Radio Lab

De Chelsea Manning à Edward Snowden, la figure controversée du lanceur d’alerte, entre héroïsme et délation, s’est faite une place de choix dans le champ médiatique. Au-delà des affaires les plus retentissantes, de nombreux citoyens s’activent au sein d’entreprises ou d’administrations pour dénoncer des agissements contraires à ce qu’ils considèrent comme relevant de la morale et de l’éthique. Dans des champs aussi divers que les libertés individuelles, la santé ou l’environnement, ces désobéissants 2.0 vont jusqu’à mettre leur carrière ou même leur vie en danger pour rendre compte des abus de leur hiérarchie. Un prix lourd à payer pour ces vigies contemporaines dissidentes qui alertent et préviennent pour dénoncer ce qui vient.

Des lanceurs d’alerte européens témoigneront ainsi de leurs actions lors d’un temps imaginé avec Caroline Gillet pour l’émission Foule Continentale sur France Inter. Caroline Gillet donne également la parole à la jeunesse européenne sur France Inter, une fois par semaine, le dimanche à 13h20.

Avec :

Antoine Deltour - Lanceur d'alerte

Maxime Calligaro - Auteur

Caroile Gillet - Foule Continentale

De Chelsea Manning à Edward Snowden, la figure controversée du lanceur d’alerte, entre héroïsme et délation, s’est faite une place de choix dans le champ médiatique. Au-delà des affaires les plus retentissantes, de nombreux citoyens s’activent au sein d’entreprises ou d’administrations pour dénoncer des agissements contraires à ce qu’ils considèrent comme relevant de la morale et de l’éthique. Dans des champs aussi divers que les libertés individuelles, la santé ou l’environnement, ces désobéissants 2.0 vont jusqu’à mettre leur carrière ou même leur vie en danger pour rendre compte des abus de leur hiérarchie. Un prix lourd à payer pour ces vigies contemporaines dissidentes qui alertent et préviennent pour dénoncer ce qui vient.

Des lanceurs d’alerte européens témoigneront ainsi de leurs actions lors d’un temps imaginé avec Caroline Gillet pour l’émission Foule Continentale sur France Inter. Caroline Gillet donne également la parole à la jeunesse européenne sur France Inter, une fois par semaine, le dimanche à 13h20.

Avec :

Antoine Deltour - Lanceur d'alerte

Maxime Calligaro - Auteur

Caroile Gillet - Foule Continentale

Comment mener enquête à l’échelle européenne ? La plupart des médias d’investigation sont nationaux, à l’image des grands quotidiens autour desquels se structure le paysage médiatique européen. Ces médias ont le monde pour horizon (et parfois comme nom), des réseaux de correspondants à l’international, mais une gouvernance éditoriale et des capacités d’investigation concentrés sur leur propre pays. Parce que la plupart des grands enjeux de notre temps, environnement, santé, criminalité, finance, transparence des pouvoirs, etc. ne s’arrêtent pas aux frontières, des consortiums de journalistes internationaux déploient une investigation à l’échelle transnationale, à l’image du pionnier ICIJ, réseau indépendant de journalistes internationaux. Fondé par neuf médias européens, dont l’autrichien Falter et le français Médiapart, European Investigative Collaborations est à l’origine des Football Leaks et des Malta Files qui détaillent les procédés mis au point par Malte pour organiser l’évitement fiscal au sein de l’Union européenne. L’association Forbidden Stories mobilise des journalistes internationaux pour poursuivre des enquêtes engagées par des journalistes menacés, censurés voire assassinés. Ces initiatives soulignent la nécessité de mener des enquêtes à l’échelle du continent européen.

Avec :

Fabrice Arfi - Médiapart

Edouard Perrin - Forbidden stories

Aurore Gorius - Les Jours

Geoffrey Livolsi - Disclose

Comment mener enquête à l’échelle européenne ? La plupart des médias d’investigation sont nationaux, à l’image des grands quotidiens autour desquels se structure le paysage médiatique européen. Ces médias ont le monde pour horizon (et parfois comme nom), des réseaux de correspondants à l’international, mais une gouvernance éditoriale et des capacités d’investigation concentrés sur leur propre pays. Parce que la plupart des grands enjeux de notre temps, environnement, santé, criminalité, finance, transparence des pouvoirs, etc. ne s’arrêtent pas aux frontières, des consortiums de journalistes internationaux déploient une investigation à l’échelle transnationale, à l’image du pionnier ICIJ, réseau indépendant de journalistes internationaux. Fondé par neuf médias européens, dont l’autrichien Falter et le français Médiapart, European Investigative Collaborations est à l’origine des Football Leaks et des Malta Files qui détaillent les procédés mis au point par Malte pour organiser l’évitement fiscal au sein de l’Union européenne. L’association Forbidden Stories mobilise des journalistes internationaux pour poursuivre des enquêtes engagées par des journalistes menacés, censurés voire assassinés. Ces initiatives soulignent la nécessité de mener des enquêtes à l’échelle du continent européen.

Avec :

Fabrice Arfi - Médiapart

Edouard Perrin - Forbidden stories

Aurore Gorius - Les Jours

Geoffrey Livolsi - Disclose

Όσο η Ευρώπη θα αποτελεί ένα «αναγκαστικό πεπρωμένο» χωρίς εναλλακτική ή πιθανότητα επανασύστασης, θα προκαλεί αδιαφορία, θυμό ή βίαιη απόρριψη. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ακόμα χρόνος επανεξέτασης της φύσης και των ίδιων των μορφών του ευρωπαϊκού σχεδίου και αν, για να πετύχουμε κάτι τέτοιο, απαιτείται η αμφισβήτηση του κυρίαρχου οικονομικού λόγου, η σκέψη εναλλακτικών λύσεων, η διαφορετική ενημέρωση .

Πώς να ανοίξουν χώροι δημιουργίας, πληροφόρησης και σκέψης που θα ξεπερνούν τα εθνικά πλαίσια ; Πώς θα είναι βιώσιμη και θα διακινείται στην Ευρώπη μια συζήτηση ενσαρκωμένη σε μορφές, πλατφόρμες , νέα μέσα ενημέρωσης και δίκτυα ; Ως δημιουργίες καλλιτεχνών, ακτιβιστών, δημοσιογράφων ή ακαδημαϊκών, οι πρωτοβουλίες ανοίγουν χώρους αντίστασης και προβληματισμού σε ευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα.

Thomas PORCHER / Frédéric WORMS / Agnieszka WISNIESZKA / Κωνσταντίνος ΠΟΥΛΗΣ / Caterina DI FAZIO

Συντονισμός: Mathilde SERRELL

Όσο η Ευρώπη θα αποτελεί ένα «αναγκαστικό πεπρωμένο» χωρίς εναλλακτική ή πιθανότητα επανασύστασης, θα προκαλεί αδιαφορία, θυμό ή βίαιη απόρριψη. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ακόμα χρόνος επανεξέτασης της φύσης και των ίδιων των μορφών του ευρωπαϊκού σχεδίου και αν, για να πετύχουμε κάτι τέτοιο, απαιτείται η αμφισβήτηση του κυρίαρχου οικονομικού λόγου, η σκέψη εναλλακτικών λύσεων, η διαφορετική ενημέρωση .

Πώς να ανοίξουν χώροι δημιουργίας, πληροφόρησης και σκέψης που θα ξεπερνούν τα εθνικά πλαίσια ; Πώς θα είναι βιώσιμη και θα διακινείται στην Ευρώπη μια συζήτηση ενσαρκωμένη σε μορφές, πλατφόρμες , νέα μέσα ενημέρωσης και δίκτυα ; Ως δημιουργίες καλλιτεχνών, ακτιβιστών, δημοσιογράφων ή ακαδημαϊκών, οι πρωτοβουλίες ανοίγουν χώρους αντίστασης και προβληματισμού σε ευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα.

Thomas PORCHER / Frédéric WORMS / Agnieszka WISNIESZKA / Κωνσταντίνος ΠΟΥΛΗΣ / Caterina DI FAZIO

Συντονισμός: Mathilde SERRELL

Τα φεστιβάλ είναι χώροι διάχυσης, φιλικότητας και ελευθερίας και παρατηρητήριο της εποχής και των φιλοδοξιών της ευρωπαϊκής νεολαίας. Τι είδους εμπειρίες προσφέρουν σε τοπικό και διεθνές κοινό; Πώς αντιστέκονται στις εμπορικές λογικές και στον κίνδυνο αποσύνδεσής τους από τον τόπο τους; Πώς νέα φεστιβάλ που υποστηρίζονται από το τοπικό κοινό και προτείνουν θαρραλέο, καινοτόμο και στρατευμένο καλλιτεχνικό προγραμματισμό συμμετέχουν στην επανασύσταση των φεστιβάλ μας;

Olof VAN WINDEN / Σοφία ΦΑΛΙΕΡΟΥ / Παντέλης ΠΑΝΤΕΛΟΓΛΟΥ / Vincent CARRY

Συντονισμός: Vincent CAVAROC

Τα φεστιβάλ είναι χώροι διάχυσης, φιλικότητας και ελευθερίας και παρατηρητήριο της εποχής και των φιλοδοξιών της ευρωπαϊκής νεολαίας. Τι είδους εμπειρίες προσφέρουν σε τοπικό και διεθνές κοινό; Πώς αντιστέκονται στις εμπορικές λογικές και στον κίνδυνο αποσύνδεσής τους από τον τόπο τους; Πώς νέα φεστιβάλ που υποστηρίζονται από το τοπικό κοινό και προτείνουν θαρραλέο, καινοτόμο και στρατευμένο καλλιτεχνικό προγραμματισμό συμμετέχουν στην επανασύσταση των φεστιβάλ μας;

Olof VAN WINDEN / Σοφία ΦΑΛΙΕΡΟΥ / Παντέλης ΠΑΝΤΕΛΟΓΛΟΥ / Vincent CARRY

Συντονισμός: Vincent CAVAROC

Το βάρος της κληρονομιάς περιορίζει μερικές φορές τις τοποθεσίες και τα εδάφη στην αντίληψη μιας τουριστικής καρτ ποστάλ. Τα μνημεία μπορεί να είναι αβάσταχτα σε σημείο που μερικοί, όπως ο συγγραφέας Χρήστος Χρυσόπουλος, να φαντάζονται «την καταστροφή του Παρθενώνα»! Πώς θα προσεγγίσουμε, θα αναζωογονήσουμε και θα ζωντανέψουμε τα λεγόμενα αξιοθαύμαστα μέρη, τους ιστορικούς ή φυσικούς χώρους, θέτοντάς τα σε μια μορφή συνομιλίας με τη σύγχρονη δημιουργία; Πώς να ενσωματωθούν σε αυτή τη δυναμική, άτομα που δίνουν ύπαρξη σε αυτούς τους τόπους, αλλά και, ευρύτερα, τους ντόπιους πληθυσμούς;

Simon PONS-ROTBARDT / Χριστίνα ΛΙΑΤΑ / Δημήτρης ΜΙΧΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

Modération : Mieke RENDERS

Το βάρος της κληρονομιάς περιορίζει μερικές φορές τις τοποθεσίες και τα εδάφη στην αντίληψη μιας τουριστικής καρτ ποστάλ. Τα μνημεία μπορεί να είναι αβάσταχτα σε σημείο που μερικοί, όπως ο συγγραφέας Χρήστος Χρυσόπουλος, να φαντάζονται «την καταστροφή του Παρθενώνα»! Πώς θα προσεγγίσουμε, θα αναζωογονήσουμε και θα ζωντανέψουμε τα λεγόμενα αξιοθαύμαστα μέρη, τους ιστορικούς ή φυσικούς χώρους, θέτοντάς τα σε μια μορφή συνομιλίας με τη σύγχρονη δημιουργία; Πώς να ενσωματωθούν σε αυτή τη δυναμική, άτομα που δίνουν ύπαρξη σε αυτούς τους τόπους, αλλά και, ευρύτερα, τους ντόπιους πληθυσμούς;

Simon PONS-ROTBARDT / Χριστίνα ΛΙΑΤΑ / Δημήτρης ΜΙΧΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

Modération : Mieke RENDERS