińską -przewodniczącą Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN.

Co wspólnego ma cienki płaszcz z prochem? Tym razem śledzimy nazwy niektórych części garderoby. Wyjaśnienia doczekały się także ubrania określane czasem mianem "ciuchy" i stroje, które kojarzyć mogą się np. ze strojeniem instrumentu.

Mam na imię Kasia czy nazywam się Kasia? Po którym wyrażeniu należy dodać nazwisko? W tym odcinku dowiemy się o zasadach poprawnego przedstawia się.

Przyglądamy się temu, jak po kolei małe dzieci budują w sobie słownik języka, z którym osłuchują się już w łonie matki, przez co mają wrodzone predyspozycje do jego nauki po przyjściu na świat. Jak na wyczucie i jakimi metodami dzieci osłuchują się z gramatyką?

Rozróżnienie dwóch form zaimka "ta", czyli "tę" i "tą" sięga jeszcze czasów staropolskich. I choć belfrzy wciąż strofują uczniów za niepoprawne jej użycie, wydaje się, że już w niedalekiej przyszłości "tę" przyczynę językowego zamieszania będzie można odłożyć do lamusa…

Jak to się stało, że zwykły znak umieszczony na końcu zdania stał się symbolem złości i niechęci? Zbadali to naukowcy, a wyniki ich badań prześledził Mateusz Adamczyk. Nie bez znaczenia w karierze kropki na końcu zdania okazuje się też rola emotikonów, bo to z nimi kropka często rywalizuje oraz związków frazeologicznych.

Odpowiadamy na pytania i wątpliwości słuchaczy naszego cyklu "PrzySłowie". Tym razem zdradzamy szczegóły powstania powiedzenia "głupi jak but". Wyrażenie to wzięło się z dawnych czasów, kiedy to buty, jako przedmioty codziennego użytku, nie były kojarzone z inteligencją ani sprytem. Używane są do podkreślenia czyjejś braku rozumu, nieporadności intelektualnej, często w sposób humorystyczny lub ironiczny.

Jedno z najważniejszych słów dla każdego człowieka - "ojciec". Praindoeuropejskie słowo "atta", które było pieszczotliwym określeniem zarówno ojca, jak i matki w mowie dzieci. Z czasem forma ta przekształciła się w staropolskie "ociec", a następnie, pod wpływem formy wołacza "ojcze", w obecną formę "ojciec". Współcześnie warto znajomość polszczyzny połączyć też ze zmianami obyczajowymi - zatem pojawienie się urlopu tacierzyńskiego, a nie ojcowskiego nikogo już nie dziwi.

Tytułowe zdanie noblistki jest tu przykładem użycia podwójnego zaprzeczenia. Dlaczego samo "nic"nie wystarczy dla przedstawienia sensu tego zdania? Jakie znaczene ma logika, a jakie sens i składnia w przeczeniach? Podwójne zaprzeczenia, choć nielogiczne, mają duże znaczenie w codziennej komunikacji.