W jaki sposób drastyczne treści wpływają na psychikę tych, którzy je tłumaczą na inne języki? Czy może się na nich przenieść trauma osób doświadczonych tragedią? Czy profesjonalizm może ustrzec przed współprzeżywaniem? Rozmowa z dr. Pawłem Korpalem, który ukończył filologię angielską i skandynawską oraz psychologię. Pracuje w Zakładzie Studiów nad Przekładem (Wydział Anglistyki) na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest finalistą Nagrody Naukowej POLITYKI 2022.

Czy maszynie można przypisać subiektywne stany mentalne? Czy na ulice wyruszą pojazdy autonomiczne? A jeśli tak, jakich norm moralnych będą przestrzegać? I jaki jest największy problem ze sztuczną inteligencją? Rozmowa z dr. Sebastianem Szymańskim, filozofem, etykiem, który na Wydziale „Artes Liberales” UW prowadzi m.in. zajęcia poświęcone relacjom ludzi z maszynami.

W jaki sposób DNA koryguje nieustannie pojawiające się w nim usterki? Jak uczeni badają mikroskopijne naprawcze mechanizmy białkowe? Jak się im przyglądają przy pracy? Czy można je podkręcić tak, by dać ludziom zdrowie, długowieczność, a może nawet nieśmiertelność? Rozmowa z prof. Marcinem Nowotnym, biologiem molekularnym, kierownikiem Laboratorium Struktury Białka w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej, jednym z tegorocznych laureatów najważniejszego krajowego wyróżnienia naukowego – Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Jak ratuje się zagrożone języki? Jak diagnozuje ich kondycję? Na czym polegają represje, którym poddawane są mniejszości etniczne? I wreszcie – dlaczego i w jakim tempie języki umierają? Rozmowa z prof. Justyną Olko, historyczką, socjolingwistką i etnolożką, dyrektorką Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową działającym na wydziale „Artes Liberales” UW, która bada zjawiska związane z kulturami rdzennymi i językami mniejszościowymi, aktywnie działając na rzecz ratowania i rewitalizowania tych, które są zagrożone.

Czy można uniknąć zderzenia z asteroidą? A jeśli nie, jakie będą skutki tego wydarzenia? Czy ziemianie mają już jakiś planetarny plan obrony przed intruzami z Układu Słonecznego? Odpowiada geolożka planetarna dr Anna Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych PAN we Wrocławiu, która bada rozsiane po całej planecie małe kratery uderzeniowe. Analizuje też powierzchnię Czerwonej planety (na razie zdalnie), przygotowuje protokoły badawcze i współorganizuje Międzynarodowe zawody łazików marsjańskich.

Funkcjonowanie współczesnego świata opiera się na bezpieczeństwie przesyłania informacji, czyli na skutecznym szyfrowaniu. Ale nie ma jasności, jak długo jeszcze będziemy mogli opierać się na dotychczasowych metodach kryptograficznych. Może tylko do jutra. Czy wtedy uratuje nas kryptografia kwantowa? A może raczej postkwantowa? Rozmowa z dr. hab. Marcinem Pawłowskim z Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych przy Uniwersytecie Gdańskim.

Czego naukowcy szukają na dnie oceanów? Jak to, co tam znajdują, pomaga w zrozumieniu procesów zachodzących na innych planetach? Czy górnictwo podwodne zagrozi tamtejszym ekosystemom? Kiedy zaczniemy kopać na Marsie? Rozmowa z dr. Jakubem Ciążelą, geologiem planetarnym z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, który bada rozkład cennych metali na dnach oceanów i stawia konceptualne fundamenty górnictwa kosmicznego oraz tegorocznym finalistą Nagród Naukowych POLITYKI.

Klonowanie zwierząt i ludzi, idea płci, chimeryzm, mozaikowość, utajone mechanizmy ewolucji – wokół tych pojęć narosły niezliczone nieporozumienia, a nawet mity. Rozprawia się z nimi nasz pokładowy biolog-zawodowiec. Rozmowa z doktorem Jackiem Kubiakiem z Wojskowego Instytutu Medycznego, który jest równocześnie Directeur de Recherche w Centre national de la recherche scientifique (CNRS).

Czy zwierzęta cierpią? Czy antropomorfizowanie form biologicznych przynosi im więcej szkody, czy pożytku? Jak poczuć świat tak, jak czuje ją słoń czy sikorka? Czy mamy wpływ na kierunek ewolucji? A jeśli tak, to jaki? Rozmowa z Martą Alicją Trzeciak, lekarką weterynarii, dziennikarką, pisarką, popularyzatorką nauk przyrodniczych oraz medycznych. A także jedną z głównych autorek pulsara.

Jak udowodnić, że nie jest się idiotą? Czy w fizyce kwantowej lepiej zamknąć się i rachować? Jak mylić się mądrze? Dlaczego nie ufać sobie w chwilach euforii? I dlaczego lepiej nie myśleć w biegu? O największych debatach mechaniki kwantowej oraz dylematach ludzi samodzielnie myślących rozmawiamy z prof. Markiem Żukowskim z Uniwersytetu Gdańskiego, badaczem fundamentów fizyki.