Дали медиумската писменост значи само вештини за препознавање манипулации од различни медиуми? Колку младите треба да покажат скепса кон дезинформации, но и да излезат од комфорната зона, од својот „меур“ и да ги слушнат ставовите со кои не се согласуваат? Треба ли лична одговорност и етика во офлајн и онлајн светот? Какви реформи се потребни за медиумската писменост да не биде „заглавена“ во неформалното образование, туку да оди рака под рака и во формалниот систем?

За сите овие прашања поразговаравме со Михајло Лахтов, директор на Проектот на УСАИД „Младите размислуваат“, кој од лани тргна во мисија да ја вклучува медиумската писменост во наставните програми и да се едуцираат млади од прво одделение, па се’ до студентите во универзитетите.

Нашиот нов тазе подкаст се вика „YouThink“! И, планираме да тераме со него во следниот период! Нас ни „легна“ муабетот со гостинот, а и се допадна и на нашата мачка, која се најде во студио додека снимавме и имаше свој мини „настап“ :)

#YouThink #МладитеРазмислуваат #МедиумскаПисменост

Младите се незаинтересирани за политичките настани и случувања во земјата. Истовремено сметаат дека воопшто не можат да влијаат врз тоа што и како работат властите, а голем дел од нив досега не биле вклучени од институциите при носењето одлуки. Овие, но и многу други податоци излегоа на површина преку третото истражување „Социо-политичко учество на младите во Северна Македонија“. 

Во новата епизода на Мегафон, зборуваме со истражувачот Мартин Галевски, кој беше еден од авторите на минатотогодишното издание на истражувањето.

Јуни е месец на гордоста и славење на правата на ЛГБТИ+ заедницата, а во земјава овој јуни се случуваат и 10 години од одржувањето на автентичниот квир фестивал „Скопски викенд на гордоста“ и третиот марш на гордоста – „Skopje Pride“.  

Оттука во „Јасно и гласно“ зборуваме за напредокот на правата и препреките со кои сѐ уште се соочуваат лицата на ЛГБТИ+ заедницата во екот на среќниот месец кога низ целиот свет одекнуваат слоганите за споделување љубов, прифаќање и овозможување еднаквост.  

Нашите гости во емисијата се Славчо Димитров од Коалиција Маргини / Coalition Margins, воедно куратор на „Skopje Pride Weekend“, Јована Јовановска правна советничка при Центарот за поддршка на ЛГБТИ лицата во Македонија, воедно и дел од организацијата на Skopje Pride и Дејан Сламков водител на шарениот поткаст „Save our Children“.

Поминаа шест месеци од локалните избори и откако во Советите влегоа повеќе независни советници. Граѓанските иницијативи тргнаа да прават промени, чекор напред кон локалната развојна демократија и проблемите на заедниците. Истовремено да им ја матат водата на партиите, чии активности некаде се покажаа како нефункционални, често со спреги и сплетки, инает кон опонентот или со неодржливи политики за јавниот интерес.  

Оттука, фокусот на оваа дискусија „Јасно и гласно“ е што се случува откако независните советници почнаа со работа, на какви проблеми наидоа, што е направено и на што треба да се работи во иднина. 

Зборувавме со Габриела Илиевска од иницијативата „Поинаку“ од Битола, Јана Белчева од „Шанса за Центар“ и Хамди Сулејмани од „Подобро за Тетово“.

Креативниот офлајн активизам во последните години донесе ајкули во Вардар и возен ред на галиите што го прикажуваа апсурдот на „Скопје 2014“. Споменикот на дијазепамот ја потенцираше општествената депресија, а кабини за чист воздух се поставуваа низ градот во периодот кога Македонија беше меѓу најлошите светски држави според аерозагадувањето. Во регионите кои најмногу се празнат никнуваа патокази со број на иселени лица, додека некои дрвја буквално добиваа очи за да се скријат од налетите на урбанизација...

Творец на голем дел од овие герила-артивистички акции кои никнуваа низ Македонија изминативе години е Никола Писарев, од Центарот за современи уметности. Тој е еден од првите кој почна да користи креативни комуникации во проектите на граѓанските организации за решавање на различни проблеми на заедниците.

Токму со него во оваа епизода од подкастот „Мегафон“ ќе поразговараме за ваквите артивистички-акции, како начин да се прикажат некои општествени проблеми, но и генерално за активизмот во земјава...

Најмалку 10.000 граѓани од маргинализираните заедници се под здравствен ризик поради намалувањето на буџетот за Програмата за заштита на населението од ХИВ-инфекција. 

Меѓу нив се и Ромките, кои веќе една деценија се соочуваат со немање на гинеколог, како и со недостаток на матични лекари и патронажни сестри. Со буџетските кратења, значително се намалија средствата за бесплатно породување на жените без лични документи, бесплатна фолна киселина и бесплатни прегледи за време на бременоста.

Во новата епизода на „Мегафон“ разговараме со Алмира Фасљии Муарем од Иницијатива на жени од Шуто Оризари за здравствената дискриминација со која што се соочуваат Ромките.

Во моментите кога јавноста е затрупана со партиски соопштенија, дезинформации, „клик-бејт“ наслови на социјалните мрежи и вистинска експлозија на портали кои презентираат сè само не добро новинарство, ретки се светлите примери на новинари кои расветлуваат теми кои моќниците сакаат да останат скриени, професионалци кои се жртвуваат за вистината и се обидуваат да го одбранат јавниот интерес.

Со Ирена Каревска и Ивана Настеска, две млади новинарки кои изминатиов период ги добија највисоките признанија во Македонија за истражувачко новинарство, во новата епизода на „Јасно и Гласно“ разговараме за проблемите и предизвиците во нивната работа, но и за тоа на кое ниво е новинарството во земјава.

Дури третина од студентите почувствувале дискриминација на своја кожа, а скоро 7% од идните академски граѓани пријавиле дискриминација на нивниот факултет. Поразително е и тоа што само 8% од студентите знаат дека на факултетите има постапка за пријавување дискриминација.

Ова се податоци од истражувањето на МОФ за студентската перцепција на дискриминација, во кое беа анкетирани студенти од четирите најголеми државни универзитети.

За тоа колку дискриминацијата е присутна во високото образование и како студентите реагираат на оваа појава во оваа епизода на „Јасно и Гласно“ дискутираме со:  Софија Георгиевска, професорка на Филозофскиот факултет при УКИМ и авторка на истражувањето, Теа Мицевска, студентска правобранителка на УКИМ и Елена Петровска, од Мрежата за заштита од дискриминација.

4 часот наутро во Украина одекнуваaт силни експлозии со кои почнува воениот напад на Русија. Звуците ги буди Стефан Ангеловски и неговата девојка Вероника, кои во тие моменти се наоѓаат во Одеса.

Воената инвазија врз Украина ги натера да избегаат од државата и да се вратат во Скопје. Сега тие се на безбедно, но им следуваат нови предизвици – што понатаму? Во новата епизода на „Мегафон“ разговараме со Ангеловски за нивното искуство откако започна инвазијата и враќањето кон дома.

Има ли некаква одговорност по основа на дискриминација за малата

На овие прашања зборуваме во новата дискусија „Јасно и гласно“, овој

Соговорници ни се Исмаил Камбери од Комисијата за спречување и заштита